VII SA/Wa 1464/21

WyrokWSA w Warszawie2022-03-01

Skład orzekający: Grzegorz Antas, Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, Wojciech Sawczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pozwolenie wodnoprawne na wykonanie tymczasowego kanału obiegowego, niezbędnego do przeprowadzenia remontu przepustu, może zostać wydane pomimo obaw strony o negatywny wpływ na działalność rolniczą i stosunki wodne?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że pozwolenie wodnoprawne na wykonanie tymczasowego kanału obiegowego, niezbędnego do remontu przepustu, zostało wydane prawidłowo. Spełnione zostały ustawowe kryteria, a obawy skarżącego dotyczące wpływu na działalność rolniczą i stosunki wodne nie stanowiły przesłanek do odmowy wydania pozwolenia, zwłaszcza że inwestycja miała charakter tymczasowy, a działka skarżącego nie znajdowała się w bezpośrednim sąsiedztwie planowanych prac.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. I. na decyzję Prezesa Wód Polskich, która uchyliła część decyzji organu I instancji i udzieliła pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie tymczasowego kanału obiegowego. Skarżący zarzucał błąd w ustaleniach faktycznych, twierdząc, że nie ma potrzeby wykonania kanału, a jego budowa spowoduje nadmiar wód, zalewanie pól i dróg oraz naruszenie stosunków wodnych, co negatywnie wpłynie na rolnictwo i przyrodę. Organ administracji argumentował, że kanał jest niezbędny do remontu przepustu, ma charakter tymczasowy, a obawy skarżącego nie znajdują uzasadnienia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Antas, Sędziowie sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska (spr.), sędzia WSA Wojciech Sawczuk, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 marca 2022 r. sprawy ze skargi J. I. na decyzję Prezesa Wód Polskich z dnia [...] maja 2021 r. znak [...] w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego oddala skargę Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie decyzją z [...] maja 2021 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania J. I. - uchylił pkt. 1 decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w B. PGWWP z [...] listopada 2020 r. [...] udzielającej pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie i likwidację kanału obiegowego dla okresowego skierowania wód z górnej części zlewni rz. P. do rowu przy drodze K. – Z. i udzielił pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie tymczasowego urządzenia wodnego - kanału obiegowego długości 15 m, łączącego rzekę P. powyżej przepustu drogowego w km 15+680 tej rzeki z rowem przy drodze K. – Z.; - rzędna dna: wlot -98,lmn.p.m. wylot-98 m n.p.m. -współrzędne geodezyjne: początek kanału [...] koniec kanału [...], a w pozostałym zakresie ww. decyzję utrzymał w mocy. Organ wskazał, że 5 marca 2020 r. [...] Kopalnia [...] S.A. złożyła wniosek w tej sprawie, dołączając m.in. operat wodnoprawny, wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz uproszczone wypisy z rejestru gruntów. Na wezwanie organu wnioskodawca uzupełnił operat wodnoprawny o profil podłużny i przekroje poprzeczne kanału. Zastrzeżenia do dokumentacji przedstawił J. I., który nie wyraził on zgody na wykonanie kanału na jego gruntach wobec uciążliwości dla prowadzonej produkcji rolnej. W odpowiedzi wnioskodawca wyjaśnił, że nieruchomość J. I. nie sąsiaduje bezpośrednio z kanałem i jest oddalona o ok 180 m, kanał nie będzie zatem uciążliwy, bowiem nie zmienia dojazdu do działki i nie wpłynie na obniżenie poziomu wód gruntowych. Kanał może raczej wpływać na podwyższenie wód gruntowych co przy leju depresji odkrywki T. będzie miało niewielki zakres. P. I. nie zgodził się z ww. wyjaśnieniami, który jego zdaniem wymusza udostępnienie części nieruchomości na potrzeby inwestycji, na dowód przedstawiając kopię zawiadomienia komornika o wszczęciu egzekucji w sprawie zezwolenia na korzystanie przez [...] Kopalnia [...] S.A. od 1 czerwca 2020 r. z części nieruchomości poniżej 2 ha na potrzeby przebudowy wodociągu gminnego, linii teletechnicznej Orange, linii napowietrznej 15 kV [...] S.A. oraz bariery odwadniającej etap VI. Organ podkreślił, że celem wykonania kanału jest remont przepustu, którym P. ok. km 15 + 680 przepływa pod drogą K. - Z. Kanałem o długości ok. 15 m i szerokość dna 0,7 m, wody rzeki mają być skierowane do rowu biegnącego wzdłuż drogi. Górna część zlewni tej rzeki leży w zasięgu oddziaływania obniżenia lustra wody podziemnej, spowodowanego odwadnianiem kopalni odkrywkowej, w związku z czym przepływy w tej rzece występują sporadycznie. Remont przepustu ma trwać ok. 2 tygodni i ma być prowadzony niezwłocznie po uzyskaniu wymaganych decyzji, czyli w porze podwyższonych przepływów wód nie są przewidziane i ryzyko podtapiania gruntów jest minimalne. Po wykonaniu remontu wody rzeki powrócą do pierwotnego koryta, a kanał zostanie zlikwidowany. Zastrzeżenia co do utrudnień w prowadzeniu działalności rolniczej nie znajdują zatem uzasadnienia. Nieruchomość p. I. (dz. nr ew. [...]) nie leży w bezpośrednim sąsiedztwie planowanych robót, ani w bezpośrednim sąsiedztwie rowu, do którego będą odprowadzane wody P., a jedynie w jej zasięgu. Udostępnienie części nieruchomości, na które wskazywał skarżący nie dotyczy ww. prac, tylko innych zadań inwestora. Organ nie zgodził się z zarzutem braku podstaw do wydania ww. pozwolenia wodnoprawnego, skoro wykonanie kanału umożliwi remont przepustu. Podkreślił, że pozwolenie dotyczy wyłącznie kanału obiegowego i nie obejmuje szczególnego korzystania z wód, jakim będzie skierowanie wód P. do rowu, bowiem tego nie obejmował wniosek. Ponadto, operat wodnoprawny nie dotyczył stanu rowu, skutków przekierowania wód w przypadku deszczy nawalnych, jak i skutków zatamowania przepływów w korycie rzeki poniżej remontowanego przepustu. Natomiast, zreformowanie zaskarżonej decyzji było niezbędne z uwagi na przekroczenie wniosku, który obejmował wyłącznie pozwolenie wodnoprawne na wykonanie kanału obiegowego. Pozwolenie na likwidację kanału, wydane bez wniosku, należało zatem wyeliminować. Skargę na powyższą decyzję złożył J. I. zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na wynik sprawy, polegający na błędnym ustaleniu, że istnieją przesłanki do udzielenia pozwolenia wodnoprawnego dot. wykonania kanału obiegowego, gdy brak jest ku temu podstaw. Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez oddalenie wniosku, ewentualnie o jej uchylenie w skarżonym zakresie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi wskazał, że decyzja jest niesłuszna. Twierdzenia wnioskodawcy nie mają pokrycia w rzeczywistości. Po pierwsze, nie ma potrzeby wykonania kanału obiegowego. Po drugie, wykonanie kanału i wylewanie wody kanałem do rowu musi spowodować i spowoduje nadmiar wód w rowie położonym przy kanale obiegowym i w dalszych rowach z nim połączonych. Z pewnością spowoduje wylewanie wód na drogę, czy pola. Okoliczności tej nie badano, a jest to konieczne, gdyż bez definitywnego i obiektywnego ustalenia nie jest możliwe wydanie prawidłowej decyzji. Powyższe, nieuniknione skutki będą bardzo szkodliwe dla drogi i jej użytkowników, ponieważ powodowałoby to jej uszkodzenie drogi, jej podmywanie. Wody z rowów mogłyby też zalewać pola, co naraziłoby właścicieli na duże straty. Po trzecie, wydanie pozwolenia wodnoprawnego doprowadzi z całą pewnością do naruszenia stosunków wodnych w okolicach bliższych dalszych od kanału obiegowego. Miałoby to ujemne skutki dla okolicznej przyrody jak i dla rolnictwa . Według skarżącego, działanie wnioskodawcy z punktu widzenia zasad współżycia społecznego jest niemoralne, nie uwzględnia interesów skarżącego i innych rolników - a jedynie egoistyczny interes własny, nastawiony na zysk za wszelką cenę, bez liczenia się z innymi ludźmi, z ich własnością, z działalnością rolniczą. Działanie [...] jest nieetyczne. Brednią są twierdzenia wnioskodawcy, że skarżący działa w celu przedłużenia postępowania i zmuszenia do zapłacenia najwyższej ceny za gospodarstwo. Skarżący nie chce sprzedać wnioskodawcy gospodarstwa rolnego. To wnioskodawca wymusza określone zachowania skarżącego, który jedynie broni warsztatu pracy, z którego wraz z rodziną się utrzymuje. Ma do tego prawo, a nawet obowiązek, tym bardziej, że to po stronie skarżącego jest słuszność. Oczywiste jest, że kanał utrudni działalność rolniczą i pogorszy stosunki wodne. Podkreślił, że kanał nie będzie kanałem okresowym, a P. nie jest rzeką czynną, jest praktycznie w dużej części zasypana ziemią. Nie są zatem zgodne z rzeczywistością twierdzenia wnioskodawcy, że wody będą skierowane z górnej części rzeki do rowu . Kończąc skarżący stwierdził, że sporne zamierzenie jest przedsięwzięciem prywatnym, a nie celu publicznego . W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. – dalej p.p.s.a) Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W świetle powyższych kryteriów skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Sąd kontrolował w tej sprawie decyzję Prezesa PGWWP z [...] maja 2021 r. uchylającą pkt 1 decyzji z [...] listopada 2020 r. udzielającej pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie i likwidację kanału obiegowego dla okresowego skierowania wód z górnej części zlewni rz. P. do rowu przy drodze K. oraz udzielił pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie tymczasowego, a w pozostałej części powyższą decyzję utrzymał w mocy. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 389 ust. 6 ustawy z dnia 20 lipca 2017r. Prawo wodne (u.p.w.), zgodnie z którym na wykonanie urządzeń wodnych wymagane jest pozwolenie wodnoprawne, a w świetle art. 16 pkt 65 u.p.w. takim urządzeniem wodnym jest kanał. Stosownie zaś do art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.w. przepisy dotyczące wykonania urządzeń wodnych stosuje się odpowiednio do odbudowy, rozbudowy, nadbudowy, przebudowy, rozbiórki lub likwidacji tych urządzeń, z wyłączeniem robót związanych z utrzymywaniem urządzeń wodnych w celu zachowania ich funkcji. Wobec treści przepisów dotyczących udzielania pozwolenia wodnoprawnego o jakim mowa w art. 388 ust. 1 pkt 1 u.p.w. wydanie decyzji pozytywnej jest zasadą, jeżeli spełnione są warunki wskazane w ustawie (w szczególności w art. 407, 408, 409 u.p.w.). Natomiast odmowa wydania takiego pozwolenia następuje wówczas, gdy spełnione są negatywne przesłanki z art. 399 ust. 1 tej ustawy. Według tego przepisu wydania pozwolenia wodnoprawnego odmawia się, jeżeli projektowany sposób korzystania z wód narusza ustalenia dokumentów, o których mowa w art. 396 ust. 1 pkt 1-7, lub nie spełnia wymagań, o których mowa w art. 396 ust. 1 pkt 8 (pkt. 1) projektowany sposób korzystania z wód dla celów energetyki wodnej nie zapewni wykorzystania potencjału hydroenergetycznego w sposób technicznie i ekonomicznie uzasadniony (pkt 2). Treść przywołanych uregulowań prawnych nie pozostawia zatem wątpliwości co do nietrafności zarzutów skarżącego, według którego pozwolenie wodnoprawne nie powinno być wydane, czy to z powodu braku potrzeby wykonania kanału obiegowego, czy przeświadczenia, że musi on spowodować i spowoduje nadmiar wód w rowie przy kanale obiegowym i w dalszych rowach z nim połączonych, co z kolei spowoduje wylewanie wód na drogę, czy pola, jak również doprowadzi do naruszenia stosunków wodnych w okolicy. Z akt sprawy wynika, że udzielone w niniejszej sprawie pozwolenie wodnoprawne sytuuje sporny kanał obiegowy w km. 15+680 rzeki P. o parametrach: długość ok 15 m i szerokość w dnie 0.7 m. We wniosku i operacie wodnoprawnym wskazuje się, że celem inwestycji jest wyłącznie przeprowadzenie remontu przepustu pod drogą asfaltową, który to remont będzie objęty odrębną decyzją. Przedsięwzięcie przewidziane jest do realizacji na obszarze dorzecza rzeki O., dla której opracowano zarządzania ryzykiem powodziowym (rozporządzenie RM z dnia 18 października 2016r. w sprawie Planu zarzadzania ryzykiem powodziowym dla obszaru rzeki O. – Dz.U. z 2016r. poz. 1938). Kanał nie leży w obszarach, dla których opracowano mapy zagrożenia powodziowego oraz mapy ryzyka powodziowego. Ponadto – co wymaga podkreślenia – inwestycja ma charakter tylko tymczasowy. Likwidacja kanału obiegowego nastąpi bowiem po wykonaniu robót, które maja trwać dwa tygodnie. Wówczas wody rzeki P. wrócą do pierwotnego koryta. Analiza złożonej wraz z wnioskiem dokumentacji wskazuje, że wnioskodawca spełnił wszystkie ustawowe kryteria i nie zachodziła żadna z przesłanek do odmowy udzielenia pozwolenia wodnoprawnego. Organ nie mógł zatem wydać decyzji negatywnej, jak tego domagał się skarżący, zważywszy przy tym, że większość zarzutów skargi ma charakter pozaustawowy, bo skoncentrowany na nieposzanowaniu zasad współżycia społecznego, nieuwzględnieniu interesów skarżącego i innych rolników, czy też prezentowaniu egoistycznego interesu własnego, bez liczenia się z innymi ludźmi, z ich własnością, z działalnością rolniczą. Same obawy skarżącego co do funkcjonowania kanału obiegowego, nie mogły skutkować uchyleniem decyzji. Z ustaleń poczynionych w niniejszej sprawie ponadto wynika, że działka nr. ew. [...] nie jest położona w bezpośrednim sąsiedztwie planowanej inwestycji, a kanał nie będzie miał żadnego wpływu na działalność rolniczą skarżącego Zasadnie również organ odwoławczy zreformował zaskarżoną decyzję uwzględniając zakres wniosku inwestora. W świetle zarzutów skargi Sąd przypomina, że stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej wyłącznie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Z podanych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na art. 151 p.p.s.a. – skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło