VII SA/Wa 1469/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Protokolant Monika Sosna-Parcheta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2006 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej nakazu wykonania określonych czynności skargę oddala. VII SA/Wa 1469/05 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] lipca 1991 r. Wójt Gminy R. na podstawie art. 54 ustawy z dnia 24 października 1974 r. nakazał J. K. "likwidację okien w ścianie południowej budynku oraz wysunięcia połaci dachowej w kierunku południowym - doprowadzenia ściany południowej zgodnie z udzielonym pozwoleniem na budowę Nr [...] z dnia [...] czerwca 1979 r. " Decyzja ta była zaskarżona przez J. K. i P. K. . Po rozpatrzeniu tych odwołań Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 1991 r. Nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. J. K. i P. K. wystąpili w dniu [...] czerwca 2004 r. z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1991 r. Nr [...] . W uzasadnieniu wniosku wskazali na wydanie kwestionowanej decyzji z rażącym naruszeniem prawa - czyli podstawę z art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Podnieśli ,że budynek nabyli od poprzedniego właściciela . Został on usytuowany w odległości 2,5 m od granicy z nieruchomością sąsiednią należącą do R. C. tak jak przewidywało pozwolenie na budowę. Nakazanie likwidacji połaci dachowej było w ocenie wnioskodawców sprzeczne z prawem . Drugi obowiązek nakazany w kwestionowanej decyzji zamurowanie otworów w ścianie szczytowej od strony sąsiada został wykonany. Po rozpatrzeniu wniosku o stwierdzenie nieważności Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. na podstawie art. 157 § 1 i art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 kpa odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1991 r. Nr [...]. W uzasadnieniu wskazał , że podstawą do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę był fakt stwierdzenia samowolnych odstępstw od decyzji Naczelnika Gminy w R. z dnia [...]czerwca 1979 r. udzielającej M.S. pozwolenia na budowę . Z dokumentacji technicznej stanowiącej załącznik do decyzji wynikało , że południowa ściana szczytowa usytuowana w odległości 2,5 m od granicy sąsiedzkiej jest ścianą pełną i stanowi jednocześnie ogniomur czyli ścianę przeciwpożarową. Natomiast oględziny przeprowadzone na potrzeby postępowania w dniu 5 kwietnia 1991 r. wykazały , że w szczytowej ścianie południowej wykonano dwa okna oraz zmieniono konstrukcję dachu poprzez wysunięcie połaci dachu poza lico ściany szczytowej tj. nie wykonano ogniomuru. Plan realizacyjny zatwierdzony decyzją z dnia[...]czerwca 1979 r. pozwalającą na budowę przewidywał usytuowanie budynku w odległości 2,5 m od granicy z sąsiednią działką oraz w odległości 3 m od budynku zlokalizowanego na działce sąsiedniej pod warunkiem wykonania ogniomuru , co wypełniało dyspozycje przepisu § 20 ust 3 zarządzenia nr 130 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego ( Dz. Bud. Nr 10 , poz. 44 ze zm. ) zgodnie z którym odległość wolno stojącego budynku , zwróconego do sąsiedniego budynku ścianą przeciwpożarową nie może być mniejsza niż 3 m . Nałożone decyzją Wójta Gminy z dnia[...] lipca 1991r. obowiązki służyły usunięciu niezgodności między stanem faktycznym budynku a decyzją Naczelnika Gminy w R. z [...] czerwca 1979 r. o pozwoleniu na budowę oraz obowiązującymi w dniu jej wydania przepisami. Zdaniem organu badającego decyzję w postępowaniu nieważnościowym stan faktyczny w sprawie upoważniał organ I instancji do wydania nakazów określonych w decyzji z dnia [...] lipca 1991 r. a następnie utrzymanie jej w mocy przez Wojewodę [...] decyzją z dnia [...] grudnia 1991 r. Nr [...] . W odniesieniu do argumentacji zawartej we wniosku o stwierdzenie nieważności organ uznał, iż nie wpływa ona na prawidłowość badanej decyzji. J. K. i P. K. wnieśli o ponowne rozpatrzenie sprawy w trybie art. 127 § 3 kpa. We wnioskach tych podniesiono, że decyzja Wójta Gminy w R. nie wskakuje żadnego przepisu prawa materialnego mogącego być podstawą nakazania określonych w niej obowiązków . Powołana zaś norma art. 54 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane stanowi również przepis o charakterze procesowym. Odwołujący się podnieśli , że kwestionowana decyzja została wydana bez podstawy prawnej ze skutkiem wynikającym z art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Nadto ,że wobec zmiany przepisów, aktualnie nie występuje naruszenie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie określone w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. Po rozpatrzeniu wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r. znak [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 kpa utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] czerwca 2005 r. W jej uzasadnieniu podniósł, że kwestionowana decyzja Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1991 r. nie zawiera żadnej z przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 kpa a zwłaszcza w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Ustosunkowując się do zarzutów wskazanych w odwołaniu J. K. organ wskazał, że podniesiony brak podstawy prawnej , który mógłby ewentualnie stanowić o stwierdzeniu nieważności decyzji w oparciu o art. 156 § lpkt 2 kpa musi być rzeczywisty a nie tylko polegający na braku przytoczenia w decyzji przepisu będącego podstawą prawną rozstrzygnięcia. Poza tym wskazał, że organ w postępowaniu nieważnościowym bierze z urzędu pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejąc) w dacie wydania decyzji. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł J. K. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2005 r. znak [...] wskazał, że organ nie przeprowadził prawidłowego postępowania dowodowego. Pozwolenie na budowę przedmiotowego budynku zostało wydane przez właściwy organ z odstępstwami od wymogów ówcześnie obowiązującego Prawa budowlanego w zakresie usytuowania budynku względem sąsiedniej nieruchomości, wynikającego z przedstawionego projektu. Tym samym zdaniem skarżącego organ zaaprobował tak zrealizowany obiekt jako zgodny z przepisami i dlatego decyzja Wójta Gminy R. z dnia [...] lipca 1991 r. nakazująca wykonanie określonych w niej obowiązków jest rażąco wadliwa. Ponadto skarżący ponowił argument o braku podstawy prawnej w decyzji Wójta Gminy R. oraz zmianie przepisów Prawa budowlanego skutkującej tym, że istniejący stan faktyczny zgodny jest z prawem . Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej przez badanie zgodność z prawem wydawanych przez nie rozstrzygnięć . Zaskarżona decyzja prawa nie narusza bowiem w ocenie Sądu stan faktyczny w sprawie upoważniał Wójta Gminy R. do wydania nakazów określonych w decyzji z dnia [...] lipca 1991 r. utrzymanej następnie w mocy przez Wojewodę [...] decyzją z dnia [...] grudnia 1991 r. Nr [...] Wprawdzie wskazana w decyzji organu I instancji podstawa prawna - jak słusznie zauważył skarżący nie powołuje przepisów materialnoprawnych a jedynie przepisy o charakterze procesowym to jednak ta wada rozstrzygnięcia nie stanowi rażącego naruszenia prawa wywołującego skutki z art. 156 § lkpa . Zasadnie bowiem wskazał Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, że brak podstawy prawnej , który mógłby ewentualnie stanowić o stwierdzeniu nieważności decyzji w oparciu o art. 156 § lpkt 2 kpa musi być rzeczywisty a nie tylko polegający na braku przytoczenia w decyzji przepisu będącego podstawą prawną rozstrzygnięcia. Chodzi zatem o sytuacje kiedy nie istniałyby przepisy Prawa budowlanego pozwalające na nakazanie czynności o których mowa w decyzji z dnia [...] lipca 1991 r. , bądź gdyby przepisy takie istniały ale w ogóle nie miały zastosowania w stanie faktycznym objętym rozstrzygnięciem organu . Poza tym w odniesieniu do zarzutów skargi zauważyć należy, że w sprawie nie było kwestionowane przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego , iż decyzja Naczelnika Gminy w R. z dnia[...] czerwca 1979 r. udzielająca M. S. pozwolenia na budowę zatwierdzała projekt przewidujący , iż południowa ściana szczytowa budynku usytuowana będzie w odległości 2,5 m od granicy sąsiedzkiej . Jednak przewidziano w tym projekcie, iż będzie to ściana pełna z odpowiednią konstrukcją dachu stanowiącą ogniomur czyli ścianę przeciwpożarową. Natomiast oględziny przeprowadzone w dniu 5 kwietnia 1991 r. wykazały, że w szczytowej ścianie południowej wykonano dwa okna nadto zmieniono konstrukcję dachu poprzez wysunięcie połaci dachu poza lico ściany szczytowej. W tej sytuacji przedmiotem postępowania zakończonego decyzją Wójta w R. nie była kwestia 2,5 metrowej odległości od granicy sąsiedniej a odstępstwa od zatwierdzonego projektu w zakresie charakterystyki i wyglądu ściany budynku od strony działki sąsiada R. C.. Nałożone decyzją Wójta Gminy z dnia [...] lipca 1991 r. obowiązki wynikały z dyspozycji art. 40 ustawy z dnia 20 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 z póź. zm. ) zgodnie z którym "w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy terenowy organ administracji państwowej wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami." W kontekście tego przepisu nakazane obowiązki służyły usunięciu niezgodności między stanem faktycznym budynku a projektem zatwierdzonym decyzją Naczelnika Gminy w R. z dnia [...] czerwca 1979 r. o pozwoleniu na budowę i obowiązującymi w dniu jej wydania przepisami. W odniesieniu do obiektu budowlanego, na którego wzniesienie inwestor uzyskał pozwolenie na budowę, przepis art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane miał zastosowanie gdyż naruszenie warunków pozwolenia na budowę stanowiło równoczesne o niezgodności z przepisami technicznymi w sytuacji kiedy zbliżenie do granicy z działką sąsiednią było uwarunkowane odpowiednimi cechami ściany budynku od tej właśnie strony . Mając na uwadze powyższą argumentację oraz fakt, iż nie jest dopuszczalne "podciąganie" wypadków zwykłego naruszenia prawa pod naruszenie kwalifikowane, ani - tym bardziej - uznawanie za naruszające prawo sytuacji - gdzie wątpliwe jest . czy do naruszenia prawa w ogóle doszło, skoro cechą rażącego naruszenia prawa jest również to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa - to Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm.) skargę -jako nieuzasadnioną - oddalił.