VII SA/Wa 1461/07

WyrokWSA w Warszawie2007-11-22

Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Bożena Więch – Baranowska, Dariusz Turek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo zastosował przepisy dotyczące samowoli budowlanej (art. 51 Prawa Budowlanego) w sytuacji, gdy skarżąca twierdziła, że zbiornik na nieczystości płynne był zgodny z zatwierdzonym projektem budowlanym i decyzją o pozwoleniu na budowę?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego nie może pominąć kwestii zgodności usytuowania zbiornika z przepisami rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, nawet jeśli zbiornik stanowi część inwestycji objętej pozwoleniem na budowę. Kluczowe jest ustalenie, czy zbiornik jest zgodny z decyzją o pozwoleniu na budowę. Jeśli jest zgodny, nie można stosować art. 51 Prawa Budowlanego, a jedynie wzruszyć pierwotną decyzję. Jeśli nie jest zgodny, organ może podjąć działania w celu przywrócenia stanu zgodnego z prawem.
Stan faktyczny
Właścicielka nieruchomości została zobowiązana do rozbiórki dwóch zbiorników na nieczystości płynne. Jeden zbiornik z kręgów betonowych był naniesiony na inwentaryzacji z 1997 r. i odebrany pod względem szczelności. Drugi zbiornik był z PVC. Skarżąca twierdziła, że zbiorniki były zgodne z zatwierdzonym projektem budowlanym i decyzją o pozwoleniu na budowę z 1992 r., a organy dopuszczały budynek do użytkowania wraz z szambem przez wiele lat. Organy uznały, że odległość zbiorników od granicy działki sąsiada narusza przepisy rozporządzenia z 2002 r. i nakazały rozbiórkę.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska, Asesor WSA Dariusz Turek (spr.), Protokolant Agnieszka Wasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2007 r. sprawy ze skargi E. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Na podstawie zawiadomienia Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego wszczął postępowanie co do zbiornika na nieczystości płynne na nieruchomości położonej przy ul. P. w J. W trakcie przeprowadzonej wizji ustalono, iż na działce znajdują się dwa zbiorniki na nieczystości płynne: zbiornik z kręgów betonowych o średnicy 1200 mm i zbiornik z PVC, usytuowane bezpośrednio przy ogrodzeniu od strony nieruchomości sąsiada – E. G. Właścicielka nieruchomości położonej przy ul. P. w J. – E. P. nie przedstawiła pozwolenia na budowę tych zbiorników, okazała inwentaryzację geodezyjną z 18 sierpnia 1997 roku, na której naniesiony jest zbiornik z kręgów betonowych oraz protokół O. Zakładu Wodociągów i Kanalizacji nr [...] z dnia [...] lipca 1997 roku o odbiorze osadnika ścieków, gdzie stwierdzono dopuszczenie pod względem szczelności osadnika z kręgów betonowych o średnicy 1200 mm. E. P. załączyła również pismo Urzędu Miejskiego w J. o potwierdzeniu złożenia zawiadomienia o zakończeniu budowy i przystąpieniu do użytkowania budynku na działce położonej przy ul. P. Decyzją z [...] października 2006 roku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. nakazał rozbiórkę zbiorników na nieczystości płynne z kręgów betonowych i PVC, wskazując iż inwestor wykonał roboty budowlane inne niż budowa, o której mowa w art. 48 i art. 49 b ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo Budowlane (Dz. U. z 2003 roku Nr 208, poz. 2016 ze zm., dalej jako Prawo Budowlane), niniejsze postępowanie należało przeprowadzić w oparciu o przepisy art.51 Prawa budowlanego. Brak jest możliwości zalegalizowania zbiorników, ponieważ nie zostały zachowane warunki określone w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm., dalej jako rozporządzenie z 2002 roku), albowiem odległość pokryw zbiorników na nieczystości od granicy działki sąsiada winna wynosić co najmniej 2 metry. Odległości tej nie zachowano na działce położonej w J. przy ul. P. Odwołaniem z dnia [...] listopada 2006 roku E. P. wskazała, że decyzja o nakazie rozbiórki jest dla niej krzywdząca, ponieważ: – decyzją nr [...] z [...] kwietnia 1992 roku zatwierdzono projekt budowy budynku wraz z szambem, jako integralnym urządzeniem budynku przy ul. P. – pismem Urzędu Miejskiego z [...] października 1997 roku potwierdzono wykonanie VIISA/Wa 1461/07 – obowiązku dotyczącego zawiadomienia o zakończeniu budowy na przedmiotowej działce i przystąpieniu do użytkowania. Obowiązkowym dokumentem przy zawiadomieniu o zakończeniu budowy było dostarczenie inwentaryzacji powykonawczej, na której widnieje sporne szambo oraz protokół komisji OZWiK o jego szczelności. Organ, zatwierdzając projekt budowlany, a następnie potwierdzając wykonanie obowiązku z art. 54 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego, nie zgłosił sprzeciwu dotyczącego usytuowania szamb. Również w 2001 roku, w czasie rozbudowy budynku ponownie potwierdzony został projekt zagospodarowania działki wraz z szambami. Skarżąca zauważyła ponadto, iż sytuowanie szamba było uznawane przez organy za zgodne z prawem przez okres blisko 10 lat, dopiero zaostrzenie konfliktu z sąsiadką doprowadziło do wydania nakazu rozbiórki szamba. Podniosła również, iż organ błędnie zinterpretował protokół komisji OZWiK, gdyż komisja stwierdziła, że zbiornik dopuszcza się do eksploatacji. W przypadku niezgodności budynku z planem realizacyjnym, organ nie powinien dopuścić budynku do użytkowania, a sprzeciwu żadnego nie zgłosił. Wybudowanie szamba z PVC było budową bez pozwolenia, natomiast szambo z płyt betonowych wybudowano zgodnie z pozwoleniem. [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] czerwca 2007 roku utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu stwierdzono, iż nawet przy założeniu, że zbiornik na nieczystości stanowi część inwestycji w budowie budynku mieszkalnego objętego decyzją o pozwoleniu na budowę [...] z [...] kwietnia 1992 roku, nie jest możliwe pominięcie warunków określających odległość zbiornika od granicy działki sąsiedniej z rozporządzenia z 2002 roku określonych w art. 36 ust. pkt 1 i 2 , jak również przepisów obowiązujących w dacie budowy zbiornika. Przesunięcie zbiorników wymagałoby ich rozebrania, zatem decyzja o rozbiórce jest uzasadniona. W skardze z 16 lipca 2007 roku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca przytoczyła argumentację z odwołania od decyzji organu pierwszej instancji, wskazując, iż decyzja jest dla niej krzywdząca, gdyż organy dopuściły do użytkowanie budynek wraz z szambem, zatwierdziły projekt rozbudowy budynku, który był uwidoczniony na planie również z szambem. Przez okres dziesięciu lat usytuowanie zbiornika nie budziło wątpliwości. Podniesiono błędną interpretację protokołu komisji OZWiK. Ponadto wskazano, iż ze względu na niskie dochody, wykonanie decyzji o rozbiórce jest dla niej trudne. Mają podłączoną już wodę, a za dwa lata będzie podłączona kanalizacja, a istniejące szambo umożliwi szybsze i łatwiejsze podłączenie VIISA/Wa 1461/07 się do kanalizacji. W odpowiedzi na skargę, wniesiono o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) dalej jako p.p.s.a., sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Wyjaśnić również należy, iż stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd, dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji ma prawo i obowiązek uwzględnić również okoliczności, wprawdzie nie wskazane w skardze jako zarzut, ale mające wpływ na tę ocenę. Biorąc powyższe pod uwagę skargę należało uwzględnić. Organy nadzoru budowlanego, w sprawie dotyczącej samowoli budowlanej są zobowiązane do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, w tym ustalenia czy wybudowanie obiektu budowlanego zgodne było z decyzją o pozwoleniu na budowę, gdyż od tego ustalenia zależy zastosowanie właściwych przepisów prawa materialnego. Nie można zgodzić się w całości z twierdzeniem organu, iż "nawet przy założeniu, że zbiornik z płyt betonowych rzeczywiście stanowi część inwestycji, polegającej na budowie budynku mieszkalnego objętego decyzją o pozwoleniu na budowę nr [...] z dnia [...] kwietnia 1992 r. nie jest możliwe pominięcie kwestii zgodności usytuowania zbiornika z warunkami w rozporządzeniu z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, jak i przepisami rozporządzenia obowiązującego w dacie budowy osadnika." Z powyższego na aprobatę zasługuję spostrzeżenie, iż obiekt budowlany winien być wybudowany zgodnie z prawem, w tym przepisami określonymi w rozporządzeniu z dnia 12 kwietnia 2002 r., natomiast jeżeli jest niezgodny winien być doprowadzony do stanu zgodnego z prawem. Podkreślenia wymaga, iż tryb postępowania przewidziany w art. 50 i 51 Prawa Budowlanego zmierza do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Wszczynane jest więc w sytuacji stwierdzenia przez organ stanu z przepisami prawa sprzecznego. VIISA/Wa 1461/07 Natomiast stan zgodny z prawem jest to stan zgodny z obowiązującą decyzją administracyjną. Wynika to z zasady domniemania legalności, prawidłowości decyzji wydanych a nie podważonych. Decyzja ostateczna korzysta z domniemania mocy obowiązującej ( art. 16 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 roku Nr 98 poz. 1071 ze zm., dalej jako kpa). Organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia ( art 110 kpa). Nie można zatem zgodzić się z poglądem, że obiekt budowlany może być zgodny z obowiązującą decyzją a nie zgodny z przepisami prawa, które winny lec u podstaw tej decyzji. W niniejszej sprawie o zgodności z prawem obiektu budowlanego w postaci zbiornika na nieczystości może świadczyć decyzja o pozwoleniu na budowę nr [...] z dnia [...] kwietnia 1992 r., której organ nie załączył do akt ani nie ustalił jej treści. Ustalenie zgodności bądź niezgodności wybudowania zbiornika z decyzją o pozwoleniu na budowę pociąga za sobą też dalsze konsekwencję. Jeżeli zbiornik jest zgodny z projektem budowlanym zatwierdzonym decyzją o pozwoleniu n budowę nie może mieć bezpośredniego zastosowania do niniejszej sytuacji art. 51 Prawa Budowlanego, gdyż obiektu tego nie można doprowadzić do stanu zgodnego prawem jako, że jest on zgodny z stanem prawnym i potwierdza to właściwa i obowiązująca decyzja. Dopiero wzruszenie decyzji umożliwiłoby zbadanie prawidłowości wybudowania osadnika na nieczystości. Natomiast jeżeli szambo nie jest zgodne z decyzją o pozwoleniu na budowę nr [...] z dnia [...] kwietnia 1992 r., wtedy organ mógłby poczynić działania w celu przywrócenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, zgodnie z art. 51 Prawa Budowlanego. Brak ustalenia treści decyzji o pozwoleniu na budowę nr [...] z dnia [...] kwietnia 1992 r. pociąga za sobą niemożność zastosowania właściwych norm prawnych i wyeliminowania wątpliwości co do prawidłowości poczynań organu. Należy zatem stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia art. 7 kpa., 77 k.p.a. oraz art. 107 kpa., co miało zasadniczy wpływ na treść rozstrzygnięcia. Natomiast ustalenia organu odnośnie zbiornika na nieczystości z PVC nie budzą wątpliwości i są prawidłowe. VIISA/Wa 1461/07 Dostrzeżone przez Sąd uchybienia istotnie wpłynęły na końcowy wynik sprawy, uzasadnia to w konsekwencji uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji pierwszej instancji, jako że wskazane uchybienia dotyczą postępowania organów obu instancji. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) uchylił zarówno decyzję organu II instancji, jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło