VII SA/Wa 1467/12
WyrokWSA w Warszawie2012-10-19
Skład orzekający: Daria Gawlak-Nowakowska, Ewa Machlejd, Bożena Więch- Baranowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, wydając postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., może formułować wnioski i oceny dotyczące meritum żądania strony?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, wydając postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania strony, ponieważ instytucja ta kończy się aktem formalnym, a nie merytorycznym. Wszelkie ustalenia pozwalające na ocenę charakteru inwestycji i jej zgodności z przepisami prawa powinny nastąpić w toku postępowania wszczętego i prowadzonego zgodnie z przepisami prawa.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił wszczęcia postępowania w sprawie likwidacji przyłącza wodociągowego, uznając, że zostało ono zrealizowane bez naruszenia przepisów prawa budowlanego i warunków technicznych. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, również odmawiając wszczęcia postępowania z uwagi na brak podstaw materialnoprawnych. Skarżąca B. C. wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Bożena Więch- Baranowska (spr.), Protokolant ref.staż. Anna Dmowska-Paczuska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2012 r. sprawy ze skargi B. C. na postanowienie [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz B. C.kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Powiatowy Inspektor Nadzoru budowlanego w O. postanowieniem r [...]wydanym [...]grudnia 2011r., na podstawie art. 61 k.p.a. odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie likwidacji przyłącza wodociągowego na odcinku przebiegającym przez działkę nr [...]do budynku mieszkalnego na działce [...]ze względu na brak przesłanki do wydania decyzji administracyjnej w trybie art. 51 ustawy Prawo budowlane.
W uzasadnieniu organ nadzoru budowlanego podał, iż ustalił, że przedmiotowe przyłącze zostało zrealizowane bez dokonania zgłoszenia w roku 1999, a potwierdzenie odbioru wykonania wynika z pisma Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w O. z 16 listopada 2011r. Skorzystano z uproszczonego trybu jego wykonania wynikającego z art. 29a Prawa budowlanego.
Organ podał, że przyłącze nie uchybia przepisom prawa budowlanego i warunkiem technicznym, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie – a więc przepis art. 51 Prawa budowlanego nie daje materialoprawej podstawy do merytorycznego wypowiedzenia się w tej sprawie.
Zażalenie na to postępowanie złożyła B. C..
Po rozpatrzeniu zażalenia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem nr [...]wydanym [...] marca 2012r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił postanowienie organu I instancji i na podstawie art. 61a k.p.a. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie likwidacji przyłącza z uwagi na brak podstaw do prowadzenia postępowania w oparciu o obowiązujące przepisy.
W uzasadnieniu organ odwoławczy uznał, że wszystkie ustalenia powiatowego organu nadzoru budowlanego są prawidłowe.
W ocenie organu w rozpatrywanej sprawie brak jest podstaw do prowadzenia postępowania opartego o obowiązujące przepisy, bowiem przyłącze nie uchybia obowiązującej ustawie oraz przepisom techniczno – budowlanym.
Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła B.C..
Wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 7,9,75,77,78,80 i 86 k.p.a.
Sygn. Akt VII SA/Wa 1467/12
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie wskazać należy, że kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1269) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi( j.t. Dz. U. z 2012r. poz. 270), sprowadza się do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta ogranicza się więc do zbadania czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, czy zgodnie z art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. dokonano ustalenia stanu faktycznego a dokonana ocena tych ustaleń znajduje oparcie w materiale dowodowym i uzasadnieniu decyzji sporządzonym zgodnie z art. 107 k.p.a. , a więc w sposób przekonywujący. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany powołaną podstawą prawną( art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Przedmiotem kontroli Sądu są postanowienia organów nadzoru budowlanego wydane na podstawie art. 61a k.p.a. Przepis art. 61a k.p.a. został dodany ustawą z 3 grudnia 2010r. – o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 6, poz. 18) i obowiązujący od dnia 11 kwietnia 2011r. Wskazana wyżej nowelizacja k.p.a. pozwala na wyraźniejsze niż dotychczas rozróżnienie wstępnego etapu postępowania administracyjnego – jego wszczęcia, od etapu merytorycznego rozpoznania oraz rozstrzygnięcia co do istoty żądania strony przez wydanie decyzji administracyjnej. Wskazany przepis stanowi podstawę do wydania przez organ administracji publicznej postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte.
Z treści art. 61a § 1 k.p.a. wynika, że ustawodawca wprowadził w tej regulacji dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Jedną z nich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną.
Sygn. Akt VII SA/Wa 1467/12
Drugą przesłanką do wydania postanowienia w trybie art. 61a § 1 k.p.a. jest zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania., tj. gdy np w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie lub, gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialno – prawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Skoro jednak, na skutek odmowy wszczęcia postępowania, organ nie prowadzi postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty, to należy przyjąć, że w postanowieniu wydanym w trybie art. 61a § 1 k.p.a. organ nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Instytucja odmowy wszczęcia postępowania kończy się bowiem aktem formalnym, a nie merytorycznym( por.: wyrok WSA w Olsztynie z dnia 13 grudnia 2011r. II SA/OI 983/11, Lex nr 1094438).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że postanowienia organów I i II instancji naruszają normę art. 61a § 1 k.p.a.
Z treści uzasadnienia postanowień wynika, że organy przeprowadzały szereg ustaleń, ocen i analiz charakterystycznych dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy a zatem wykroczyły poza przepis art. 61a § 1 k.p.a. Dokonanie ustaleń pozwalających na ocenę czy inwestycja była samowolna czy też jej charakter i zakres nie wymagał pozwolenia na budowę ani zgłoszenia, jej zgodność z przepisami prawa również z przepisami techniczno – budowlanymi mogło nastąpić wyłącznie w toku postępowania wszczętego i prowadzonego zgodnie z przepisami prawa.
W tej sytuacji w ocenie Sądu tak zaskarżone postanowienie, jak i postanowienie organu I instancji zostały wydane z naruszeniem art. 61a § 1 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c, art. 152 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło