VII SA/Wa 1461/06
WyrokWSA w Warszawie2006-12-01
Skład orzekający: Halina Kuśmirek, Bogusław Cieśla, Wojciech Mazur
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o stwierdzeniu nieważności pozwolenia na budowę, wydana z powodu rażącego naruszenia prawa (niezgodność projektu z decyzją o warunkach zabudowy), jest prawidłowa, nawet jeśli nie rozstrzyga o dalszych losach samowolnie wzniesionej budowli?Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej ma ograniczony zakres i polega wyłącznie na ustaleniu, czy decyzja dotknięta jest wadami wskazanymi w art. 156 § 1 k.p.a. Organ prowadzący takie postępowanie nie jest władny rozstrzygać o innych kwestiach, w tym o losach samowolnie wzniesionej budowli. Jeśli decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana z rażącym naruszeniem prawa, jej nieważność podlega stwierdzeniu, a dalsze działania należą do kompetencji organów nadzoru budowlanego.Stan faktyczny
Skarżący domagali się stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę warsztatu usług wulkanizacyjnych, wskazując na jego uciążliwość i niezgodność z planem zagospodarowania przestrzennego. Wojewoda stwierdził nieważność decyzji Starosty Powiatowego z 2000 r. udzielającej pozwolenia na budowę, uznając, że powierzchnia warsztatu (52,50 m2) była sprzeczna z decyzją o warunkach zabudowy (7m x 5m). Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący wnieśli skargę do WSA, domagając się również rozbiórki warsztatu. WSA oddalił skargę, uznając, że postępowanie nieważnościowe ma ograniczony zakres i nie może rozstrzygać o losach budowli.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Sędzia WSA Wojciech Mazur, , Protokolant Marcin Grabowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi A. i W. R. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej pozwolenia na budowę skargę oddala.
VII SA /Wa 1461/06
U Z A S A D N I E N I E
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2006 r. na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa po ponownym rozpatrzeniu wniosku W. R. z dnia 7 listopada 2000 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty Powiatowego w [...] z dnia [...] lipca 2000 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej E. i S. małżonkom O. pozwolenia, na budowę warsztatu usług wulkanizacyjnych wraz z wewnętrzną instalacją elektryczną na działce nr ew. [...] w [...] przy ulicy [...] - stwierdził nieważność przedmiotowej decyzji .
W uzasadnieniu organ podał, że przedmiotowa inwestycja stosownie do obowiązującego w dacie wydania pozwolenia, miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta [...], zatwierdzonego uchwałą z dnia [...] maja 1988 r. Nr [...] Miejskiej Rady Narodowej w [...] (Dz. Urz. Woj. [...] Nr [...], poz [...]), znajdowała się na terenie działki położonej w jednostce urbanistycznej [...], tj. w terenach budownictwa jednorodzinnego o niskiej intensywności zabudowy, gdzie dopuszczono realizację budownictwa mieszkaniowego, rodzinnego (budynków wolnostojących, bliźniaczych, bez wykluczenia zabudowy szeregowej) oraz usługowego o uciążliwości nieprzekraczającej granic lokalizacji.
Dla przedmiotowej działki Prezydent [...] decyzją z dnia [...] marca 2000 r., ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu polegające na budowie obiektu warsztatu usług wulkanizacyjnych. W decyzji tej określił jednocześnie gabaryty planowanego budynku warsztatowego na 7m x 5m. W postępowaniu odwoławczym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2000 r. utrzymało w mocy powyższą decyzję lokalizacyjną.
Porównując obie wskazane decyzje organ nadzorczy uznał, że sporną decyzją z dnia [...] lipca 2000 r. udzielono pozwolenia na budowę warsztatu usług wulkanizacyjnych o powierzchni zabudowy 52,50 m czyli w sprzeczności z warunkami zawartymi w decyzji o warunkach zabudowy. Stanowiło to naruszenie art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz 34 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz. U, Nr 89, poz, 4141 z póz. zm,).
Zgodnie z tymi przepisami projekt budowlany powinien spełniać wymogi określone w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu ( art. 34 ust. 1), a przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ zobowiązany był do sprawdzenia zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. b )
Mając powyższe na uwadze organ uznał, że badana decyzja dotknięta jest wadą wymienioną w art. 156 § 1 pkt 2 kpa, gdyż wydana została z rażącym naruszeniem prawa , tj. art. 35 ust 1 pkt 1 lit. b oraz art. 34 ust 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane .
Odwołanie od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2006 r., wnieśli A. i W. małżonkowie R. .
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego po rozpatrzeniu odwołania A. i W. R. od decyzji stwierdzającej nieważność decyzji Starosty Powiatu [...] z dnia [...] lipca 2000 roku udzielającej pozwolenia na budowę warsztatu usług wulkanizacyjnych - utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy
W uzasadnieniu decyzji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że toczyło się już postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności pozwolenia budowlanego z dnia [...] lipca 2000 r. i początkowo organy obu instancji odmawiały stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Powiatowego w [...] z dnia [...] lipca 2000 r.
Jednak decyzją z dnia [...] marca 2004 r. utrzymaną następnie w mocy decyzją z dnia [...] maja 2004 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził nieważność własnej decyzji z dnia [...] grudnia 2001 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2001 r. odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Powiatu [...] z dnia [...] lipca 2000 r. o pozwoleniu na budowę warsztatu usług wulkanizacyjnych .
Przyczyną stwierdzenia nieważności wskazanych decyzji odmawiających stwierdzenia nieważności było ustalenie przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, iż będąca przedmiotem weryfikacji w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2001 r. wypełnia dyspozycję art. 156 § 1 pkt 2 kpa, gdyż w sposób rażący naruszała, będący podstawą jej wydania, art. 138 § 1 pkt 1 Kpa. Decyzją z dnia [...] grudnia 2001 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał bowiem w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2001 roku, odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Powiatu [...] z dnia [...] lipca 2000 r., mimo że ta decyzja dotknięta była wadą wskazaną w art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
Konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji odmawiających stwierdzenia nieważności została potwierdzona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 maja 2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 831/04, którym Sąd oddalił skargę A. i W. R. oraz E. i S. O. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2004 r. uznając, iż skarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu.
Wyeliminowanie z obrotu prawnego wskazanych decyzji odmawiających stwierdzenia nieważności skutkowało koniecznością ponownego rozpatrzenia przez Wojewodę [...] wniosku W. R. o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty Powiatu [...] z dnia [...] lipca 2000 r.
W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego kontrolującego w trybie odwoławczym decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2006 r. stwierdzającą nieważność decyzji Starosty Powiatu [...] z dnia [...] lipca 2000 r. - zaskarżone rozstrzygnięcie Wojewody [...] było prawidłowe.
Jak wynikało z materiału dowodowego weryfikowaną decyzją Starosta Powiatu [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił E. i S. O. pozwolenia na budowę warsztatu usług wulkanizacyjnych niezgodnie z wymogami zawartymi w decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] marca 2000 r. ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji. Wskazaną decyzją lokalizacyjną Prezydent [...] określił gabaryty przedmiotowego budynku warsztatowego na 7m x 5m, natomiast sporną decyzją z dnia [...] lipca 2000 r. Starosta udzielił pozwolenia na budowę warsztatu usług wulkanizacyjnych o powierzchni zabudowy 52,50 m2.
Zdaniem organu odwoławczego takie rozstrzygniecie stanowiło rażące naruszenie dyspozycji przepisu art. 35 ust. 1 pkt 1 lit b oraz art. 34 ust. 1 Prawa budowlanego, zgodnie z którym projekt budowlany powinien spełniać wymagania określone w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym.
W świetle powyższego organ potwierdził, że decyzja Starosty Powiatu [...] z dnia [...] lipca 2000 r. dotknięta jest wadą z art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
Odnosząc się do żądania małżonków R. co do likwidacji spornego warsztatu poprzez jego rozbiórkę organ wyjaśnił, iż w postępowaniu nadzorczym opartym o treść art. 156 § 1 kpa rozstrzyga się wyłącznie co do nieważności decyzji albo jej niezgodności z prawem, natomiast organ nie jest władny rozstrzygać o innych kwestiach dotyczących istoty sprawy.
Ponadto organ odwoławczy wskazał, iż rozstrzygnięcie organu wojewódzkiego jest zgodne w skutku z żądaniem wnioskującego W. R. i stwierdzenie jednej z przesłanek nieważności, stanowiło wystarczającą podstawę do wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwej decyzji o pozwoleniu na budowę.
Skargę na to rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli małżonkowie R.. Nie wskazując kierunku rozstrzygnięcia Sądu sformułowali wiele zarzutów co do kwestionowanej inwestycji . Podnosili wielką uciążliwość i dokuczliwość funkcjonowania warsztatu usług wulkanizacyjnych powodującą ich zdaniem hałas, zanieczyszczenie powietrza i utrudnienia w komunikacji. Wskazali, że przedmiotowa inwestycja nie powinna powstać na tym terenie, bowiem plan zagospodarowania przestrzennego nie dopuszczał takiego rodzaju usług .
Odnosząc się do konsekwencji stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Powiatowego w [...] z dnia [...] lipca 2000 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej E. i S. małżonkom O. pozwolenia na budowę warsztatu usług wulkanizacyjnych, skarżący domagali się nakazania jego rozbiórki.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje :
Skarga nie jest zasadna .
Na wstępie należy zauważyć, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym ograniczającym się do ustalenia, czy decyzja dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a.
W tym kontekście zarzuty zawarte w skardze nie są zasadne. Poza tym trzeba stwierdzić, że skarga w istocie nie zmierzała do uchylenia czy innego rozstrzygnięcia Sądu pozwalającego na wyeliminowanie zaskarżonej decyzji. W istocie wyrażała jedynie niezadowolenie z istnienia warsztatu usług wulkanizacyjnych mimo wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji Starosty Powiatu [...] z dnia [...] lipca 2000 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej E. i S. O. pozwolenia na budowę warsztatu usług wulkanizacyjnych. Zarzuty sformułowane przez skarżących nie mogły być jednak wzięte pod uwagę w niniejszym postępowaniu, gdyż organy administracyjne rozstrzygały jedynie kwestię czy badana decyzja jest obarczona wadą rażącego naruszenia prawa. Prawidłowo ustalono, że w kwestionowanej decyzji wada z art. 156 § 1 pkt 2 kpa istniała i stosownie do przepisów wymagających wyeliminowanie jej z obrotu prawnego, organ stwierdził jej nieważność. Przy czym ani Wojewoda [...] jako organ I instancji ani Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego jako organ odwoławczy nie mogli podjąć jakichkolwiek dalszych rozstrzygnięć decydujących o losach warsztatu usług wulkanizacyjnych należących do małżonków O.. Wynika to choćby z faktu, iż postępowanie nieważnościowe jest odrębnym postępowaniem mającym wąski zakres badania oraz z faktu, że tylko organy nadzoru budowlanego są aktualnie właściwe w kwestii podejmowania działań mających na celu ustalenie czy warsztat wulkanizacyjny małżonków O. może i ewentualnie w jakiej formie funkcjonować po wyeliminowaniu wadliwej decyzji pozwalającej na jego wzniesienie.
Jednocześnie należy z całą mocą podkreślić, że zaskarżona decyzja jest zgodna z wnioskiem skarżącego, jest dla niego korzystna a jednocześnie konieczna w sytuacji gdy skarżący kwestionuje negatywne oddziaływanie warsztatu na jego nieruchomość i istniejące utrudnienia związane z jego funkcjonowaniem. Tymi zagadnieniami jednak, jak zasadnie zauważył Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego organy nie mogły się zajmować w postępowaniu nadzwyczajnym . Po wyeliminowali z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę organ nadzoru budowlanego powinien podjąć stosowne działania w ramach swych ustawowych kompetencji.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło