VII SA/Wa 1460/05

WyrokWSA w Warszawie2006-03-24

Skład orzekający: WSA Jolanta Zdanowicz, NSA Halina Kuśmirek, WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może zmienić ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę, powołując się jedynie na art. 163 k.p.a. bez wskazania konkretnych przepisów prawa materialnego dopuszczających taką zmianę?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może samodzielnie zmienić lub uchylić ostatecznej decyzji administracyjnej, powołując się wyłącznie na art. 163 k.p.a. Przepis ten stanowi jedynie odesłanie do przepisów szczególnych, które muszą precyzyjnie określać przesłanki i tryb takiej zmiany. Brak wskazania konkretnych przepisów prawa materialnego dopuszczających zmianę decyzji o pozwoleniu na budowę oznacza, że decyzja organu jest wadliwa i podlega uchyleniu.
Stan faktyczny
Skarżący Z. M. G. wniósł skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody o zmianie ostatecznej decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę zbiornika retencyjnego. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów postępowania, brak czynnego udziału w postępowaniu oraz brak podstawy prawnej do zmiany decyzji. Wskazywał również na naruszenie przepisów o planowaniu przestrzennym i brak raportu oddziaływania na środowisko.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, i zasądził od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, , Sędzia NSA Halina Kuśmirek, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak (spr.), , Protokolant Anna Mężyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 marca 2006 r. sprawy ze skargi Z. M. G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2005 r. znak [...] w przedmiocie zmiany decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2004 r., II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego Z. M. G. kwotę 500 zł (pięćset) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2004 r. wydaną z up. Wojewody [...], na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36, art. 80 ust. 1 pkt 2, art. 82 ust. 3 pkt 2, art. 83a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r., nr 207, poz. 2016) oraz art. 163 kpa, po rozpatrzeniu wniosku z dnia 11 marca 2004 r. Dyrekcji Rozbudowy Miasta G. działającej w im. Prezydenta Miasta G., dotyczącej zmiany ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2003 r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę zbiornika retencyjnego [...], - zmieniono decyzję z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr [...] w ten sposób, że wydał pozwolenie na budowę uzbrojenia terenu i urządzenia terenu działek inwestycji przeznaczonych pod budowę zbiornika retencyjnego, tj. działek nr [...], obiektu zaliczonego do kategorii XXVI obiektów budowlanych, realizowanych zgodnie z zatwierdzonym decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r. projektem zagospodarowania terenu oraz budowy zbiornika retencyjnego [...]. - pozostałe warunki decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] sierpnia 2003 r. pozostały bez zmian. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, iż inwestor wystąpił z wnioskiem o rozszerzenie decyzji o pozwoleniu na budowę zbiornika retencyjnego wód powierzchniowych [...] w oparciu o już istniejącą i zatwierdzoną dokumentację budowlaną p.t. "projekt zagospodarowania terenu oraz budowa zbiornika retencyjnego [...] Wniosek obejmuje wykonanie prac związanych z dobudową części koryta rowu melioracyjnego szczegółowego S1 w rurociągu o średnicy 1000mm pomiędzy komorami k-II i k-IV dla przeprowadzenia wód powierzchniowych z możliwością ich przelewu do zbiornika retencyjnego wybudowanymi komorami przelewowymi, budową drogi technologicznej wokół zbiornika dla umożliwienia prowadzenia właściwej konserwacji zbiornika, wykonanie ogrodzenia zbiornika i zagospodarowanie przyległego terenu do zbiornika dla celów rekreacyjnych – ścieżki spacerowe i wykonanie oświetlenia tego terenu. Zarówno budowa zbiornika retencyjnego, jak i wykonanie robót towarzyszących odbywa się na gruntach stanowiących własność Gminy G. i brak jest, w ocenie organu, podstaw do wstrzymania realizacji tych inwestycji. Odwołanie od tej decyzji wniósł Z. M. G. (s. Z. i M.). Zdaniem skarżącego organ nie zapewnił mu czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym, poprzedzającym wydanie skarżonej decyzji oraz uniemożliwił wypowiedzenie się co do zebranego materiału dowodowego. Wydając decyzję na podstawie art. 163 kpa organ nie wskazał przepisów szczególnych, które dawałyby możliwość zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę. Zaskarżoną decyzją udzielono pozwolenia na wykonanie robót budowlanych, które nie były objęte projektem budowlanym nr [...] zatwierdzonym decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r. Dodatkowo skarżący podniósł, iż decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji dotycząca budowy zbiornika retencyjnego narusza przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W toku postępowania nie przedstawiono raportu oddziaływania inwestycji na środowisko, a nadto decyzja z dnia [...] sierpnia 2003 r. zmieniona zaskarżoną decyzją narusza decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, gdyż inwestor nie uzyskał pisemnej zgody właścicieli nieruchomości na przejście przez ich grunty. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r., znak [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu wniesionego odwołania, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu, w odniesieniu do stawianych zarzutów, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, iż podstawą materialno-prawną dla skarżonej decyzji stanowi art. 33 Prawa budowlanego. Niezasadny jest także zarzut braku udziału strony w postępowaniu administracyjnym. Skarżący Z. M. G. został zawiadomiony o wszczęciu postępowania w dniu 15.04.2004 r. Inwestycja objęta decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r. nie wymaga sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko, gdyż nie znajduje się w wykazie inwestycji mogących znacząco pogorszyć stan środowiska zamieszczonych w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 24.09.2002 r. (dz. U. nr 179, poz. 1490). Wykonywanie zaś robót budowlanych dotyczących budowy sieci wodno-kanalizacyjnej i układu drogowego odbywa się na podstawie odrębnej decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] grudnia 2002 r. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniósł Z. M. G., wnosząc o jej uchylenie i podtrzymując swoje zarzuty przedstawione w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu, albowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydana została z istotnym naruszeniem przepisów prawa materialnego i postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych polega na badaniu ich zgodności z prawem (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze – art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zaskarżoną decyzją Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...], którą organ na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy Prawo budowlane oraz art. 163 kpa zmienił ostateczną decyzją z dnia 20 sierpnia 2003 r., zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę zbiornika retencyjnego [...]. Przepis art. 163 kpa stanowi, ze organ może uchylić lub zmienić decyzję także z innych przyczyn i na innych zasadach, niż określone w rozdziale 13 kpa, o ile przewidują to przepisy szczególne. Przejście do innego niż kodeksowy tryb wzruszenia decyzji na podstawie przepisów odrębnych, o których mówi art. 163 kpa, wymaga ustalenia przede wszystkim, iż decyzja tworzy dla strony prawa nabyte i obowiązują przepisy odrębne dopuszczające wprost wzruszenie decyzji. Przepisy odrębne do których odsyła art. 163 kpa, zawierają unormowania prawne, z reguły charakteryzujące się następującymi cechami: a) właściwy do wzruszenia decyzji jest organ, który ją wydał; b) wzruszenie decyzji nie zawsze będzie obligatoryjne, częściej pozostaje zależne od uznania organu administracyjnego; c) wzruszenie decyzji nie wymaga zgody stron; d) decyzja podlegająca wzruszeniu nie jest wadliwa, może być natomiast wadliwie wykonywana przez stronę (J. Borkowski: Zmiana i uchylenie ostatecznych decyzji administracyjnych, Warszawa, 1967, s. 168). Podstawą prawną decyzji wydawanej w omawianym trybie stanowić zatem będą przepisy ustaw odrębnych (lub aktów wykonawczych do ustaw). Przepis art. 163 kpa nie może być powołany jako jedyna i samodzielna podstawa prawna wzruszenia decyzji, ponieważ nie określa on przesłanek jej zmiany lub uchylenia, a jest wyłącznie normą odsyłającą do przepisów prawa materialnego. Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż organ nie wskazał przepisów prawa materialnego, które dopuszczałyby wzruszenie decyzji z dnia [...] sierpnia 2003 r. o pozwoleniu na budowę. Takimi przepisami w żadnym razie nie są przywołane przepisy ustawy Prawo budowlane, które określają tryb i warunki uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, nie zaś decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. Brak wskazania przepisów prawa materialnego zawierających przesłanki zmiany lub uchylenia decyzji oznacza, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja I instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa materialnego i postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, w związku z czym Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) orzekł, jak w sentencji. Orzeczenie w pkt II i III wyroku znajduje swoje umocowanie w przepisie art. 152 i art. 200 w/w ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło