VII SA/Wa 1456/09
WyrokWSA w Warszawie2009-11-16
Skład orzekający: Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Mirosława Kowalska, Tadeusz Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo nałożył karę za nielegalne użytkowanie budynku gospodarczego, jeśli inwestor nie zawiadomił o zakończeniu budowy, a budynek był użytkowany jako zakład stolarski?Ratio decidendi
Organy nadzoru budowlanego prawidłowo oceniły zebrany materiał dowodowy i dokonały właściwej wykładni prawa, stwierdzając nielegalne użytkowanie budynku gospodarczego. Inwestor nie złożył wymaganego zawiadomienia o zakończeniu budowy, a mimo to przystąpił do użytkowania obiektu jako stolarni. Kara została nałożona prawidłowo na podstawie art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego, a jej wysokość została obliczona zgodnie z przepisami.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na R. R. przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego za nielegalne użytkowanie budynku gospodarczego jako zakładu stolarskiego. Organ ustalił, że inwestor nie zawiadomił o zakończeniu budowy, a mimo to przystąpił do użytkowania obiektu. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. R. R. złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Kpa i Prawa budowlanego, w tym wszczęcie postępowania na wniosek osób niebędących stronami oraz brak dowodów na użytkowanie budynku.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę R. R. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr.), , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2009 r. sprawy ze skargi R. R. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary za nielegalne użytkowanie budynku skargę oddala
Sygnatura akt VII SA/Wa 1456/09
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2009r., Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] na podstawie art. 57 ust.7 ustawy z dnia 7 lipca 1994r.- Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r., Nr 156, poz. 1118 ze zm., zwana dalej Prawem budowlanym) oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwana dalej Kpa) po rozpoznaniu sprawy przystąpienia do użytkowania budynku gospodarczego usytuowanego na działce nr ew. [...] położonej w [...] przez R. R. z naruszeniem przepisów Prawa budowlanego wymierzył R. R. karę w wysokości 5 000 zł (słownie: pięć tysięcy złotych) z tytułu nielegalnego użytkowania budynku gospodarczego usytuowanego na działce nr ew. [...] położonej w [...].
W uzasadnieniu organ wskazał, że na wniosek A. i K. B. oraz J. i M. C. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie zgodności z przepisami prawa budowy budynku gospodarczego na działce nr [...] położonej w [...] przez R. R.
Podczas czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu 10 grudnia 2008r. w obecności R. R., T. R. i J. C. stwierdzono, że na działce [...] położonej w miejscowości [...] znajduje się budynek gospodarczy dwukondygnacyjny o wymiarach 15,6 mx 6,0 m konstrukcji murowanej. Do części ściany frontowej przylega część jednokondygnacyjna murowana o wymiarach 10.1 m x 6,05 m.
Organ wskazał, że z akt sprawy wynika, że budynek gospodarczy zrealizowany został na podstawie pozwolenia na budowę Nr [...] z dnia
[...] listopada 1985r. wydanego przez Urząd Gminy [...] i decyzji NB. [...] z dnia [...] września 1997r. wydanej przez Urząd Rejonowy w [...] dla R. R. na rozbudowę budynku gospodarczego.
Wydział Budownictwa Starostwa Powiatowego w [...] na podstawie prowadzonej do 11 lipca 2003r. ewidencji rozpoczynanych i oddawanych do użytkowania obiektów budowlanych ustalił, że inwestor nie składał stosownego zawiadomienia o zakończeniu budowy, jak również nie zawiadamiał o zakończeniu budowy organ nadzoru budowlanego.
W dniu 1 kwietnia 2009r. w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w [...] została przeprowadzona rozprawa administracyjna. Uczestnicy rozprawy oświadczyli, iż budynek gospodarczy usytuowany na działce nr [...] położonej w [...] użytkowany jest przez R. R. dla potrzeb prowadzonej przez niego działalności - zakładu stolarskiego. Następnie pracownicy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w [...] dokonali kontroli na w/w nieruchomości. Zastano czynny zakład stolarski. Załączono dokumentację fotograficzną.
Zgodnie z art. 57 ust. 7 ust. 2 Prawa budowlanego "w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55, właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Do kary stosuje się odpowiednio przepisy dotycząc, o których mowa w art. 59 f ust. 1, z tym, że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu.
W przedmiotowej sprawie organ stwierdził nielegalne przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego i w związku z tym orzekł jak w sentencji.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2009r., Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, w związku z art. 144 Kpa oraz na podstawie art. 83 ust. 2 Prawa budowlanego, po rozpatrzeniu zażalenia R. R. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] kwietnia 2009r., utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.
W ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nielegalne użytkowanie przedmiotowego budynku gospodarczego jest bezsporne. Świadczą o tym dokumenty załączone do akt sprawy. Pismem z dnia
23 marca 2009r. Starostwo Powiatowe w [...] poinformowało Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], iż inwestor nie składał stosownego zawiadomienia o zakończeniu budowy przedmiotowego obiektu. W Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w [...] również taka informacja się nie znajduje. Ponadto z protokołu z rozprawy administracyjnej jak również z protokołu oględzin z dnia 01 kwietnia 2009r. jednoznacznie wynika fakt użytkowania budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce nr [...] w [...]. Dodatkowym dowodem jest dokumentacja fotograficzna załączona do protokołu z oględzin, która przedstawia pracowników omawianego zakładu stolarskiego przy miejscach pracy w w/w obiekcie.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w zażaleniu w kwestii stron niniejszego postępowania organ odwoławczy wskazał, że wyjaśnił wątpliwości w postanowieniu nr [...] z dnia [...] lutego 2009r., tj. do ustalenia statusu stron w postępowaniu w sprawie nielegalnego użytkowania obiektu należy stosować zasady ogólne wyrażone w art. 28 Kpa.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, wobec niewątpliwych ustaleń co do faktu użytkowania oddawanego do użytkowania przedmiotowego obiektu uznał, że nałożona kara została naliczona prawidłowo oraz znajduje uzasadnienie w stwierdzonym stanie faktycznym sprawy.
Na powyższe postanowienie złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie R. R. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, że organ I instancji nie mógł wszcząć postępowania na wniosek wymienionych w postanowieniu osób ponieważ osoby te nie są stroną postępowania, w szczególności nie posiadają żadnych praw do nieruchomości objętej postępowaniem ani też żadnych praw w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na użytkowanie. R. R. stwierdził, że organ nadal traktuje sąsiadów jako strony postępowania, co w sposób rażący narusza prawo, w tym art. 28 Kpa. Zdaniem skarżącego "Toczenie sprawy z wniosku osoby nie będącej stroną postępowania obarczone jest wadą nieważności i musi podlegać umorzeniu."
Zdaniem skarżącego organ I instancji bez jakichkolwiek ustaleń i dowodów stwierdził użytkowanie budynku a organ II instancji to zalegalizował.
Organy były zobowiązane do przeprowadzenia w tym zakresie postępowania dowodowego z urzędu czego nie uczyniły przesądzając arbitralnie i bez żadnych dowodów o stanie faktycznym. Organ nie mógł bez dowodów z dokumentów urzędowych stwierdzić wadliwości użytkowania.
Organ był zobowiązany ustalić, czy strona zawiadomiła organ o zakończeniu budowy.
Ponadto skarżący podniósł, że został pozbawiony możliwości udziału w postępowaniu, a to jego zdaniem musi skutkować uchyleniem zaskarżonych postanowień i wstrzymaniem ich wykonania.
Skarżący stwierdził też, że kara została nałożona tylko na jednego ze współwłaścicieli nieruchomości, podczas, gdy wszyscy współwłaściciele powinni być traktowani w jednakowy sposób.
W odpowiedzi na skargę, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny po rozpatrzeniu sprawy zważył co następuje:
Sąd administracyjny, stosownie do przysługujących mu kompetencji określonych w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) kontroluje zaskarżone akty administracyjne wyłącznie w aspekcie ich zgodności z prawem i może taki akt uchylić lub stwierdzić jego nieważność tylko wówczas, gdy narusza on prawo materialne lub procesowe w stopniu, mającym wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).
Stosownie do powyższego, wobec stwierdzenia przez sąd braku naruszenia prawa, skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z dyspozycją art. 54 ustawy z dnia 7 lipca 1994 Prawo budowlane (tekst jedn. z 2003 r. – Dz. U. Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.) do użytkowania obiektu, na którego wzniesienie jest wymagane pozwolenie na budowę, można przystąpić, z zastrzeżeniem art. 55 i 57, po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten w przeciągu 21 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji.
Wyjątek od tej ogólnej zasady został określony w art. 55 Prawa budowlanego, z którego wynika, iż w sytuacji, gdy przystąpienie do użytkowania obiektu ma nastąpić przed wykonaniem wszystkich robót budowlanych należy uprzednio uzyskać ostateczną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie tego obiektu.
Zgodnie z przepisem art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisu art. 54 i 55 Prawa budowlanego, właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania. Do tego rodzaju rozstrzygnięcia organ administracji publicznej jest zobligowany ustawowo.
W ocenie Sądu organy obu instancji prawidłowo oceniły zebrany materiał dowodowy i dokonały właściwej wykładni obowiązującego w tym zakresie prawa.
W przedmiotowej sprawie z decyzji o pozwoleniu na rozbudowę budynku gospodarczego z dnia [...] września 1997 r. Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] wydanej dla R. R. wynika, że do użytku obiektu budowlanego objętego tym pozwoleniem można przystąpić po zawiadomieniu Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten, w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia nie zgłosi sprzeciwu zgodnie z art. 54 prawa budowlanego.
Z pisma Starosty Powiatowego w [...] z dnia 23 marca 2009 r. /k.33 akt administracyjnych/ wynika bezspornie, że inwestor nie złożył wymaganego w/w decyzją zawiadomienia o zakończeniu rozbudowy, co również potwierdził na rozprawie w dniu 16 listopada 2009 r.
W sposób jednoznaczny ustalono natomiast, że przystąpiono do użytkowania rozbudowanego budynku jako stolarni. Przeprowadzone kontrole w dniach 7 lipca 2008 r. i 10 grudnia 2008 r., w których skarżący brał udział, co wynika z podpisanego protokółu kontroli stwierdziły w całym budynku czynny zakład stolarski.
Fakt użytkowania rozbudowanego budynku gospodarczego jako stolarni potwierdza sam skarżący /protokół rozprawy k. 39/ jak również protokół rozprawy administracyjnej z dnia 1 kwietnia 2009 r. oraz zdjęcia fotograficzne z tego dnia w przedmiotowym budynku.
Fakt, że R. R. nie brał udziału w rozprawie administracyjnej jest uchybieniem nie mającym jednak wpływu na treść prawidłowego rozstrzygnięcia, a zatem nie może skutkować uchyleniem skarżonego postanowienia.
Nawet gdyby organ administracji nie przeprowadził rozprawy administracyjnej to i tak z licznych dowodów zgromadzonych w sprawie wynika w sposób kategoryczny fakt użytkowania rozbudowanego budynku gospodarczego jako stolarni.
Wbrew twierdzeniom skargi Powiatowy Organ Nadzoru Budowlanego w [...] prawidłowo nałożył karę na skarżącego, gdyż to na nim, co wynika z decyzji z [...] września 1997 r. Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] ciążył obowiązek zawiadomienia o zakończeniu rozbudowy przed przystąpieniem do użytkowania. Sposób obliczenia tej kary jest również prawidłowy.
Do kary takiej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, zawarte w art. 59 f ust. 1 Prawa budowlanego, z tym, że stawka opłaty ulega dziesięciokrotnemu podwyższeniu (art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego).
Stosownie do brzmienia art. 59 f Prawa budowlanego kara taka stanowi iloczyn stawki opłaty, współczynnika kategorii obiektu budowlanego i współczynnika wielkości obiektu budowlanego, przy czym stawka opłaty wynosi 500 zł, kategoria obiektu 1 i współczynnik wielkości 1, co daje kwotę 500 zł a po podwyższeniu dziesięciokrotnym 5.000 zł.
Chybiony jest także zarzut skarżącego, iż organ nadzoru budowlanego wszczął postępowanie na wniosek osób nieuprawnionych, gdyż niewątpliwie sąsiedzi graniczący bezpośrednio z przedmiotową inwestycją mają interes prawny w rozumieniu art. 28 kpa i mogą zawiadomić o nielegalnym użytkowaniu obiektu budowlanego.
Należy podkreślić, że postępowanie w sprawie nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego nie jest tożsame z postępowaniem w sprawie pozwolenia na użytkowanie obiektu, w którym stroną jest wyłącznie inwestor – art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego.
Do ustalenia statusu strony w postępowaniu w sprawie nielegalnego użytkowania obiektu należy stosować zasady ogólne wyrażone w art. 28 kpa.
W świetle powyższych wywodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził, aby zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem prawa, a zatem stosowanie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę jako bezzasadną, oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło