VII SA/Wa 1456/09

WyrokWSA w Warszawie2009-11-16

Skład orzekający: Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Mirosława Kowalska, Tadeusz Nowak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo nałożył karę za nielegalne użytkowanie budynku gospodarczego, jeśli inwestor nie zawiadomił o zakończeniu budowy, a budynek był użytkowany jako zakład stolarski?
Ratio decidendi
Organy nadzoru budowlanego prawidłowo oceniły zebrany materiał dowodowy i dokonały właściwej wykładni prawa, stwierdzając nielegalne użytkowanie budynku gospodarczego. Inwestor nie złożył wymaganego zawiadomienia o zakończeniu budowy, a mimo to przystąpił do użytkowania obiektu jako stolarni. Kara została nałożona prawidłowo na podstawie art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego, a jej wysokość została obliczona zgodnie z przepisami.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na R. R. przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego za nielegalne użytkowanie budynku gospodarczego jako zakładu stolarskiego. Organ ustalił, że inwestor nie zawiadomił o zakończeniu budowy, a mimo to przystąpił do użytkowania obiektu. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. R. R. złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Kpa i Prawa budowlanego, w tym wszczęcie postępowania na wniosek osób niebędących stronami oraz brak dowodów na użytkowanie budynku.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę R. R. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr.), , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2009 r. sprawy ze skargi R. R. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary za nielegalne użytkowanie budynku skargę oddala Sygnatura akt VII SA/Wa 1456/09 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2009r., Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] na podstawie art. 57 ust.7 ustawy z dnia 7 lipca 1994r.- Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r., Nr 156, poz. 1118 ze zm., zwana dalej Prawem budowlanym) oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwana dalej Kpa) po rozpoznaniu sprawy przystąpienia do użytkowania budynku gospodarczego usytuowanego na działce nr ew. [...] położonej w [...] przez R. R. z naruszeniem przepisów Prawa budowlanego wymierzył R. R. karę w wysokości 5 000 zł (słownie: pięć tysięcy złotych) z tytułu nielegalnego użytkowania budynku gospodarczego usytuowanego na działce nr ew. [...] położonej w [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że na wniosek A. i K. B. oraz J. i M. C. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie zgodności z przepisami prawa budowy budynku gospodarczego na działce nr [...] położonej w [...] przez R. R. Podczas czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu 10 grudnia 2008r. w obecności R. R., T. R. i J. C. stwierdzono, że na działce [...] położonej w miejscowości [...] znajduje się budynek gospodarczy dwukondygnacyjny o wymiarach 15,6 mx 6,0 m konstrukcji murowanej. Do części ściany frontowej przylega część jednokondygnacyjna murowana o wymiarach 10.1 m x 6,05 m. Organ wskazał, że z akt sprawy wynika, że budynek gospodarczy zrealizowany został na podstawie pozwolenia na budowę Nr [...] z dnia [...] listopada 1985r. wydanego przez Urząd Gminy [...] i decyzji NB. [...] z dnia [...] września 1997r. wydanej przez Urząd Rejonowy w [...] dla R. R. na rozbudowę budynku gospodarczego. Wydział Budownictwa Starostwa Powiatowego w [...] na podstawie prowadzonej do 11 lipca 2003r. ewidencji rozpoczynanych i oddawanych do użytkowania obiektów budowlanych ustalił, że inwestor nie składał stosownego zawiadomienia o zakończeniu budowy, jak również nie zawiadamiał o zakończeniu budowy organ nadzoru budowlanego. W dniu 1 kwietnia 2009r. w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w [...] została przeprowadzona rozprawa administracyjna. Uczestnicy rozprawy oświadczyli, iż budynek gospodarczy usytuowany na działce nr [...] położonej w [...] użytkowany jest przez R. R. dla potrzeb prowadzonej przez niego działalności - zakładu stolarskiego. Następnie pracownicy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w [...] dokonali kontroli na w/w nieruchomości. Zastano czynny zakład stolarski. Załączono dokumentację fotograficzną. Zgodnie z art. 57 ust. 7 ust. 2 Prawa budowlanego "w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55, właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Do kary stosuje się odpowiednio przepisy dotycząc, o których mowa w art. 59 f ust. 1, z tym, że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu. W przedmiotowej sprawie organ stwierdził nielegalne przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego i w związku z tym orzekł jak w sentencji. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2009r., Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, w związku z art. 144 Kpa oraz na podstawie art. 83 ust. 2 Prawa budowlanego, po rozpatrzeniu zażalenia R. R. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] kwietnia 2009r., utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nielegalne użytkowanie przedmiotowego budynku gospodarczego jest bezsporne. Świadczą o tym dokumenty załączone do akt sprawy. Pismem z dnia 23 marca 2009r. Starostwo Powiatowe w [...] poinformowało Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], iż inwestor nie składał stosownego zawiadomienia o zakończeniu budowy przedmiotowego obiektu. W Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w [...] również taka informacja się nie znajduje. Ponadto z protokołu z rozprawy administracyjnej jak również z protokołu oględzin z dnia 01 kwietnia 2009r. jednoznacznie wynika fakt użytkowania budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce nr [...] w [...]. Dodatkowym dowodem jest dokumentacja fotograficzna załączona do protokołu z oględzin, która przedstawia pracowników omawianego zakładu stolarskiego przy miejscach pracy w w/w obiekcie. Odnosząc się do zarzutów zawartych w zażaleniu w kwestii stron niniejszego postępowania organ odwoławczy wskazał, że wyjaśnił wątpliwości w postanowieniu nr [...] z dnia [...] lutego 2009r., tj. do ustalenia statusu stron w postępowaniu w sprawie nielegalnego użytkowania obiektu należy stosować zasady ogólne wyrażone w art. 28 Kpa. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, wobec niewątpliwych ustaleń co do faktu użytkowania oddawanego do użytkowania przedmiotowego obiektu uznał, że nałożona kara została naliczona prawidłowo oraz znajduje uzasadnienie w stwierdzonym stanie faktycznym sprawy. Na powyższe postanowienie złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie R. R. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że organ I instancji nie mógł wszcząć postępowania na wniosek wymienionych w postanowieniu osób ponieważ osoby te nie są stroną postępowania, w szczególności nie posiadają żadnych praw do nieruchomości objętej postępowaniem ani też żadnych praw w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na użytkowanie. R. R. stwierdził, że organ nadal traktuje sąsiadów jako strony postępowania, co w sposób rażący narusza prawo, w tym art. 28 Kpa. Zdaniem skarżącego "Toczenie sprawy z wniosku osoby nie będącej stroną postępowania obarczone jest wadą nieważności i musi podlegać umorzeniu." Zdaniem skarżącego organ I instancji bez jakichkolwiek ustaleń i dowodów stwierdził użytkowanie budynku a organ II instancji to zalegalizował. Organy były zobowiązane do przeprowadzenia w tym zakresie postępowania dowodowego z urzędu czego nie uczyniły przesądzając arbitralnie i bez żadnych dowodów o stanie faktycznym. Organ nie mógł bez dowodów z dokumentów urzędowych stwierdzić wadliwości użytkowania. Organ był zobowiązany ustalić, czy strona zawiadomiła organ o zakończeniu budowy. Ponadto skarżący podniósł, że został pozbawiony możliwości udziału w postępowaniu, a to jego zdaniem musi skutkować uchyleniem zaskarżonych postanowień i wstrzymaniem ich wykonania. Skarżący stwierdził też, że kara została nałożona tylko na jednego ze współwłaścicieli nieruchomości, podczas, gdy wszyscy współwłaściciele powinni być traktowani w jednakowy sposób. W odpowiedzi na skargę, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny po rozpatrzeniu sprawy zważył co następuje: Sąd administracyjny, stosownie do przysługujących mu kompetencji określonych w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) kontroluje zaskarżone akty administracyjne wyłącznie w aspekcie ich zgodności z prawem i może taki akt uchylić lub stwierdzić jego nieważność tylko wówczas, gdy narusza on prawo materialne lub procesowe w stopniu, mającym wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Stosownie do powyższego, wobec stwierdzenia przez sąd braku naruszenia prawa, skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z dyspozycją art. 54 ustawy z dnia 7 lipca 1994 Prawo budowlane (tekst jedn. z 2003 r. – Dz. U. Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.) do użytkowania obiektu, na którego wzniesienie jest wymagane pozwolenie na budowę, można przystąpić, z zastrzeżeniem art. 55 i 57, po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten w przeciągu 21 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji. Wyjątek od tej ogólnej zasady został określony w art. 55 Prawa budowlanego, z którego wynika, iż w sytuacji, gdy przystąpienie do użytkowania obiektu ma nastąpić przed wykonaniem wszystkich robót budowlanych należy uprzednio uzyskać ostateczną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie tego obiektu. Zgodnie z przepisem art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisu art. 54 i 55 Prawa budowlanego, właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania. Do tego rodzaju rozstrzygnięcia organ administracji publicznej jest zobligowany ustawowo. W ocenie Sądu organy obu instancji prawidłowo oceniły zebrany materiał dowodowy i dokonały właściwej wykładni obowiązującego w tym zakresie prawa. W przedmiotowej sprawie z decyzji o pozwoleniu na rozbudowę budynku gospodarczego z dnia [...] września 1997 r. Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] wydanej dla R. R. wynika, że do użytku obiektu budowlanego objętego tym pozwoleniem można przystąpić po zawiadomieniu Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten, w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia nie zgłosi sprzeciwu zgodnie z art. 54 prawa budowlanego. Z pisma Starosty Powiatowego w [...] z dnia 23 marca 2009 r. /k.33 akt administracyjnych/ wynika bezspornie, że inwestor nie złożył wymaganego w/w decyzją zawiadomienia o zakończeniu rozbudowy, co również potwierdził na rozprawie w dniu 16 listopada 2009 r. W sposób jednoznaczny ustalono natomiast, że przystąpiono do użytkowania rozbudowanego budynku jako stolarni. Przeprowadzone kontrole w dniach 7 lipca 2008 r. i 10 grudnia 2008 r., w których skarżący brał udział, co wynika z podpisanego protokółu kontroli stwierdziły w całym budynku czynny zakład stolarski. Fakt użytkowania rozbudowanego budynku gospodarczego jako stolarni potwierdza sam skarżący /protokół rozprawy k. 39/ jak również protokół rozprawy administracyjnej z dnia 1 kwietnia 2009 r. oraz zdjęcia fotograficzne z tego dnia w przedmiotowym budynku. Fakt, że R. R. nie brał udziału w rozprawie administracyjnej jest uchybieniem nie mającym jednak wpływu na treść prawidłowego rozstrzygnięcia, a zatem nie może skutkować uchyleniem skarżonego postanowienia. Nawet gdyby organ administracji nie przeprowadził rozprawy administracyjnej to i tak z licznych dowodów zgromadzonych w sprawie wynika w sposób kategoryczny fakt użytkowania rozbudowanego budynku gospodarczego jako stolarni. Wbrew twierdzeniom skargi Powiatowy Organ Nadzoru Budowlanego w [...] prawidłowo nałożył karę na skarżącego, gdyż to na nim, co wynika z decyzji z [...] września 1997 r. Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] ciążył obowiązek zawiadomienia o zakończeniu rozbudowy przed przystąpieniem do użytkowania. Sposób obliczenia tej kary jest również prawidłowy. Do kary takiej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, zawarte w art. 59 f ust. 1 Prawa budowlanego, z tym, że stawka opłaty ulega dziesięciokrotnemu podwyższeniu (art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego). Stosownie do brzmienia art. 59 f Prawa budowlanego kara taka stanowi iloczyn stawki opłaty, współczynnika kategorii obiektu budowlanego i współczynnika wielkości obiektu budowlanego, przy czym stawka opłaty wynosi 500 zł, kategoria obiektu 1 i współczynnik wielkości 1, co daje kwotę 500 zł a po podwyższeniu dziesięciokrotnym 5.000 zł. Chybiony jest także zarzut skarżącego, iż organ nadzoru budowlanego wszczął postępowanie na wniosek osób nieuprawnionych, gdyż niewątpliwie sąsiedzi graniczący bezpośrednio z przedmiotową inwestycją mają interes prawny w rozumieniu art. 28 kpa i mogą zawiadomić o nielegalnym użytkowaniu obiektu budowlanego. Należy podkreślić, że postępowanie w sprawie nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego nie jest tożsame z postępowaniem w sprawie pozwolenia na użytkowanie obiektu, w którym stroną jest wyłącznie inwestor – art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego. Do ustalenia statusu strony w postępowaniu w sprawie nielegalnego użytkowania obiektu należy stosować zasady ogólne wyrażone w art. 28 kpa. W świetle powyższych wywodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził, aby zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem prawa, a zatem stosowanie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę jako bezzasadną, oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło