VII SA/Wa 1459/15

Starszy referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła- Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 grudnia 2015r. po rozpoznaniu wniosku R. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi R. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2015r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki ogrodzenia postanawia: odmówić R. G. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. W dniu 18 sierpnia 2015r. do Sądu wpłynął na uzupełnionym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy R. G. w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. W formularzu wniosku PPF wnioskodawca wskazał, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną i synem. Wspólnie utrzymują się z dochodów w wysokości 5.500 złotych miesięcznie. Na kwotę tą składa się wynagrodzenie wnioskodawcy w wysokości 3500 złotych oraz wynagrodzenie małżonki w wysokości 2000 złotych. Wnioskodawca podał, że posiada dom o pow. 150 m ² oraz samochód Opel combo z 2007r. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca podniósł, że ze względu na trudną sytuację materialną nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W związku z niewystarczającymi danymi do rozpoznania złożonego wniosku pismami z dnia 28 września 2015r. w wykonaniu zarządzeń z dnia 23 września 2015r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie: - jakie ponosi miesięcznie koszty związane z utrzymaniem domu (opłaty za energię, telefon, wodę, gaz, podatek od nieruchomości itp.), należało je wyszczególnić i podać ich wysokość oraz miesięczne koszty związane z utrzymaniem samochodu (paliwo, ubezpieczenie, naprawy), - orientacyjnie wysokości kwoty pieniężnej jaką przeznacza miesięcznie na codzienne utrzymanie siebie i rodziny (żywność, odzież, leki itp.), - czy posiada kredyty lub zadłużenia, jeśli tak, należało wskazać na jaką kwotę i ile wynosi miesięczna rata spłaty kredytu bądź zadłużenia, oraz do nadesłania -wyciągów z konta bankowego lub kont bankowych wnioskodawcy oraz żony z dwóch ostatnich miesięcy, jeśli wnioskodawca wraz żoną posiada konta bankowe. Powyższe należało wykonać w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. Jednocześnie z uwagi na zmianę przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) mocą ustawy z dnia 9 kwietnia 2015r. o zmianie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015r. poz. 658) wezwano wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej poprzez złożenie oświadczenia zgodnie z art. 252 § 1a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o następującej treści: "Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia". Powyższe należało wykonać w terminie 7 dni od dnia doręczenia pisma, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania (art. 257 p.p.s.a). Pismem z dnia 16 października 2015r. ( data wpływu do Sądu 20 października 2015r. ) wnioskodawca udzielił odpowiedzi na powyższe. Powyższe pismo nie zostało jednak przez wnioskodawcę podpisane. Pismem z dnia 28 października 2015r. w wykonaniu zarządzenia z tej samej daty wezwano wnioskodawcę do usunięcia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podpisanie nadesłanych wyjaśnień zawartych w piśmie z dnia 16 października 2015r. (data wpływu do Sądu 20 października 2015r.). Jednocześnie na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) wezwano wnioskodawcę ponownie do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie : - na jaki cel zaciągnął lub zaciągnęli z żoną kredyty w jakiej wysokości miesięcznie go spłaca lub spłacają i ile jeszcze pozostało do spłaty, - czy prowadzi działalność gospodarczą, jeśli tak należało wskazać jakiego rodzaju oraz podać dochody uzyskiwane z tego tytułu z trzech ostatnich miesięcy, - czy samodzielnie prowadzi działalność gospodarczą, czy też zatrudnia do pracy jakieś osoby jeśli tak, należało wskazać ile osób, oraz do nadesłania: - wyciągów z konta bankowego lub kont bankowych wnioskodawcy oraz żony z dwóch ostatnich miesięcy, jeśli wnioskodawca wraz żoną posiada konta bankowe, - kserokopii zeznania podatkowego za rok 2014 r. - kserokopii deklaracji dla podatku od towarów i usług ( VAT 7 lub VAT 7k ) lub złożenie oświadczenia, o nie byciu podatkiem VAT, Powyższe należało wykonać w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. Powyższe pismo wnioskodawca otrzymał w dniu 6 listopada 2015r. Pomimo, upływu wyznaczonego terminu wnioskodawca nie udzielił odpowiedzi na powyższe wezwanie a także nie podpisał i nie nadesłał podpisanego pisma z dnia 16 października 2015r. do którego był zobowiązany. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2012r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże , że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.) Podkreślić należy, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. Może być więc przyznane jedynie wtedy, gdy strona nie posiada żadnych możliwości finansowych zapłaty kosztów sądowych bądź też zapłata przez nią kosztów związanych z postępowaniem sądowym spowodowałaby utratę płynności finansowej i mogłaby przyczynić się do uszczerbku w koniecznym utrzymaniu wnioskodawcy i jego rodziny. Przez uszczerbek koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny, o którym mowa w powołanym wyżej przepisie, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Z treści powołanego wyżej przepisu wynika, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy. Wnioskodawca powinien udowodnić, iż jego sytuacja finansowa uniemożliwia mu poniesienie kosztów postępowania. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być zatem sporządzony w sposób rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Jeżeli oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). W tym miejscu zauważyć należy, że powołany wyżej przepis art. 255 p.p.s.a. daje referendarzowi możliwość wezwania strony do złożenia dodatkowych informacji bądź dokumentów w sytuacji, gdy jej oświadczenie zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego, co miało miejsce w niniejszej sprawie (por. postanowienie NSA z dnia 23 grudnia 2005r., sygn. akt II FZ 794/05). W rozpoznawanej sprawie zarządzeniami z dnia 23 września 2015r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień o stosowne wyjaśnienia. Ponadto mając na względzie nowelizację art. 252 p.p.s.a. wezwano także do uzupełnienia wniosku o oświadczenie o odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia. Wnioskodawca wprawdzie pismem z dnia 16 września 2015r. udzielił odpowiedzi na powyższe, jednakże pisma tego nie podpisał. Ponadto uznano, że informacje w nim zawarte nadal nie były wystarczające do rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy i wymagały wyjaśnienia. Dlatego też wezwano wnioskodawcę ponownie do złożenia wyjaśnień o dane wskazane w piśmie z dnia 28 października 2015r. oraz nadesłania wskazanych ww. piśmie dokumentów. Z tego obowiązku skarżący nie wywiązał się, nie nadesłał żądanych wyjaśnień i nie podpisał pisma z dnia 16 października 2015r. do którego był zobowiązany. Brak dokonania powyższego uniemożliwia dokonanie pełnej oceny jego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Podkreślić należy, iż skarżący w formularzu PPF podał ogólnikowe informacje dotyczące stanu rodzinnego oraz dochodów z jakich utrzymuje się z rodziną. We wniosku wnioskodawca podał, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z synem i żoną. Wspólnie utrzymują się z dochodów uzyskiwanych przez siebie i małżonkę z tytułu wynagrodzenia w wysokości 5.500 złotych miesięcznie. W piśmie z dnia 16 października 2015r. wnioskodawca oprócz ponoszonych wydatków podał, że posiada kredyt w wysokości 1 miliona złotych. Oświadczył także, że z małżonką jest w rozdzielności majątkowej. Dane wskazane przez wnioskodawcę wymagały wyjaśnienia do czego został zobowiązany zarządzeniem z dnia 28 października 2015r. Skarżący uchylił się jednak od wykazania i uzupełnienia informacji o swojej sytuacji materialnej i życiowej w sposób określony w doręczonym wezwaniu z dnia 28 października 2015r. Skarżący przede wszystkim nie wyjaśnił, czy prowadzi działalność gospodarczą, jeśli tak jakiego rodzaju. W przypadku prowadzenia działalności nie podał wysokości dochodów uzyskanych z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej z trzech ostatnich miesięcy. Nie wyjaśnił czy prowadzi działalność gospodarczą samodzielnie, czy też zatrudnia do pracy jakieś osoby. Skarżący nie wyjaśnił także na jaki cel zaciągnął lub zaciągnęli z żoną kredyty w jakiej wysokości miesięcznie spłaca lub spłacają i ile jeszcze pozostało do spłaty. Wnioskodawca nie nadesłał także kserokopii zeznania podatkowego za rok 2014r. oraz wyciągów z konta lub kont bankowych własnego oraz żony w dwóch ostatnich miesięcy, kserokopii deklaracji dla podatku od towarów i usług ( VAT 7 lub VAT 7 k) złożenie oświadczenia, o nie byciu podatkiem VAT. Wnioskodawca nie podpisał także pisma z dnia 16 października 2015r. Treść żądanych od strony informacji miała na celu ustalenie w sposób bezsprzeczny jego faktycznych możliwości finansowych. Wobec braku udzielenia odpowiedzi przez wnioskodawcę na powyższe informacje należy stwierdzić, iż niemożliwa jest rzetelna analiza zdolności płatniczych wnioskodawcy, a w konsekwencji ustalenie czy jego sytuacja wypełnia przesłanki z art. 246 § 1 p.p.s.a. Stwierdzono, że podstawie informacji podanych w formularzu nie jest możliwe dokonanie jednoznacznej oceny czy skarżący jest w stanie, czy też nie, ponieść koszty sądowe bez uszczerbku w koniecznym dla siebie i rodziny utrzymaniu. Zaznaczyć należy, że strona wnosząc o przyznanie prawa pomocy musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, czy też nierzetelne ich wykonanie, jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania jej prawa pomocy w żądanym zakresie (por: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2005r. sygn. akt II FZ 414/05 oraz z dnia 14 września 2005 r. sygn. akt II FZ 575/05). W tym stanie rzeczy uznać należy, iż wnioskodawca nie wykazał w sposób nie budzący wątpliwości, iż znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, która uprawniałaby go do skorzystania z instytucji prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.