VII SA/Wa 1458/09

PostanowienieWSA w Warszawie2009-10-15

Skład orzekający: Referendarz sądowy Katarzyna Pakuła - Getka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, która wspólnie z mężem uzyskuje miesięczny dochód w wysokości 3.800,00 zł, posiada dom o powierzchni 126 m² i ponosi wydatki na leczenie siebie oraz syna z orzeczoną niepełnosprawnością, kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Wnioskodawczyni nie kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ pomimo ponoszonych wydatków, wspólny dochód z mężem w wysokości 3.800,00 zł miesięcznie pozwala na samodzielne pokrycie kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania rodziny. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana jedynie w przypadkach skrajnie trudnej sytuacji materialnej.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni S. D. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wnioskodawczyni wraz z mężem i synem utrzymują się z dochodu w wysokości 3.800,00 zł miesięcznie, posiadają dom o powierzchni 126 m², a także ponoszą wydatki na leczenie siebie i syna, który ma orzeczoną niepełnosprawność.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono S. D. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła -Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 października 2009r. po rozpoznaniu wniosku S. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi S. D. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2009r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić S. D. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. W dniu 21 września 2009r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy S.D., w którym wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. W niniejszej sprawie zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. nr 153, poz.1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże , że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 ww. ustawy.) Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka -Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594). Instytucja przyznania prawa pomocy ma zatem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. Z powołanego wyżej przepisu wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. Oceniając dane przedstawione w formularzu uznano, że wnioskodawczyni nie kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe wraz z mężem i synem. Wspólnie utrzymują się z dochodów w wysokości 3.800,00 złotych miesięcznie. Na kwotę tą składa się dochód wnioskodawczyni uzyskiwany z tytułu pracy w wysokości 1.300,00 złotych oraz dochód uzyskiwany przez męża wnioskodawczyni w wysokości 2.500,00 złotych. Wnioskodawczyni zakreśliła, że posiada dom o pow. 126 m². Skarżąca podkreśliła, że przeznacza dużą sumę środków pieniężnych na leczenie siebie oraz syna. Dodała, że syn ma przyznaną grupę niepełnosprawności i pobiera na niego zasiłek pielęgnacyjny. Biorąc pod uwagę wysokość wykazanych dochodów z których utrzymuje się wnioskodawczyni wraz z rodziną uznano, że pomimo ponoszonych wydatków jest ona w stanie samodzielnie ponosić koszty sądowe bez spowodowania uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny. Podkreślić bowiem należy, iż instytucja prawa pomocy może mieć zastosowanie jedynie wobec osób znajdujących się w skrajnie trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej zaspokojenie bieżących potrzeb. Instytucja ta nie może być nadużywana w sytuacji, gdy wnioskodawczyni wspólnie z mężem uzyskują stały i miesięczny dochód. W ocenie referendarza sądowego skarżąca jest w stanie z kwoty jaką wspólnie z małżonkiem uzyskują poczynić oszczędności wystarczające na pokrycie ciążących na niej kosztów sądowych, które na obecnym etapie sprawy wynoszą 200,00 złotych (wpis od skargi). Uznano, że ponoszenie kosztów sądowych przez wnioskodawczynię nie spowoduje utraty płynności finansowej i nie przyczyni się do uszczerbku w utrzymaniu koniecznym wnioskodawczyni i jej rodziny. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 cytowanej wyżej ustawy, orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło