VII SA/Wa 1462/17
WyrokWSA w Warszawie2018-03-22
Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Krystyna Tomaszewska, Marta Kołtun-Kulik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przebudowa sieci elektroenergetycznej, polegająca na wymianie słupów i przewodów, może być wykonana na podstawie zgłoszenia, a nie pozwolenia na budowę, i czy organ nadzoru budowlanego może odmówić nałożenia obowiązku z zakresu nadzoru budowlanego, jeśli inwestor posiadał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w zakresie niezbędnym do wykonania tych prac?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przebudowa sieci elektroenergetycznej, polegająca na wymianie słupów i przewodów bez zmiany parametrów technicznych i trasy linii, mieści się w definicji przebudowy zgodnie z art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego i może być wykonana na podstawie zgłoszenia, jeśli organ administracji architektoniczno-budowlanej nie wniósł sprzeciwu. W związku z tym, organ nadzoru budowlanego prawidłowo odmówił nałożenia obowiązku z zakresu nadzoru budowlanego, gdyż nie stwierdzono naruszeń przepisów Prawa budowlanego, w tym braku prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w zakresie niezbędnym do wykonania zgłoszonych prac.Stan faktyczny
T. i D. S. złożyli wniosek o podjęcie działań sprawdzających legalność prac budowlanych polegających na przebudowie sieci elektroenergetycznej 110 kV na ich działkach, wskazując na brak zgody właścicieli, brak decyzji z art. 124 ust. 1 UGN oraz brak pozwolenia na budowę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił nałożenia obowiązku z zakresu nadzoru budowlanego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, kwestionując charakter prac oraz prawo inwestora do dysponowania nieruchomością. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), , Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik, Protokolant st.sekr.sąd. Sylwia Rosińska-Czaykowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2018 r. sprawy ze skargi T. S. i D.S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nałożenia obowiązku z zakresu nadzoru budowlanego oddala skargę
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu odwołania T. i D.S., od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. Nr [...] z dnia [...] marca 2017 r. odmawiającej nałożenia na [...] S.A z siedzibą w L. obowiązku z zakresu nadzoru budowlanego, co do przebudowy sieci elektroenergetycznej 110 kV K.- G. na działkach nr [...],[...],[...] położonych w L., gm. G. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że w dniu 11 października 2016 r. do organu powiatowego wpłynął wniosek T. i D. S. o "niezwłoczne podjęcie działań sprawdzających legalność prac budowlanych prowadzonych na działkach nr [...],[...],[...] położonych w L., gm. G. (...) polegających na przebudowie linii energetycznej WN 110 kV K. – G. wobec braku zgody właścicieli nieruchomości na prowadzenie tych prac, braku decyzji wydanej w trybie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, oraz braku decyzji o pozwoleniu na budowę na tych działkach, w tym rozbiórkę dotychczasowej linii energetycznej". W dniu 24 listopada 2016 r. przedstawiciele organu powiatowego dokonali czynności kontrolnych na ww. działkach. Po dokonanych ustaleniach, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. decyzją Nr [...] z dnia [...] marca 2017 r., odmówił nałożenia na [...] S.A z/s w L. obowiązku z zakresu nadzoru budowlanego co do przebudowy linii energetycznej na działkach wnioskodawców.
Odwołanie od tej decyzji złożyli T. i D. S..
Zdaniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy.
Sprawa dotyczyła legalność wykonania przebudowy sieci elektroenergetycznej 110 kV K. – G. na działkach nr [...],[...],[...] położonych w L., gm. G..
Przepisy art. 29 - 31 Prawa budowlanego dają możliwość wykonywania budowy w oparciu o zgłoszenie zamiaru jej wykonywania właściwemu organowi administracji architektoniczno - budowlanej. Zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 11 Prawa budowlanego od konieczności uzyskania pozwolenia na budowę została zwolniona "przebudowa sieci gazowych oraz elektroenergetycznych innych niż wymienione w ust. 1 pkt 19a lit. a", ale z mocy art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, warunkiem rozpoczęcia przebudowy sieci elektroenergetycznych obejmujących napięcie powyżej 1 kV, tj. tak jak w przedmiotowej sprawie 100 kV, jest dokonanie w określonym terminie zgłoszenia zamiaru jej rozpoczęcia właściwemu organowi administracji architektoniczno - budowlanej.
Przebudowa analizowanej sieci została wykonana zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Inwestor dokonał w dniu 20 lipca 2016 r., skutecznego zgłoszenia do którego zgodnie z pismem z dnia 19 października 2016 r. Starosta G. nie zgłosił sprzeciwu.
W zgłoszeniu szczegółowo opisano zakres i sposób wykonania robót budowlanych związanych z przebudową sieci elektroenergetycznej 110 kV K. – G. obejmujący remont linii 110 kV polegający na przebudowie stanowisk słupowych, a także demontaż dwóch istniejących stanowisk. Przebudowa zaś miała polegać na wymianie istniejących słupów na nowe spełniające wymagania norm PN-EN-50341, poprzez posadowienie w miejsce słupów zdemontowanych bez zmiany lokalizacji, natomiast w przypadku dwóch słupów nr [...] i [...] zgłoszenie przewidywało, że zostaną posadowione w nowych lokalizacjach, ale w obrębie tych samych działek, zostaną jedynie przesunięte w osi linii 100 kV. Trasa i długość linii nie ulegnie zmianie w wyniku planowanych robót
W części dotyczącej działek skarżących, zgłoszenie wskazywało jedynie, że na działce nr [...] dokonany zostanie demontaż stanowiska słupowego
w istniejącej napowierzchnej linii elektroenergetycznej 110 kV relacji K. – G..
Ponadto organ odwoławczy podkreślił, że z uwagi na fakt dokonania zgłoszenia, legalność wykonania przebudowy sieci elektroenergetycznej 110 kV K. – G. w części wykonanej na działkach skarżących, mogła być przedmiotem rozpoznania jedynie w ramach procedury przewidzianej w art. 50 i 51 Prawa budowlanego.
Wskazano, iż zgodnie z art. 50 ust. 1. Prawa budowlanego
"W przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych:
1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub
2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub
3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub
4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach."
W ocenie organu odwoławczego żadna z wymienionych przesłanek nie została wypełniona.
To uprawniało Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. do wydania decyzji odmawiającej nałożenia na inwestora- [...] S.A. w L. obowiązku z zakresu nadzoru budowlanego w przedmiocie wykonanej przebudowy sieci elektroenergetycznej 110 kV K. – G..
Za chybiony organ odwoławczy uznał zarzut, iż "prace budowlane linii energetycznej wykonane między innymi na dziatkach [...],[...],[...] nie mieszczą się w zakresie przebudowy w rozumieniu prawa budowlanego i nie mogły być przeprowadzone na podstawie zgłoszenia, ale wymagały uzyskania pozwolenia na budowę, jako budowa nowego obiektu".
W ocenie organu zakres i sposób wykonania robót budowlanych sieci elektroenergetycznej 110 kV K. – G. określonych w zgłoszeniu wypełniał definicję przebudowy z art. 3 pkt 7 a ustawy Prawo budowlane.
Zakres robót budowlanych opisanych w zgłoszeniu wskazuje, że zamiarem inwestora była przebudowa obiektu liniowego - sieci elektroenergetycznej 110 kV K. – G.. Przebudowa ta polegała na wymianie istniejących słupów na nowe spełniające wymagania norm PN-EN-50341, poprzez posadowienie ich w miejsce słupów zdemontowanych bez zmiany lokalizacji, natomiast w przypadku dwóch słupów nr [...] i [...] zgłoszenie przewidywało, że zostaną posadowione w nowych lokalizacjach, ale w obrębie tych samych działek, zostaną jedynie przesunięte w osi linii 100 kV. Trasa i długość linii nie ulegnie zmianie.
Inwestor wykonał przebudowę zgodnie ze zgłoszeniem, nie zmieniono napięcia znamionowego 100 kV, przebiegu i długości trasy lecz zdemontowano niektóre słupy i wymieniono na nowe, w celu zapewnienia wymaganych normą PN-EN- 50342 odległości przewodów linii 100 kV od ziemi, w tym wymieniono przewody napowietrzne w celu dostosowania do nowych stanowisk słupowych, zgodnie z normą, co przewidywało zgłoszenie.
Za bezzasadny uznano zarzut "zaniechania ustalenia czy inwestor posiada uprawnienie do dysponowania nieruchomościami [...],[...],[...] na cele budowlane". Z czynności kontrolnych organu wynikało, że na działce nr [...] nie ma żadnego stanowiska słupowego, tak samo jak na działce nr [...] i [...]. Przez te trzy działki, których właścicielem są T. i D. S. przebiega tylko napowietrzna linia elektroenergetyczna.
Skoro na żadnej z działek wnioskodawców, nie ma obecnie stanowiska słupowego, nie można zarzucić inwestorowi niewykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Przebiegająca przez wskazane działki napowietrzna linia energetyczna jest tożsamej długości i o tych samych parametrach technicznych co poprzednio istniejąca od lat 60 - tych.
Natomiast w zakresie demontażu słupa na działce nr [...] inwestor przedstawił przy zgłoszeniu oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, powołując się na decyzję Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. nr [...] z dnia [...] lutego 1966 r.
Jakkolwiek w odwołaniu skarżący kwestionowali powyższy tytuł prawny uprawniający do demontażu słupa twierdząc, że w decyzji tej mowa jest jedynie o konserwacji urządzeń, niemniej wobec braku słupa na działce skarżących nr [...], zdaniem organu roszczenia w powyższym zakresie mogą być dochodzone na drodze postępowania cywilnego. Również w zakresie przebiegającej nad działkami wnioskodawców linii nie można było zarzucić inwestorowi niewykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane skoro nie zmieniono napięcia znamionowego 100 Kw, przebieg i długość trasy jest identyczna, wymieniono przewody napowietrzne w celu dostosowania do nowych stanowisk słupowych, zgodnie z normą PN-EN-50341.
Odnosząc się do zarzutów dotyczących niezgodności obecnego przebiegu linii z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, że inwestor nie może ponosić negatywnych konsekwencji w związku z określonym brzminiem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, skoro w wyniku przebudowy linii nie zmieniła się jej długość, trasa, biegnie po tej samej linii od lat 60-tych, jest w takie samej odległości od zabudowań jak przed jej przebudową.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...], wnieśli T.i D. S..
Zaskarżonej decyzji zarzucili:
1. naruszenie przepisów postępowania - art. 7 k.p.a. i 77 § 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, pomimo niewyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy w zakresie tego:
- czy inwestor posiadał uprawnienie do dysponowania nieruchomościami na cele budowlane,
- jaki był charakter prac przeprowadzonych na przedmiotowych nieruchomościach, czy mieszczą się one w zakresie przebudowy w rozumieniu prawa budowlanego, czy też była to budowa nowego obiektu budowlanego,
- przyczyn powstania niezgodności pomiędzy rzeczywistym przebiegiem linii energetycznej a jej przebiegiem w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego,
2. naruszenie prawa materialnego:
- art. 51 ust. 1 pkt. 2 prawa budowlanego w zw. z art 4 prawa budowlanego, poprzez zaniechanie ustalenia, czy inwestor posiadał uprawnienie do dysponowania na cele budowlane działkami [...], [...], [...],
- art. 48 ust. 1 i 2 prawa budowlanego, poprzez ich niezastosowanie, pomimo tego, że prace budowlane linii energetycznej wykonane między innymi na działkach [...],[...],[...] nie mieszczą się w zakresie przebudowy w rozumieniu prawa budowlanego i nie mogły być przeprowadzone na podstawie zgłoszenia, ale wymagały uzyskania pozwolenia na budowę,
- art. 81 ust. 1 pkt. 1 lit. a prawa budowlanego, poprzez utrzymanie w mocy decyzji odmawiającej nałożenia obowiązków, pomimo, że przebieg linii energetycznej na przedmiotowych nieruchomościach jest niezgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego,
Skarżący domagali się uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji.
W odpowiedzi na skargę, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Badając legalność zaskarżonej decyzji, Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego ani procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Odnosząc się do skargi, stwierdzić należy, iż nie zawiera ona argumentów przemawiających za jej uwzględnieniem i uchyleniem zaskarżonej decyzji.
Prawidłowa była ocena organów, iż przedmiotowe roboty budowlane wymagały dokonania zgłoszenia. Zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 11 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 290, ze zm.) od konieczności uzyskania pozwolenia na budowę została zwolniona "przebudowa sieci gazowych oraz elektroenergetycznych innych niż wymienione w ust. 1 pkt 19a lit. a", a stosownie do art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, warunkiem rozpoczęcia przebudowy sieci elektroenergetycznych obejmujących napięcie powyżej 1 kV, (w przedmiotowej sprawie 100 kV), było dokonanie zgłoszenia zamiaru jej rozpoczęcia właściwemu organowi administracji architektoniczno - budowlanej.
Stosownie do art. 3 pkt 7 a Prawa budowlanego przez przebudowę - należy rozumieć wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji; w przypadku dróg są dopuszczalne zmiany charakterystycznych parametrów w zakresie niewymagającym zmiany granic pasa drogowego.
Zatem przebudowa stanowi szczególny rodzaj wykonywania robót budowlanych, które powodują m.in. zmianę parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego. Nie miały podstaw faktycznych i prawnych zarzuty skarżących, iż "prace budowlane linii energetycznej wykonane między innymi na dziatkach [...],[...],[...] nie mieszczą się w zakresie przebudowy w rozumieniu prawa budowlanego i nie mogły być przeprowadzone na podstawie zgłoszenia, ale wymagały uzyskania pozwolenia na budowę jako budowa nowego obiektu".
Zakres i sposób wykonania robót budowlanych sieci elektroenergetycznej 110 kV K. – G.określony w zgłoszeniu niewątpliwie wypełniał definicję przebudowy z art. 3 pkt 7 a ustawy Prawo budowlane.
Zamiarem inwestora była przebudowa obiektu liniowego - sieci elektroenergetycznej 110 kV K. – G., polegająca na wymianie istniejących słupów na nowe spełniające wymagania norm PN-EN-50341, poprzez posadowienie ich w miejsce słupów dotychczasowych, natomiast w przypadku dwóch słupów nr [...] i [...] zgłoszenie przewidywało, że zostaną posadowione w nowych lokalizacjach, ale w obrębie tych samych działek, zostaną jedynie przesunięte w osi linii 100 kV. Trasa i długość linii nie ulegała zmianie.
Inwestor w dniu 20 lipca 2016 r., dokonał skutecznego zgłoszenia, do którego zgodnie z pismem z dnia 19 października 2016 r. Starosta G. nie zgłosił sprzeciwu. W zgłoszeniu opisano zakres i sposób wykonania robót budowlanych. W części dotyczącej działek skarżących, wskazane zgłoszenie przewidywało jedynie, że na działce nr [...] zdemontowany zostanie istniejący słup w przebiegającej nad nieruchomością skarżących napowierzchnej linii elektroenergetycznej 110 kV relacji K. – G..
Inwestor wykonał przebudowę zgodnie ze zgłoszeniem, nie zmieniono napięcia znamionowego 100 kV, przebiegu i długości trasy, zdemontowano niektóre słupy, stare wymieniono je na nowe, lecz spełniających te same funkcje techniczne w celu zapewnienia wymaganych normą PN-EN- 50342 odległości przewodów linii 100 kV od ziemi, następnie wymieniono przewody napowietrzne w celu dostosowania do nowych stanowisk słupowych.
W kontekście takiego zakresu robót, twierdzenie o braku posiadania przez inwestora uprawnienia do dysponowania nieruchomościami [...],[...],[...] na cele budowlane, jest bezpodstawne. Niewątpliwie stary słup na działce skarżących nr [...] (który został zdemontowany), był własnością inwestora i mógł go zlikwidować, jako zbędny fragment linii energetycznej. Obecnie na działce nr [...] oraz nr [...] i [...] nie ma żadnego słupa. Natomiast przez te trzy działki, których właścicielami są T.
i D. S. przebiega napowietrzna linia elektroenergetyczna, tak jak miało to miejsce od kilkudziesięciu lat.
Nie można zatem zarzucić inwestorowi niewykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Przebiegająca przez ww. działki, napowietrzna linia energetyczna jest tożsamej długości i o tych samych parametrach technicznych przy czym zwiększono odległości przewodów linii 100 kV od ziemi ( obecne słupy są wyższe niż poprzednie).
W odniesieniu do zamiaru demontażu słupa na działce nr [...], inwestor przy zgłoszeniu powołał się na prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, wynikające z decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. nr [...] z dnia [...] lutego 1966 r.
Choć w decyzji tej mowa jest o konserwacji urządzeń, to możliwość usunięcia słupa przez [...]S.A. z siedzibą w L., wynikała z prawa własności słupa, natomiast kwestię wejścia na działkę nr [...] w celu dokonania demontażu, należy oceniać w ramach ewentualnych roszczeń wynikających z prawa cywilnego.
W zakresie przebiegu nad działkami wnioskodawców przedmiotowej linii energetycznej nie można mówić o braku prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, skoro roboty budowlane były przebudową, wymieniono przewody napowietrzne w celu dostosowania do nowych stanowisk słupowych, zgodnie z normą PN-EN-50341, nie zmieniono napięcia, ani długości trasy.
Bezpodstawne były także zarzuty dotyczące naruszenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, skoro w wyniku przebudowy linii nie zmieniła się jej długość, trasa, to nie może być mowy o naruszeniu planu w zakresie zachowania odległości od zabudowań.
W ocenie Sądu, nie można zarzucić organom obrazy przepisów prawa materialnego ani procesowego, które mogłoby uzasadniać odmienne rozstrzygnięcie sprawy. W ramach prowadzonego postępowania organ zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy, jak również dokonał jego adekwatnej oceny, zgodnie z obowiązującymi przepisami kodeksu postępowania administracyjnego.
Taka ocena uprawniała do wydania decyzji odmawiającej nałożenia na [...] S.A w L. obowiązku w trybie art. 50 - 51 Prawa budowlanego, w przedmiocie wykonanej przebudowy sieci elektroenergetycznej 110 kV K. – G..
Podniesione w skardze zarzuty, jako bezpodstawne nie mogły odnieść zamierzonego skutku, dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. z 2017r., poz. 1369 ze zm., skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło