VII SA/Wa 1462/21
WyrokWSA w Warszawie2021-10-27
Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Grzegorz Antas, Tomasz Janeczko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo zawiesił postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy na podstawie art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a. z powodu śmierci strony, jeśli ustalono, że zmarła ona przed wszczęciem postępowania?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może zawiesić postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a. z powodu śmierci strony, jeśli ustalono, że zmarła ona przed wszczęciem postępowania. Przesłanka ta dotyczy tylko osoby fizycznej, która już posiadała status strony w toczącym się postępowaniu. W przypadku śmierci strony przed wszczęciem postępowania, w prawa zmarłego mogą wstąpić jego następcy prawni, ale ustalenie ich tożsamości nie jest podstawą do zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla budowy myjni samochodowej. Organ I instancji zawiesił postępowanie z urzędu, uznając, że jeden z właścicieli sąsiedniej działki zmarł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie o zawieszeniu. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów k.p.a., w tym błędne ustalenie, że zmarły był stroną postępowania i że zmarł w trakcie jego trwania.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego M. B. kwotę 100 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Grzegorz Antas (spr.), Sędzia WSA Tomasz Janeczko, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 października 2021 r. sprawy ze skargi M. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2021 r. znak [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego M. B. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżonym postanowieniem z [...] maja 2021 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie (dalej: SKO), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 127 § 2 oraz art. 17 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735), dalej: k.p.a., w wyniku rozpatrzenia zażalenia M. B. utrzymało w mocy postanowienie Zarządu Dzielnicy [...] W. z [...] marca 2021 r. nr [...] zawieszające z urzędu postępowanie wszczęte wnioskiem M.B. w sprawie ustalenia warunków zabudowy.
W odniesieniu do ustaleń faktycznych i prawnych, które stały za wydanym rozstrzygnięciem, SKO stwierdziło, że pismem z 22 stycznia 2021 r., uzupełnionym pismami z [...] lutego 2021 r., 4 marca 2021 r. i 11 marca 2021 r. M. B. zwrócił się o wydanie decyzji ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie myjni samochodowej samoobsługowej wraz z infrastrukturą techniczną, urządzeniami i elementami zagospodarowania terenu na działce nr ew. [...] oraz części działek nr ew. [...], [...] i [...] obręb [...] przy ul. P. w W.. Postanowieniem z [...] marca 2021 r. Zarząd Dzielnicy [...] W. na podstawie art. 97 § 1 pkt 1 i art. 123 § 1 k.p.a. orzekł o zawieszeniu z urzędu postępowania do czasu ustalenia stron postępowania (ustalenia spadkobierców po osobach zmarłych) w związku z ustaleniem, że W. C., widniejący w ewidencji jako właściciel jednej z działek sąsiadujących, nie żyje. SKO nie uwzględniło zażalenia złożonego przez M. B. zauważając, że w postępowaniu zostało ustalone, iż jeden z właścicieli działki sąsiadującej z działką na której, jak wynika z wniosku, planowana jest inwestycja, nie żyje. W toku postępowania organ podjął czynności mające na celu ustalenie spadkobierców po zmarłej stronie. Zwrócił się także do wnioskodawcy o pomoc w tym zakresie. SKO podkreśliło, że organ administracji publicznej ma obowiązek ustalić strony postępowania już w chwili jego wszczęcia (a więc w dacie wniesienia wniosku), a następnie zawiadomić o toczącym się postępowaniu wszystkie strony postępowania, a więc osoby, które stały się następcami prawnymi zmarłych lub nabywcami praw zgodnie z art. 30 § 4 k.p.a. W sytuacji, gdy organ administracyjny ujawni dopiero w toku postępowania administracyjnego, że niektóre osoby nie zostały zawiadomione o toczącym się postępowaniu, wówczas ma on dwie możliwości: albo zawiadamia o toczącym się postępowaniu osoby, które dotychczas nie brały w nim udziału i w razie potrzeby ponawia wobec tych osób pewne czynności, albo w razie braku ustalenia takich osób zwraca się do właściwego sądu o ustanowienie kuratora dla osoby nieobecnej (ale żyjącej - art. 34 k.p.a.), bądź w przypadku ujawnienia faktu śmierci - wzywa spadkobierców zmarłej strony do udziału w postępowaniu (art. 97 § 1 pkt 1 in fine k.p.a.). Gdyby takie wezwanie nie było możliwe, wówczas organ zawiesza postępowanie administracyjne do czasu ustalenia następców prawnych po zmarłej osobie lub w sprawach dotyczących spadków nie objętych, korzysta z możliwości wynikających z art. 30 § 5 k.p.a. Odnosząc powyższe do sprawy, SKO stwierdziło, że w przypadku ujawnienia już w toku postępowania administracyjnego dotyczącego zwrotu nieruchomości faktu, że jedna za stron zmarła jeszcze przed wszczęciem postępowania, czynności organu administracji uzależnione są od tego, czy dysponuje on wiedzą co do spadkobierców po zmarłej osobie: jeżeli organ wie, kto jest spadkobiercą, to powinien wezwać takiego spadkobiercę do udziału w postępowaniu, jeżeli zaś nie ma takiej wiedzy - postępowanie powinno być zawieszone na podstawie art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a. do chwili ujawnienia spadkobierców. W przedmiotowej sprawie brakuje informacji kiedy zmarł W. C. W takiej sytuacji organ administracyjny prawidłowo rozważył zasadność zawieszenia postępowania. Artykuł 97 § 1 pkt 1 k.p.a. nakazuje organowi administracyjnemu w pierwszej kolejności stwierdzenie faktu śmierci strony, a potem wezwanie spadkobierców osoby zmarłej do udziału w postępowaniu. Dopiero wtedy, gdy wezwanie spadkobierców zmarłej strony nie jest możliwe i nie zachodzą okoliczności określone w art. 30 § 5 k.p.a. lub postępowanie nie może być umorzone jako bezprzedmiotowe - organ administracji zawiesza postępowanie. Tym samym zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a. jest obligatoryjne wtedy, gdy ustalenie spadkobierców zmarłej strony przez organ nastręcza trudności i osób tych nie można zawiadomić o toczącym się postępowaniu.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie SKO z [...] maja 2021 r. złożył M. B. zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie, jak też uchylenie poprzedzającego je postanowienia organu I instancji.
Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił naruszenie:
- art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 i art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a. przez zaniechanie ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy i wydanie postanowienia utrzymującego w mocy zaskarżone postanowienie Zarządu Dzielnicy [...] W. w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego, podczas gdy to ostatnie postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa z uwagi na uznanie, że śmierć W.C. nastąpiła w trakcie postępowania;
- przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na zebraniu, rozpatrzeniu oraz dokonaniu przez ten organ oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym z art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie w całości materiału dowodowego, a także uznanie, że W.C. jest właścicielem działki nr ew. [...] z obrębu [...], a tym samym stroną postępowania oraz uznanie, że osoba ta zmarła w toku postępowania.
Powyższe zarzuty skarżący rozwinął w uzasadnieniu skargi.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w treści zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia z [...] maja 2021 r. przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł doprowadziła do uznania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ postanowienie SKO narusza prawo w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.
Wymaga przypomnienia, że w kontrolowanej sprawie zainicjowanej wnioskiem skarżącego o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie myjni samochodowej samoobsługowej wraz z infrastrukturą techniczną, urządzeniami i elementami zagospodarowania terenu na działce nr ew. [...] oraz części działek nr ew. [...], [...]i [...]obręb [...] przy ul. P. w W. Zarząd Dzielnicy [...] W. wydał postanowienie z [...] marca 2021 r. zawieszające z urzędu postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a. Powyższe postanowienie podlega kontroli instancyjnej, jako że przysługuje od niego zażalenie (art. 101 § 3 k.p.a.). W piśmiennictwie trafnie wskazuje się, że istota zażaleniowego toku instancji pozwala zaliczyć zażalenie do środków prawnych o charakterze renowacyjnym. Jego celem nie jest eliminacja określonych nieprawidłowości zaistniałych w postępowaniu czy też tkwiących w samym postanowieniu kończącym określony zespół czynności procesowych, ale jego wniesienie nakłada na organ zażaleniowy obowiązek ponownego całościowego rozpoznania i rozstrzygnięcia określonej kwestii procesowej (por. G. L. Postanowienie administracyjne w ogólnym postępowaniu administracyjnym, W. 2011, s. 444). W toku postępowania zażaleniowego, w ramach jego etapu rozpoznawczego, organ powinien, nie będąc ograniczony ramami zażalenia ani ustaleniami faktycznymi organu I instancji, podjąć czynności zmierzające do merytorycznego rozstrzygnięcia kwestii wyznaczonej treścią zaskarżonego postanowienia w jej całokształcie.
Determinuje to uznanie, że w toku postępowania incydentalnego na organie zażaleniowym w związku z konkretyzowaniem normy administracyjnego prawa procesowego w ustalonym stanie faktycznym ciąży obowiązek podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym prawidłowego zebrania materiału dowodowego (art. 7, art. 77 § 1 k.p.a.), a następnie wszechstronnego jego rozpatrzenia (art. 80 k.p.a.) celem zapewnienia, by postanowienie jako akt o charakterze władczym, orzeczniczym i nieodwołalnym odpowiadało prawu.
Podkreślenia wymaga również obowiązek zamieszczenia w postanowieniu uzasadnienia faktycznego i prawnego. Został on uregulowany w art. 124 § 2 i art. 125 § 3 k.p.a., wynika on również z brzmienia art. 107 § 4 k.p.a., do którego odsyła art. 126 k.p.a. Prawidłowo zredagowane pod względem merytorycznym i prawnym uzasadnienie jest istotne z uwagi na zasadę przekonywania wyrażoną w art. 11 k.p.a. W uzasadnieniu postanowienia organ administracji jest zobowiązany wyjaśnić stronom zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwianiu kwestii procesowej rozstrzygniętej wydanym postanowieniem. Jest to element decydujący o przekonaniu strony co do trafności i słuszności przyjętego rozstrzygnięcia. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem istotne twierdzenia strony lub nie odniesie się do faktów istotnych dla sprawy. Takie działanie organu pozostaje w sprzeczności także z wyrażoną w art. 8 § 1 k.p.a. zasadą pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej.
Jeżeli poddać ocenie zaskarżone postanowienie z [...] maja 2021 r. pod kątem spełnienia przez nie powyższego wymagania, to zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie może budzić wątpliwości, że kontrolowane rozstrzygnięcie podjęte przez SKO uchybia mu w sposób istotny. Organ zażaleniowy nie poddał kwestii, na które zwrócił uwagę skarżący w treści zażalenia, jakiemukolwiek merytorycznemu rozważeniu. Argumentacja prawna zamieszczona w treści kontrolowanego aktu, jakkolwiek bowiem wyjaśnia zakres zastosowania art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a., to pominęła ten problem prawny, który faktycznie miał na uwadze skarżący, wnosząc zażalenie na postanowienie Zarządu Dzielnicy [...] W.
W uzasadnieniu zażalenia skarżący nie podał w wątpliwość reguły, że w razie śmierci jednej ze stron, jeżeli wezwanie spadkobierców zmarłej strony do udziału w postępowaniu nie jest możliwe i nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 30 § 5 k.p.a., postępowanie powinno podlegać zawieszeniu. A wyłącznie do tejże kwestii i to na płaszczyźnie przedstawienia ogólnych wniosków interpretacyjnych, a nie ich odniesienia do konkretnych uwarunkowań sprawy, SKO ograniczyło swoją ocenę zamieszczoną w postanowieniu utrzymującym w mocy postanowienie z [...] marca 2021 r. Z treści zażalenia wynikało, że skarżący m.in. wskazał, iż sprzeciwia się zawieszeniu postępowania, jeżeli organ I instancji nie wyjaśnił, na jakiej podstawie w ogóle uznał, że W. C. nie żyje, gdyż do akt sprawy nie został dołączony skrócony odpis aktu zgonu. Organ nie podał daty jego śmierci, nie wyjaśnił równocześnie swojego rozumowania, na którym oparte zostało zawieszenie postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy, albowiem jeżeli określona osoba zmarła przed wszczęciem postępowania, to nie może być uważana równocześnie za jego stronę i w konsekwencji reguła przewidziana w art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a. nie może podlegać zastosowaniu.
Odnośnie do tych kwestii SKO nie wypowiedziało się w postanowieniu i zarzut skargi mający na uwadze tę wadliwość należy uznać w całości za trafny. Wskazanie, że "w przedmiotowej sprawie brakuje informacji kiedy zmarł W.C.", nie zostało przez SKO rozwinięte, co było konieczne, jeżeli równocześnie organ przyjął, że art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a. nakazuje organowi administracji publicznej w pierwszej kolejności stwierdzenie faktu śmierci strony. Twierdzenie, że w takiej sytuacji organ "prawidłowo rozważył zasadność zawieszenia postępowania" pozostawiało nierozpatrzonymi zastrzeżenia skarżącego. Zarówno te, które odnosiły się do podstawy faktycznej zaskarżonego postanowienia, jak i te które dotyczyły jego podstawy prawnej. Trudno zakładać, by realizował zasadę przekonywania sformułowany przez organ zażaleniowy wniosek interpretacyjny, zgodnie z którym śmierć strony w świetle postanowień art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a. nie nakłada na organ bezwzględnego obowiązku zawieszenia postępowania w każdym przypadku, uwzględniając, że w zażaleniu skarżący przedstawił konkretne wątpliwości zgłoszone względem wyczerpania przez organ I instancji możliwości wezwania spadkobierców zmarłego, które zostały pozostawione przez organ bez jakiegokolwiek komentarza.
Z powyższą wadliwością łączyło się przedstawienie w uzasadnieniu postanowienia przyjętych przez SKO ustaleń w sposób lakoniczny, dodatkowo niewolny od oczywistych przeinaczeń. Odwoływanie się przez organ w sprawie do "postępowania administracyjnego dotyczącego zwrotu nieruchomości" niewątpliwie nie świadczy o uważnym sporządzeniu uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, na co zasadnie zwrócił uwagę skarżący w swojej skardze.
Niewystarczające było poprzestanie przez SKO na uznawaniu W. C. za "jednego [z] właścicieli działki sąsiadującej", jeżeli organ odstąpił od samodzielnego skontrolowania, czy w rozpoznawanej sprawie W. C. faktycznie powinien pozostawać stroną spornego postępowania i jego śmierć w konsekwencji powinna mieć wpływ na jego bieg. Wymaga przy tym zauważenia, że zarówno w postanowieniu nr [...], jak i w zaskarżonym postanowieniu organy na tyle skrótowo przedstawiły swoje stanowisko, że nie uznały za potrzebne nawet przywołania oznaczenia ewidencyjnego identyfikującego nieruchomość, której stan własności miał kształtować stanowisko przypisujące W. C. status strony. Jedynie w sposób dorozumiany w oparcia o przekazane akta Sąd przyjmuje, że określeniem "działki sąsiadującej" objąć należało w sprawie działkę nr ew. [...] , która w świetle informacji pochodzącej z ewidencji gruntów i budynków posiada powierzchnię 0,0003 ha (3 m²).
Należało mieć w tym kontekście na uwadze, że w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy krąg stron ustalany jest w oparciu o zasadę dobrego sąsiedztwa uregulowaną w art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2020 r. poz. 293 ze zm.), dalej u.p.z.p. w zw. z art. 28 k.p.a. Zatem stroną takiego postępowania oprócz wnioskodawcy mogą być właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości sąsiadujących bezpośrednio lub pośrednio z nieruchomością, na której planowana jest realizacja inwestycji, niemniej przymiot strony tych podmiotów za każdym razem musi być oceniany przez pryzmat wymogów wynikających z art. 28 k.p.a., przez co sam fakt bycia właścicielem, użytkownikiem wieczystym lub zarządcą sąsiedniej nieruchomości nie przesądza o tym, że podmiot taki automatycznie staje się stroną postępowania o ustalenie warunków zabudowy. Wypowiedzi organu zażaleniowego odnośnie do wystąpienia przesłanki z art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a. nie można z tego względu traktować jako właściwie sformułowanej, jeżeli nie została ona poprzedzona merytoryczną oceną funkcji, formy, konstrukcji obiektu i innych jego cech charakterystycznych oraz sposobu zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanej inwestycji. Dopiero na tej podstawie możliwe było bowiem przesądzenie, które nieruchomości znajdują się w zasięgu oddziaływania spornej inwestycji i na tej zasadzie wskazania, którzy ich właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy, a w razie ich śmierci - następcy prawni tychże powinni brać udział w postępowaniu. W tych warunkach rozstrzygnięcie, w którym organ I instancji orzekł o zawieszeniu postępowania, jak przyjął, "do czasu ustalenia stron postępowania (ustalenia spadkobierców po osobach zmarłych)", bez uszczegółowienia w jego treści konkretnej przeszkody hamującego tok postępowania i bez jej właściwej weryfikacji przez SKO nie mogło być uznane za poprawne z punktu widzenia art. 124 § 1 w zw. z art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a.
Niezależnie od tych formalnych względów, które stanowiły o wadliwości przeprowadzonego przez SKO postępowania zażaleniowego, Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjmuje, że ustalony w kontrolowanej sprawie stan faktyczny nie upoważniał organu do zawieszenia z urzędu postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy ze względu na zaistnienie przyczyny, o której mowa w art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a. Przepisowi temu organ nadał bowiem nieprawidłowe znaczenie normatywne. Przesłanką obligatoryjnego zawieszenia postępowania jest śmierć strony lub jednej ze stron, niemniej wskazana przesłanka zawieszenia postępowania może dotyczyć tylko osoby fizycznej korzystającej już ze statusu strony w toczącym się postępowaniu. Określona osoba zyskuje taki status wraz z jej zawiadomieniem przez organ o wszczęciu postępowania albo przez zgłoszenie swojego udziału w nim. Nie uzasadnia zawieszenia postępowania śmierć kogoś, kto powinien korzystać w postępowaniu ze statusu strony, gdyby żył w momencie jego wszczęcia (por. M. Romańska [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, red. H. Knysiak-Sudyka, Warszawa 2019, s. 654). Taki pogląd jest jednolicie prezentowany w piśmiennictwie (por. G. L.[w:] System Prawa Administracyjnego Procesowego. Tom II, Część 4. Dynamika postępowania administracyjnego ogólnego, red. Cz. Martysz, Warszawa 2021, s. 660; B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2019, s. 564; K. Wojciechowska [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2018, s. 714), jak i w dotychczasowym orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. wyrok NSA z 23 lipca 2019 r. sygn. II OSK 2233/17; wyrok NSA z 26 czerwca 2019 r. sygn. I OSK 2478/18). Trafnie odwołał się do niego również skarżący w zażaleniu, a następnie w uzasadnieniu postawionych w skardze zarzutów.
Abstrahując w tym miejscu od nieudowodnienia w toku postępowania zażaleniowego faktu śmierci W. C. w sposób prawem wymagany (organ zażaleniowy nie dysponował w dacie wydawania zaskarżonego postanowienia odpisem skróconym aktu zgonu), SKO nie mogło w sprawie odwołać się do dyspozycji art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a., jeżeli przyjmowane przez organ ustalenia wskazywały, że W. C. zmarł przed wszczęciem postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy. W takim przypadku, w związku z tym, że sprawa dotyczyła praw zbywalnych, w uprawnienia W. C. zakładając, że w chwili śmierci pozostawał właścicielem działki nr ew. [...] mogli wstąpić wyłącznie jego następcy prawni i to im, po potwierdzeniu, że ww. działka znajduje się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji polegającej na budowie myjni samochodowej samoobsługowej wraz z infrastrukturą techniczną, urządzeniami i elementami zagospodarowania terenu na działce nr ew[...] oraz części działek nr ew. [...], [...] i [...] mogły przysługiwać prawa strony postępowania. Poza zakresem czynności wyjaśniających kształtowanych podstawą zawieszenia postępowania (art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a.) pozostawała jednakże ocena tego, jakie osoby są spadkobiercami po W. C. i czy możliwe jest wezwanie ich do udziału w postępowaniu. Tego rodzaju ustaleń SKO w sprawie nie poczyniło.
Zwrócenia uwagi wymaga to, że jakkolwiek nieustalenie spadkobierców zmarłej strony może stanowić zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., to przyczyna ta może stanowić przesłankę zawieszenia postępowania tylko, jeżeli ma charakter prawny. Gdy spadkobiercy są prawnie ustaleni, ale są nieznani organowi administracji publicznej można mówić wyłącznie o przeszkodzie natury faktycznej a nie prawnej, niewchodzącej w zakres normowania powołanego przepisu. Sąd w składzie rozpoznającym skargę podziela zapatrywanie wyrażone w wyroku z 28 maja 2020 r. sygn. II OSK 2504/19, w którym Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że kwestie związane z następstwem prawnym powinny stanowić podstawę do zawieszenia postępowania tylko w sytuacji, gdy ustalenie kręgu następców prawnych nie jest możliwe bez zawieszenia postępowania. Ma to szczególne znaczenie w sprawach, w których z uwagi na treść regulacji materialnoprawnej, występuje wielość stron. Zawieszenie postępowania nie może pozbawiać strony, która jest inwestorem, prawa do szybkiego merytorycznego załatwienia sprawy.
Powyższe prowadzi do uchylenia zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia organu I instancji jako wydanych z naruszeniem mających wpływ na wynik sprawy przepisów procesowych. Rzeczą Zarządu Dzielnicy [...] W. będzie uwzględnienie przedstawionej oceny prawnej zgodnie z dyspozycją art. 153 p.p.s.a. na etapie ponownego rozpoznania wniosku skarżącego przy uwzględnieniu wyników podjętych z urzędu przez organ I instancji czynności wyjaśniających.
W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło