VII SA/Wa 1466/15

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi M. S. i E. S. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] kwietnia 2015 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia: odmówić M. S. i E. S. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. M. S. i E. S. wraz ze skargą na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] kwietnia 2015 r. złożyli na urzędowych formularzach wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z wniosków wynika, iż skarżący prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, a źródłem ich utrzymania są dochody E. S. z tytułu renty inwalidzkiej w kwocie 1.582 zł, umowy o pracę w wysokości 1.751 zł, zasiłku opiekuńczego w kwocie 150 zł i dochody M. S. z umowy o pracę w kwocie 2.530 zł. Wnioskodawcy wskazali, iż posiadają dom o powierzchni ok. 50 m2, nieruchomość rolną (1,15 ha) oraz budynek mieszkalny o powierzchni ok. 50 m2 (stan surowy). Do swych miesięcznych wydatków skarżący zaliczyli: koszty leczenia - ok. 500 zł, koszty utrzymania domu - 610 zł (w tym energia elektryczna - ok. 250 zł, telefon – ok. 160 zł, abonament RTV – ok. 20 zł, gaz – 60 zł, woda i kanalizacja – 90 zł, śmieci ok. 30 zł). Skarżący oświadczyli również, że na wyżywienie wydają ok. 1100 zł miesięcznie, na środki czystości 500 zł, na ogrzewanie ok. 400 zł, na ubezpieczenie 80 zł, kredyt 450 zł oraz koszty dojazdu do pracy - 250 zł. W tym stanie rzeczy stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślenia jednocześnie wymaga, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199). Zatem prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Strona musi zatem wykazać, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej reguły. Celem instytucji prawa pomocy jest umożliwienie dostępu do sądu osobom znajdującym się w sytuacji, w której poniesienie kosztów postępowania spowodowałoby uszczerbek dla utrzymania koniecznego wnioskodawcy i jego rodziny. Przez uszczerbek dla utrzymania koniecznego, o którym mowa w art. 246 ustawy, należy natomiast rozumieć pozbawienie środków na pokrycie najbardziej podstawowych wydatków, a więc kosztów wyżywienia, ubrania, zamieszkania i leczenia. Uszczerbek w majątku strony, który wiąże się wyłącznie z obniżeniem stopy życiowej, nie uzasadnia natomiast przyznania prawa pomocy. Prawo pomocy mogą zatem otrzymać wyłącznie osoby znajdujące się w wyjątkowo ciężkim położeniu materialnym, pozbawione dochodów oraz te, które co prawda uzyskują dochody, ale w wysokości pozwalającej im jedynie na zaspokojenie elementarnych potrzeb. Informacje przedstawione w złożonym wniosku nie wskazują natomiast, aby skarżący znajdowali się w takiej sytuacji. Jak bowiem wynika z wniosku łączny dochód M. S. i E. S. wynosi ok. 6013 zł brutto miesięcznie, przy czym nie mają oni innych osób na utrzymaniu. Łączna wysokość deklarowanych przez wnioskodawców comiesięcznych wydatków wynosi ok. 3890 zł (trudno przy tym dać wiarę oświadczeniom skarżących, że co miesiąc wydają na same środki czystości kwotę 500 zł). Zauważyć również trzeba, że wysokość wpisu sądowego od skargi w niniejszej sprawie wynosi 200 zł. Wysokość innych wpisów, które mogą (lecz nie muszą) pojawić się na dalszym etapie postępowania wynosiłaby 100 zł, a ponadto koszty te byłyby rozłożone w czasie. Porównanie zatem wysokości uzyskiwanego przez skarżących dochodu z wysokością wydatków pozwala stwierdzić, że skarżący są w stanie ponieść koszty sądowe w niniejszej sprawie. Mając powyższe względy na uwadze orzeczono jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270).