VII SA/Wa 1463/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), , Sędzia WSA Maria Tarnowska, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, , Protokolant sekr. sąd. Ewa Sawicka-Bożek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 marca 2015 r. sprawy ze skargi A. B. i J. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie nakazu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących A. B. i J. B. kwotę 757 zł (siedemset pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] marca 2014 r. nr [...]Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2, w związku z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nałożył na M. i P. P. obowiązek doprowadzenia w zakreślonym terminie samowolnie zrealizowanego komina stalowego w budynku mieszkalno-usługowym położonym na terenie działki nr [...] w [...] do stanu zgodnego z prawem, poprzez przedłużenie istniejącego komina do wysokości 360 cm oraz zamocowanie go za pomocą odciągów stalowych zgodnych z wytycznymi producenta, zgodnie z zaleceniami zawartymi w opinii technicznej ze stycznia 2014 r., opracowanej przez mgr inż. J. K.. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ I instancji przedstawił następujący przebieg postępowania. W związku z pismem A. i J. B. z dnia 16 września 2013 r., dotyczącym nielegalnej budowy komina ze stali na dachu budynku stanowiącego własność M. i P. P., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] przeprowadził w dniu 8 października 2013 r. kontrolę, podczas której stwierdzono, iż "na terenie działki nr [...]w [...] zlokalizowany jest segment mieszkalno-usługowy w zabudowie szeregowej. Budynek został zrealizowany na podstawie pozwolenia na budowę nr [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r., znak [...] i posiada pozwolenie na użytkowanie. W parterze budynku, w części przeznaczonej na usługi znajduje się obiekt gastronomiczny - pizzeria. Piętro i poddasze segmentu użytkowane są na cele mieszkalne. W związku z wykonywaną działalnością - wykonywanie pizzy, w styczniu 2010 r. Państwo P. zamontowali w lokalu piec opalany drewnem, służący do przygotowywania pizzy, z którego spaliny odprowadzane są kominem metalowym z rur nierdzewnych o średnicy zewnętrznej 200 mm. Komin przeprowadzony jest przez piętro i poddasze i wyprowadzony jest ponad połać dachową na wysokość około 2,50 m poniżej kalenicy budynku i usytuowany jest pomiędzy lukarnami sąsiadujących budynków. W trakcie kontroli stwierdzono, że wysokość przedmiotowego komina i jego usytuowanie powodują, że spaliny wydostające się z komina ulegają zawirowaniu i zanieczyszczenia opadając na teren sąsiedniego segmentu, należącego do Państwa B.. Stwierdzono, że komin wykonany jest zgodnie ze sztuką budowlaną i znajduje się w dobrym stanie technicznym. W trakcie kontroli Państwo P. nie przedłożyli żadnych dokumentów dotyczących zgłoszenia lub pozwolenia na budowę przedmiotowego komina. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] w oparciu o art. 81 c ust 2 Prawa budowlanego wydał w dniu [...] grudnia 2013 r. postanowienie nr [...], w którym nałożył na właściciela działki nr [...]w P., tj. M. i P. P. obowiązek dostarczenia oceny technicznej zrealizowanego komina. Piotr P. przedłożył opinię techniczną komina stalowego sporządzoną przez mgr inż. J. K.. Z treści tej opinii wynika, że w celu wyeliminowania nieprawidłowości oraz doprowadzenia komina do stanu zgodnego z prawem należy przedłużyć istniejący komin do wysokości 360 cm oraz zamocować go za pomocą odciągów stalowych zgodnych z wytycznymi producenta. Organ I instancji stwierdził, iż z uwagi na fakt, że przedmiotowy komin odprowadzający spaliny z pieca do wypieku pizzy jest urządzeniem budowlanym, natomiast przepis art. 48 Prawa budowlanego dotyczy wyłącznie obiektów budowlanych, w przedmiotowym przypadku należało zastosować przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. W związku z faktem, ze roboty związane z wykonaniem komina stalowego w budynku zostały wykonane w całości, organ I instancji odstąpił od wydania postanowienia o wstrzymaniu robót. W rozpatrywanym przypadku doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem winno polegać zdaniem organu na doprowadzeniu komina do zgodności z Polską Normą PN-89/B-10425. Z uwagi na położenie przedmiotowego komina w odległości 5,2 m od kalenicy dachu budynku wylot komina winien znajdować się powyżej płaszczyzny wyprowadzonej pod kątem 12° w dół od poziomu najwyższej zasłony dla komina. Zgodnie z treścią opinii technicznej sporządzonej przez mgr inż. J. K. w styczniu 2014 r., należy w tym celu przedłużyć istniejący komin do wysokości 360 cm oraz zamocować go za pomocą odciągów stalowych zgodnych z wytycznymi producenta. Zdaniem organu I instancji kwestia ewentualnego zadymiania i zanieczyszczania sadzą terenu segmentu należącego do A. i J. B. nie ma wpływu na treść rozstrzygnięcia, gdyż kwestia ta nie mieści się w zakresie właściwości organów nadzoru budowlanego, a jedynie może stanowić podstawę roszczeń cywilnych. Odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] marca 2014 r. złożyli A. i J. B.. Decyzją z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji podkreślił, iż w wyniku kontroli przeprowadzonej przez organ powiatowy stwierdzono, że przedmiotowy komin wykonany jest zgodnie ze sztuką budowlaną i znajduje się w dobrym stanie technicznym, ale również ustalono, iż wykonany został samowolnie. Organ odwoławczy wskazał, iż ideą postępowania naprawczego jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. W toku postępowania w tym przedmiocie organ nadzoru budowlanego winien ustalić, czy przeprowadzone roboty są zgodne z przepisami prawa oraz - ewentualnie - jakie czynności należy przedsięwziąć, aby zaistniały stan doprowadzić do zgodności z prawem. W pierwszej kolejności organ odwoławczy podkreślił, iż podziela stanowisko organu I instancji o konieczności zastosowania w niniejszej sprawie ze względu na charakter inwestycji przepisów art. 51 Prawa budowlanego w celu doprowadzenia przedmiotowego komina do stanu zgodnego z prawem (Polska Norma PN-89/B-10425). Komin wraz z niezbędnym do korzystania z niego piecem stanowią urządzenie budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego i do skutków samowoli w tym zakresie odnosi się art. 51 ust. 1 i 7 w związku z art. 50 ust. 1 pkt 1 tej ustawy. Nie budzi wątpliwości organu odwoławczego zakres nałożonego w niniejszej sprawie obowiązku polegający na przedłużeniu komina do wysokości 360 cm oraz zamocowanie go za pomocą odciągów stalowych zgodnie z wytycznymi producenta i zgodnie z zaleceniami zawartymi w opinii technicznej ze stycznia 2014r. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż jak wynika z orzecznictwa sądów administracyjnych komin należy potraktować jako część instalacji grzewczo-wentylacyjnej, czyli jako część urządzenia technicznego związanego z obiektem budowlanym. Komin bezsprzecznie jest konstrukcją z pionowym kanałem do odprowadzania spalin z pieca, paleniska do atmosfery oraz do wytwarzania naturalnego ciągu powietrza, będącą rodzajem przewodu wewnątrz budynku lub urządzenia, z wylotem na dachu, lub budowlą wolnostojącą. Komin jest zatem urządzeniem budowlanym zaś jego samowolna realizacja podlega przepisom art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Z akt sprawy wynika, że przedmiotowa inwestycja znajduje się na terenie, na którym obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego umożliwiający lokalizację usług w postaci obiektu gastronomicznego. Ten plan nie zakazuje realizacji kominów stalowych. Organ odwoławczy podkreślił ponadto, iż przedstawiona w niniejszej sprawie opinia techniczna sporządzona została przez uprawnioną osobę i brak jest podstaw do podważenia w przedmiotowym postępowaniu jej rzetelności. Skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego złożyli A. i J. [...]. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucili naruszenie: 1) ustawy Prawo budowlane, w szczególności art. 48 ust 1 poprzez jego niezastosowanie w rozpatrywanej sprawie o legalizację samowoli budowlanej; 2) art. 7 kpa, art. 77 § 1 kpa oraz art. 107 § 3 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, niezebranie w sposób wystarczający wszystkich dowodów niezbędnych do prawidłowego rozpatrzenia materiału dowodowego, brak wskazania przez organ w uzasadnieniu decyzji przyczyn, z powodu których odmówił wiarygodności i mocy dowodowej wnioskom i zarzutom skarżących, dotyczących skutków nielegalnego posadowienia komina na budynku mieszkalno-usługowym, wielkości i rozmiarów szkód spowodowanych wybudowaniem urządzenia (komina odprowadzającego spaliny z pieca na drewno), brak ustalenia zgodności legalizacji budowy urządzenia (pieca na paliwo stałe z kominem) z Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego Miasta [...] - w części dotyczącej działki [...]w [...]; 3) art. 75 § 1 kpa poprzez oparcie decyzji na prywatnej opinii technicznej, a nie na kompleksowej (budowlanej, technologicznej, z zakresu ochrony środowiska) opinii biegłego powołanego przez organ decyzyjny; 4) art. 10 kpa poprzez niezapewnienie skarżącym przez organ I instancji czynnego udziału w postępowaniu. Tym samym skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 1270, ze zm.), dalej "p.p.s.a.", wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja prawo narusza dlatego skarga zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie postępowanie zostało wadliwie wszczęte w przedmiocie legalności wykonania komina stalowego. Ograniczając postępowanie do zbadania legalności komina stalowego organ nadzoru budowlanego nie wziął pod uwagę tego, że komin stalowy przeprowadzony przez piętro i poddasze pizzerii oraz wyprowadzony ponad połać dachową połączony jest ściśle z zamontowanym w lokalu piecem opalanym drewnem, służącym do przygotowywania pizzy. Spaliny z tego właśnie pieca odprowadzane są kominem stalowym i opadają na sąsiedni budynek należący do skarżących. Z pisma skarżących z dnia 16 września 2013r. jasno wynika, że kwestionują zainstalowanie pieca do pizzy i opalanie go drewnem opałowym. Skarżący podnoszą, że piec do wyrobu pizzy powinien być gazowy lub elektryczny wskazując, że każdy z właścicieli zabudowy szeregowej posiada ogrzewanie gazowe i nikt nie ma wyprowadzonego komina na dachu. W aktach sprawy znajduje się także pismo [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2013r skierowane do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] informujące o kontroli przeprowadzonej w Pizzerni [...] w związku z uciążliwą emisją pyłu z emitora pizzerii. W wyniku kontroli ustalono, że w lokalu zainstalowany jest piec kopułowy z cegły szamotowej do wypieku pizzy. Właściciel zainstalował piec we własnym zakresie, bez uzgodnień w zakresie przestrzegania prawa budowlanego. W komorze pieca spalane jest drewno drzew liściastych. Spaliny są wprowadzone do powietrza emitorem stalowym o wysokości 7m i średnicy wylotu 0,15m. Biorąc pod uwagę treść przytoczonych pism organ nadzoru budowlanego powinien wyjaśnić sprawę zainstalowanego w pizzerii pieca opalanego drewnem oraz rozważyć, czy prowadzona działalność nie stanowi działalności uciążliwej dla otoczenia. Zdaniem skarżących z obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wynika, że podstawową funkcją terenu na którym zlokalizowany jest budynek jest funkcja mieszkalna oraz usługi o charakterze nieuciążliwym. Organ nadzoru budowlanego powinien także załączyć do akt sprawy decyzję o pozwoleniu na budowę budynku w którym znajduje się pizzeria wraz z projektem budowlanym. W niniejszej sprawie wadliwie wszczęto i przeprowadzono postępowanie nie dokonując ustaleń istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, dlatego z uwagi na naruszenie art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270, ze zm.) uchylił obie zaskarżone decyzje. Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku na zasadzie art. 152 ww. ustawy, a orzeczenie o kosztach znajduje oparcie w art. 200 powołanej ustawy.