VII SA/Wa 1459/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek (spr.), , Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Protokolant Marzena Godlewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2006 r. sprawy ze skargi B. i T. G. oraz B. A.-G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata L. C., Kancelaria Adwokacka [...] w W. kwotę 300 zł. (trzysta złotych) oraz kwotę 66 zł. (sześćdziesięciu sześciu złotych) stanowiącą 22% podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, łącznie kwotę 366 zł. (trzystu sześćdziesięciu sześciu złotych). Po ponownym rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] lutego 2002 r., Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 1990 r. nr [...] udzielającej R. K. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na dz9iałce nr [...] przy ul. [...] w [...]. W uzasadnieniu decyzji organ administracyjny powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 października 2004 r. sygn. akt 7/IV SA 1828/03 uchylający poprzednią decyzję organu odwoławczego odmawiającą stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji. W następstwie wydanego wyroku Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2005 r. uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ administracyjny podniósł, iż budynek mieszkalny R. K. został zlokalizowany w drugiej linii zabudowy i mija się z budynkiem wnioskodawców o około 2,7m. Biorąc pod uwagę takie usytuowanie obu budynków organ uznał, iż wydane pozwolenie na budowę nie naruszało § 12 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Zarzut sfałszowania podpisu T. G. został wyjaśniony wobec umorzenia postępowania w tej kwestii przez Prokuraturę Rejonową w [...] na skutek przedawnienia ścigania. Ponadto obowiązujące wówczas przepisy prawne nie wymagały na lokalizację zgody właściciela sąsiedniej nieruchomości. Organ uznał, iż istniejące w obiegu prawnym decyzje o pozwoleniu na budowę, różniące się jedynie oznaczeniem stron postępowania oraz omyłkową datą uchwały Miejskiej Rady Narodowej, pozwalają na przyjęcie, iż jest to ta sama jedna decyzja. Sprawy dotyczące zamurowania okien, usunięcia innych elementów budynku należą do kompetencji organów nadzoru budowlanego. Organ I instancji stwierdził więc brak podstaw do przyjęcia, iż kwestionowana decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa. Odwołanie od tej decyzji wnieśli B. i T. G. oraz B. G. A.. W odwołaniu podniesiony został zarzut, iż pomiary dokonane w dniu [...] maja 2005 r., dotyczące usytuowania obu budynków, zostały dokonane bez udziału skarżących. Na rysunku, stanowiącym załącznik do tego protokołu, nie uwzględniono odstępstw dokonanych przez inwestora w stosunku do zatwierdzonej budowy. Zdaniem skarżących w dalszym ciągu naruszony został przepis § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, bowiem ich budynek jest usytuowany w odległości mniejszej niż 4m od granicy. Dostarczona natomiast dokumentacja inwestora jest szczątkowa. Przedłożony projekt budowlany wyraźnie odbiega od wzniesionego budynku. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy powołał się na § 12 ust. 2 rozporządzenia z dnia [...] lipca 1980 r., który dopuszczał zmniejszenie odległości wyszczególnionych w ust. 1 w sytuacji, gdy zabudowa na sąsiedniej działce usytuowana została w odległości większej niż 4m od granicy, a odległość miedzy budynkami istniejącym a projektowanym wynosi co najmniej 8m. I taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie, bowiem budynek na działce skarżących znajduje się w odległości ok. 8m od ściany projektowanego budynku mieszkalnego. Została również wyjaśniona kwestia kilku decyzji o pozwoleniu na budowę wydanych R. K. w tej samej dacie, przez ten sam organ, w tym samym przedmiocie, jak również kręgu stron postępowania. Inwestor posiada dwa oryginały decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 1990 r., różnią się od siebie tylko w części dotyczącej stron postępowania. Decyzje te zawierają jednak oznaczenie tego samego organu, ten sam numer, tę samą datę, to samo rozstrzygnięcie i podpis tej samej osoby. Można więc przyjąć, iż jest to jedna decyzja wydana w dniu [...] lipca 1990 r. na wniosek R. K. Organ odwoławczy uznał zarzuty odwołania za nieuzasadnione. Strony były powiadamiane o wizji lokalnej na terenie działki inwestora i skarżący mogli brać w niej czynny udział. Poruszona sprawa odstępstw od zatwierdzonej dokumentacji technicznej w trakcie realizacji inwestycji może być przedmiotem rozpatrywania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta [...]. Nie można więc, zdaniem organu odwoławczego, przyjąć w sposób nie budzący wątpliwości, iż w przedmiotowej sprawie, wydając decyzję pozwolenia na budowę, organ w ogóle naruszył prawo, a tym bardziej w stopniu rażącym w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożyli B. i T. G. oraz B. A.-G., wnosząc o: – ustalenie dokonania w dniu [...] maja 1999 r. podmiany dokumentów przez pracownika nadzoru budowlanego; – ustalenie braku dziennika budowy, dokonania zmian dokumentów i istniejących w nim odstępstw od projektu; – ustalenie odbioru budynku wg luźnych kartek nie zatwierdzonych, nie stemplowanych i nie numerowanych; – ustalenie właściwej interpretacji prawa budowlanego z 1974 r. oraz z 1994 r. - § 12 ust. 1 i 2 rozporządzenia; – ustalenie, że istniejący "inwestorek" jest uciążliwy dla osób trzecich; – ustalenie fałszerstw dokonanych przez inwestora w celu świadomego zmylenia organów nadzoru budowlanego oraz Prezydenta Miasta dla uzyskania pozwolenia na budowę. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie Stosownie do brzmienia art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) Wojewódzki Sąd Administracyjny przy rozstrzyganiu w niniejszej sprawie, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przede wszystkim podnieść należy, iż uprzednio wydana decyzja organu odwoławczego w postępowaniu nieważnościowym została uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 października 2004 r. sygn. akt 7/IV SA 1828/03. Zgodnie z art. 153 cytowanej wyżej ustawy ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania, wyrażone w orzeczeniu sądu, wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd administracyjny podniósł, iż z wyjaśnień skarżących wynika, że ich budynek posadowiony został w odległości 3m od granicy działki. W tej sytuacji, zdaniem Sądu, nie miałby zastosowania przepis umożliwiający zmniejszenie odległości budynku od granicy działki – określony w § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 17, poz. 62 ze zm.). Rozważań nakazanych w powołanym wyroku organ odwoławczy, zdaniem obecnego składu orzekającego, nie wykonał. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zacytował co prawda § 12 w/w rozporządzenia, lecz w sprzeczności ze stanem faktycznym uznał, iż obiekt zrealizowany przez R. K. spełnia powyższy przepis. Sąd administracyjny nie kwestionuje ustaleń odległości ponad 8m, istniejącej między budynkiem inwestora a budynkiem skarżących. Jednakże dla zastosowania § 12 ust. 2 rozporządzenia z dnia 3 lipca 1980 r. konieczne jest by obiekt budowlany na sąsiedniej działce został usytuowany w odległości większej niż 4m. Skoro zaś budynek mieszkalny skarżący został wzniesiony w odległości około 3m od granicy działki, trudno uznać by wypełnione zostały przesłanki z § 12 ust. 2 tego rozporządzenia. Takie wskazania co do dalszego toku postępowania wydał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 25 października 2004 r. Wizja lokalna i ustalone odległości rzeczywiste między budynkiem skarżących a budynkiem inwestora nie mają żadnego znaczenia w niniejszej sprawie. Kontrolą Sądu i organów administracyjnych objęta jest legalność decyzji o pozwoleniu na budowę w postępowaniu nieważnościowym, a nie rzeczywista realizacja inwestycji. Istotna jest więc odległość między powyższymi budynkami zaprojektowana w projekcie budowlanym, zatwierdzonym decyzją o pozwoleniu na budowę, a nie istniejąca w terenie. Z uwagi na usytuowanie budynku skarżących w odległości poniżej 4m od granicy działki ewidentne jest, iż kontrolowana decyzja o pozwoleniu na budowę naruszała § 12 ust. 1 i 2 cytowanego rozporządzenia. Natomiast wymienione w zaskarżonej decyzji okoliczności, a więc to, iż budynek inwestora został zaprojektowany w drugiej linii zabudowy, całkowicie "mija się" z budynkiem mieszkalnym skarżących, a jego ściana południowa jest naprzeciw części rekreacyjnej i nie ma tam innego obiektu, może mieć wpływ na ocenę, czy naruszenie § 12 rozporządzenia ma charakter rażący, czy też nie. Takiego zaś rozważenia organ administracyjny nie przeprowadził. Pozostałe zarzuty skargi, odnoszące się do realizacji inwestycji, odstępstw od projektu, dziennika budowy, odbioru obiektu, itp. nie mają znaczenia dla oceny prawidłowości decyzji o pozwoleniu na budowę. Dotyczą bowiem późniejszych etapów inwestycyjnych i należą do kompetencji innych organów. Sprawa fałszerstwa podpisu nie stanowi przesłanki nieważnościowej z art. 156 § 1 kpa, ewentualnie może to być przesłanka do wznowienia postępowania wymieniona w art. 145 § 1 pkt 1 kpa. Na marginesie należy podnieść, iż nie ustalono czy T. G. przysługuje legitymacja do występowania w niniejszej sprawie. Jeżeli właścicielami działki sąsiadującej z działką inwestora są tylko B. G. i B. A.-G., to T. G. nie ma uprawnień do uczestnictwa w postępowaniu nieważnościowym. Z tych względów uznając, iż organ odwoławczy naruszył art. 7, 77 § 1 kpa, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) orzekł, jak w sentencji wyroku.