VII SA/Wa 1467/08
WyrokWSA w Warszawie2008-11-07
Skład orzekający: Bożena Więch-Baranowska, Jolanta Zdanowicz, Elżbieta Zielińska-Śpiewak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego wydana bez wymaganego pozwolenia na budowę jest dotknięta wadą nieważności?Ratio decidendi
Decyzja o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego wydana bez wymaganego pozwolenia na budowę jest dotknięta wadą nieważności z powodu rażącego naruszenia prawa materialnego, tj. art. 59 ust. 1 Prawa budowlanego z 1994 r. Postępowanie w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest etapem końcowym procesu inwestycyjnego, w którym organ sprawdza zgodność wykonania obiektu z warunkami zabudowy i pozwolenia na budowę, a nie sankcjonuje samowoli budowlanej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi S. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję stwierdzającą nieważność decyzji Burmistrza B. z 1995 r. o pozwoleniu na użytkowanie wiaty magazynowej i garażowo-warsztatowej. Organy nadzoru budowlanego uznały, że obiekty zostały wybudowane bez wymaganego pozwolenia na budowę, co stanowiło rażące naruszenie prawa i podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska (spr.), , Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2008 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2008 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala
Burmistrz B. decyzją znak [...] wydaną [...] marca 1995r. na podstawie art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane udzielił inwestorowi "A." - [...] - S. K. pozwolenia na użytkowanie wiaty magazynowej z budynkiem garażowo - warsztatowym na działce nr [...] położonej w B. przy ul. [...].
W dniu 25 kwietnia 2008r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności w/w decyzji, a następnie decyzję znak [...] wydaną [...] maja 2008r. na podstawie art. 156 § 1, art. 157 § 1 i art. 158 § 1 kpa stwierdził jej nieważność.
W uzasadnieniu organ podał, iż ustalono, że objęte decyzją obiekty zostały wybudowane bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę Inwestor dysponował jedynie decyzją z dnia [...] września 1994r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji, która jednakże nie upoważniała go do rozpoczęcia budowy inwestycji na realizację której wymagane jest pozwolenie na budowę. Wobec tego zdaniem organu kontrolowana decyzja została wydana przedwcześnie z rażącym naruszeniem prawa, gdyż niedopuszczalnym jest udzielenie pozwolenia na użytkowanie samowoli budowlanej bez przeprowadzenia procedury naprawczej. Odwołanie od tej decyzji wniósł S. K. właściwej Hurtowni zarzucając organowi nie wyjaśnienie daty wybudowania obiektu mającej wpływ na ustalenie przepisów które winny być zastosowane w sprawie.
Po rozpatrzeniu odwołania Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją znak [...] wydaną [...] lipca 2008r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, iż podziela pogląd organu wojewódzkiego, iż został naruszony art. 59 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1994r., zgodnie z treścią którego (na datę wydania kontrolowanej decyzji) właściwy organ mógł wydać pozwolenie na użytkowanie po protokolarnym stwierdzeniu na miejscu budowy zgodności wykonania obiektu z warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu oraz warunkami pozwolenia na budowę. Ponieważ budowa była wykonana bez właściwego pozwolenia organ miał obowiązek przeprowadzić postępowanie legalizacyjne i dopiero po jego zakończeniu rozważyć możliwość udzielenia pozwolenia na użytkowanie.
Organ przyznał słuszność zarzutowi odwołującego się, że [...] WINB nie wyjaśnił daty zakończenia spornej budowy co ma istotne znaczenie przy ustalaniu przepisów wg których należy przeprowadzić procedurę legalizacyjną.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł S. K.. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu
i instancji zarzucił organowi naruszenie art. 59 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane
z 1994r. oraz przepisów procedury administracyjnej.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Sąd administracyjny, stosownie do przysługujących mu uprawnień określonych
w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontroluje zaskarżoną decyzję wyłącznie w aspekcie jej zgodności
z prawem i może decyzję taką uchylić lub stwierdzić jej nieważność tylko wówczas, gdy narusza ona prawo materialne lub procesowe w stopniu, mającym wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z póżn. zm.).
Kontrolowana w niniejszym postępowaniu decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego została wydana w wyniku przeprowadzonego przez organy nadzoru budowlanego postępowania niewaźnościowego.
Stwierdzenie nieważności decyzji z przyczyn określonych w art. 156 § 1 pk2 kpa następuje w przypadku, gdy decyzja rażąco narusza prawo. Naruszenie prawa ma cechę rażącego wówczas, gdy decyzja nim dotknięta wywołuje skutki prawne nie dające pogodzić się z wymaganiami praworządności. Nie chodzi tu o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny.
Organ w postępowaniu nieważnościowym nie orzeka co do istoty sprawy rozstrzygniętej w badanej decyzji, lecz jako organ kasacyjny w oparciu o zamknięty materiał dowodowy. I
Sąd administracyjny podziela stanowisko organów nadzoru budowlanego, iż
w niniejszej sprawie rażąco został naruszony przepis prawa materialnego tj. art. 59 Prawa budowlanego, a tym - samym kontrolowana przez organy nadzoru budowlanego decyzja Burmistrz B. w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie dotknięta jest wadą nieważności, o której jest mowa w 156 § 1 pkt 2 kpa.
Zgodnie z art. 59 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
(Dz. U. z 1994 r. Nr 89, poz. 414), w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji, właściwy organ udzielał pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego po protokolarnym stwierdzeniu na miejscu budowy zgodności wykonania obiektu
z warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu oraz warunkami pozwolenia na budowę. Z art. 59 ust. 5 tej ustawy wynika natomiast, iż organ ma obowiązek odmówić pozwolenia na użytkowanie w przypadku niespełnienia wymagań określonych w ust.
1, art. 57 lub art. 58.
Postępowanie w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest końcowym etapem procesu inwestycyjnego, w którym organ dokonuje sprawdzeń, czy wybudowany obiekt może być użytkowany w sposób określony w wydanych na etapie wstępnym decyzji
w przedmiocie warunków zabudowy i pozwolenia na budowę. W tym trybie nie może być natomiast sankcjonowana ani samowola budowlana ani też samowolna zmiana sposobu użytkowania obiektu. Prawidłowo też organ podniósł, że ustalenie daty zakończenia inwestycji ma znaczenie dla prawidłowego zastosowania przepisów prawa budowlanego dla przeprowadzenia procedury legalizacyjnej odnośnie dokonanej samowoli, nie ma natomiast znaczenia dla oceny decyzji wydanej na podstawie art. 59 ust. 1 Prawa budowlanego z 7 lipca 1994r. (na podstawie tego przepisu, była wydana kontrolowana decyzja Burmistrza B. z dnia [...] marca 1995r.).
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło