VII SA/Wa 1454/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), Sędziowie sędzia WSA Izabela Ostrowska, asesor WSA Karolina Kisielewicz, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 marca 2018 r. sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2017 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] maja 2017 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 oraz art. 144 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 23), po rozpatrzeniu wniosku Pani J. S. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem GINB z dnia [...] kwietnia 2017 r., znak: [...] – utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ wskazał, że GINB postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2017 r., znak: [...], odmówił wszczęcia na wniosek Pani J. S. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] WINB z dnia [...] grudnia 2013 r., Nr [...], utrzymującej w mocy decyzję PINB w [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r., Nr [...], nakazującą Pani J.S. rozbiórkę samowolnie wybudowanej wiaty o konstrukcji stalowej przy istniejącym budynku mieszkalnym jednorodzinnym zlokalizowanym na nieruchomości położonej w Ł. przy ul. [...]. Pismem z dnia 2 maja 2017 r. Pani J. S. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Rozpoznając sprawę w postępowaniu drugoinstancyjnym organ przypomniał na wstępie, że stosownie do przepisu art. 157 § 2 Kpa, postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Organ właściwy do rozpatrzenia wniosku, przed przystąpieniem do jego merytorycznego rozpoznania, ma obowiązek zbadać, czy wniosek został złożony skutecznie, a zatem czy wszczęcie postępowania w oparciu o zawarte w nim żądanie jest możliwe na gruncie obowiązujących przepisów prawa. Wynika z tego, że postępowanie wyjaśniające poprzedzające odmowę wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji może dotyczyć jedynie kwestii formalnych. Nie może ono natomiast dotyczyć zagadnienia, czy przyczyny nieważności decyzji rzeczywiście miały miejsce. To może być wyjaśnione dopiero po wszczęciu postępowania w sprawie nieważności decyzji. Ponowna analiza materiału dowodowego doprowadziła organ do przekonania, że zasadnie odmówiono Pani J. S. wszczęcia z jej wniosku, postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] WINB z dnia [...] grudnia 2013 r. Postanowienie GINB z dnia [...] kwietnia 2017 r., zostało wydane na podstawie przepisu art. 61 a § 1 Kpa, zgodnie z którym gdy żądanie wszczęcia postępowania, zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Organ podkreślił, że analiza akt przedmiotowej sprawy wskazuje, iż decyzje, organu wojewódzkiego z dnia [...] grudnia 2013 r. była przedmiotem weryfikacji przez WSA w Łodzi, który wyrokiem z dnia 8 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SA/Łd 180/14 oddalił skargę na decyzję [...] WINB z dnia [...] grudnia 2013 r. Stosownie do przepisu art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm.), orzeczenia prawomocne wiążą nie tylko strony i sąd, który je wydał lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach przewidzianych w ustawie także inne osoby. Skutkiem oddalenia skargi przez sąd jest niedopuszczalność stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, albowiem sąd z urzędu, ustala, czy występują okoliczności uzasadniające stwierdzenie nieważności w myśl art. 156 § 1 Kpa. Zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2009 r., sygn. akt I OPS 6/09 (LEX nr 530338), żądanie stwierdzenia nieważności decyzji, od której skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, powinno zostać załatwione przez wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania wówczas, gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania, organ administracji publicznej ustali wystąpienie - z uwagi na wydany uprzednio wyrok Sądu - przeszkody przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym. Organ podkreślił, że jeśli przyczyny nieważności nie występowały w chwili wydania decyzji, to nie powstaną one również po jej wydaniu, a więc wszystkie mogą być ujawnione w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Zatem po wydaniu przez sąd administracyjny wyroku oddalającego skargę na decyzję administracyjną, niedopuszczalne jest prowadzenie przez organy administracji publicznej postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności tejże decyzji. Orzekając w niniejszej sprawie, organ ponownie wskazał, że we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji [...] WINB z dnia [...] grudnia 2013 r. nie zostały wskazane żadne nowe okoliczności, które pozostawałyby poza wiedzą sądu rozpatrującego skargę Pani J. S. na decyzję organu wojewódzkiego z dnia [...] grudnia 2013 r., zatem brak było podstaw do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji organu wojewódzkiego z dnia [...] grudnia 2013 r. Biorąc pod uwagę powyższe rozważania, organ utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] kwietnia 2017 r., znak: [...], odmawiające wszczęcia na wniosek Pani J. S. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] WINB z dnia [...] grudnia 2013 r. Skargę na to postanowienie złożyła J. S.. W skardze nie zgodziła się ze stanowiskiem organu zawartym w wydanych postanowieniach, podkreślając, że decyzja o nakazie rozbiórki była nieprawidłowa i powinna zostać wyeliminowana. Jako okoliczność, która miała wpływ na wydanie przez organy nadzoru budowlanego wadliwej decyzji wskazywała niedoręczenie jej skutecznie korespondencji w trakcie legalizacji. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 2066 j.t.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 j.t. z późn. zm. dalej p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie została uwzględniona. W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2017 r. nie narusza prawa. Wniesienie przez stronę żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie powoduje automatycznie skutku przewidzianego w art. 61 § 4 k.p.a. (tj. wszczęcia postępowania). Zgodnie z art. 157 § 2 k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu (art. 157 § 2 k.p.a.). Przepis art. 61a k.p.a. dopuszcza możliwość wydania rozstrzygnięcia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z przyczyn o charakterze przedmiotowym. Niedopuszczalność przedmiotowa zachodzi w szczególności wtedy, gdy: strona wystąpi z żądaniem wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji lub postanowienia administracyjnego, które już wcześniej została wyeliminowana z obrotu prawnego; żądanie stwierdzenia nieważności dotyczy decyzji lub postanowienia, które jeszcze nie zostały wydane; żądanie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności dotyczy decyzji, która była już uprzednio kontrolowana w trybie art. 156 § 1 k.p.a. i organ administracji odmówił stwierdzenia jej nieważności lub kontrolowana przez sąd, który dokonał już oceny prawnej decyzji. Podkreślić należy w tym miejscu, że w myśl art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy uległy zmianie. Pojęcie "orzeczenia" użyte w powołanym przepisie odnosi się nie tylko do sentencji wyroku, lecz także do jego uzasadnienia. Tym samym zarówno GINB, jak i Sąd rozpatrujący niniejszą skargę pozostaje związanym w opisanym zakresie stanowiskiem wyrażonym w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 8 sierpnia 2014 r. sygn.. akt II SA/Łd 180/14. Co więcej, wyrok ten jest prawomocny, a zatem w świetle art. 170 p.p.s.a. wiąże on nie tylko strony i sąd, który go wydał, lecz także inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach przewidzianych w ustawie - także inne osoby. Jednocześnie, jak wynika z art. 171 p.p.s.a., wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia. Mając zatem na uwadze dotychczasowe wywody, należy przyjąć, że żądanie stwierdzenia nieważności decyzji, od której oddalono skargę prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, powinno być załatwione przez wydanie na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, jeżeli wniosek o uruchomienie tego trybu nadzwyczajnego opiera się na zarzutach, które stanowiły już przedmiot analizy sądu we wspomnianym wyroku. Niedopuszczalna jest bowiem ponowna weryfikacja decyzji, dokonywana co więcej w trybie administracyjnym, jeżeli prawidłowość tego rozstrzygnięcia została wcześniej prawomocnie stwierdzona przez sąd administracyjny. Podobne stanowisko zostało również wyrażone w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2009 r., sygn. akt I OPS 6/09 przywołane przez organ w uzasadnieniu postanowienia. Należy podkreślić, że zarzuty będące podstawą żądania stwierdzenia nieważności decyzji sformułowane we wniosku skarżącej, dotyczyły wadliwego doręczenia wezwania do uzupełnienia braków w postępowaniu legalizacyjnym. Kwestia ta była podniesione przez J. S. w skardze do sądu administracyjnego w sprawie II SA/Łd 180/14 i podlegały już ocenie sądu, co znalazło swój wyraz w motywach wyroku z dnia 8 sierpnia 2014 r. Zatem w świetle dotychczasowych uwag zachodziła niedopuszczalność ponownego prowadzenia postępowania w przedmiocie weryfikacji decyzji [...] WINB z dnia [...] grudnia 2013 r., Nr [...], utrzymującej w mocy decyzję PINB w [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r., Nr [...]. Mając powyższe na względzie Sąd stwierdza, że w przedmiotowej sprawie organ działający w nadzwyczajnym trybie zasadnie odmówił wszczęcia postępowania. Mając zatem na uwadze, że zaskarżonemu postanowieniu nie można postawić zarzutu naruszenia prawa, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.