VII SA/Wa 1469/11

Referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 10 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi E.S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak : [...] w przedmiocie : odmowy wydania zaświadczenia postanawia : odmówić E.S. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 22 czerwca 2011 r. (data stempla biura podawczego) wraz z nadesłaną do Sądu skargą E.S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak : [...] wpłynął formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy obowiązujący w sprawach cywilnych przed sądami powszechnymi. Zarządzeniem z dnia 10 sierpnia 2011 r. przesłano skarżącemu reprezentowanemu przez pełnomocnika formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej PPF, obowiązujący w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, celem jego uzupełnienia i podpisania przez skarżącego w terminie 7 dni, od dnia doręczenia pisma, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.). Jednocześnie poinformowano skarżącego, że nadesłany do Sądu formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy obowiązuje w sądach powszechnych w sprawach cywilnych, nie obowiązuje natomiast w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W dniu 31 sierpnia 2011 r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął uzupełniony przez wnioskodawcę formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy obowiązujący w postępowaniu sądowoadministarcyjnym, w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe i utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego z tytułu emerytury w wysokości 1.835,00 złotych netto miesięcznie. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca wskazał, że nie posiada jakichkolwiek oszczędności pieniężnych, papierów wartościowych czy wartościowych przedmiotów. Oświadczył, iż posiada zobowiązanie alimentacyjne wobec byłej żony w wysokości 500,00 złotych miesięcznie. Wskazał, iż ponosi dość duże koszty związane z leczeniem w wysokości około 120,00 złotych miesięcznie oraz związane z utrzymaniem mieszkania (działki pracowniczej) w wysokości około 250,00 złotych miesięcznie. Wnioskodawca podał, że posiada działkę pracowniczą o powierzchni około 250 m ². Innych nieruchomości, zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych oświadczył, iż nie posiada. Zarządzeniem z dnia 15 września 2011 r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie kto jest właścicielem mieszkania, w którym zamieszkuje oraz wskazanie, na jakiej zasadzie wnioskodawca w nim przebywa (np. umowa najmu, użyczenia, itp.). Wezwano wnioskodawcę do podania jaka jest wielkość mieszkania w m ² oraz jakie ponosi miesięczne koszty stałe związane z jego utrzymaniem należało je wyszczególnić oraz podać ich wysokość (np. z tytułu opłat za czynsz, energię elektryczną, wodę, gaz, telefon, abonament radiowo-telewizyjny). Zwrócono się do wnioskodawcy z zapytaniem, czy otrzymuje pomoc od rodziny, organizacji społecznych lub państwowych, jeśli tak należało wskazać od kogo, w jakiej wysokości lub formie oraz skąd posiadał środki finansowe na ustanowienie fachowego pełnomocnika do reprezentowania w sprawie. W dniu 3 października 2011 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęły żądane wyjaśnienia. Z nadesłanych do sprawy dodatkowych wyjaśnień wynika, że właścicielem mieszkania położonego przy ul. [...] w W. jest Przedsiębiorstwo R. w W. Sp. z o. o., a wnioskodawca posiada prawo najmu lokalu, które wynika z umowy zawartej w dniu [...], na potwierdzenie czego dołączył kserokopię umowy. Wnioskodawca wskazał, że lokal mieszkalny, który wynajmuje składa się z jednego pokoju, wc i łazienki o łącznej powierzchni użytkowej 18,17 m ². Oświadczył, iż koszty związane z utrzymaniem przedmiotowego lokalu wynoszą z tytułu opłat za czynsz 199,00 złotych miesięcznie, za energię elektryczną 60/70 złotych miesięcznie, za opłaty telekomunikacyjne 30/40 złotych miesięcznie, za wodę w wysokości 50,00 złotych miesięcznie, a roczne utrzymanie działki pracowniczej wynosi 372,01 złotych. Na potwierdzenie powyższych danych wnioskodawca dołączył pokwitowanie za czynsz z ostatnich czterech miesięcy, dwie faktury za energię elektryczną, fakturę za usługi telekomunikacyjne z dnia 4 września 2011 r., aneks płatniczy który otrzymał od wynajmującego mu mieszkanie przedsiębiorstwa, pokwitowanie zapłaty za roczne utrzymanie działki pracowniczej. Wnioskodawca oświadczył, że nie otrzymuje dodatkowej pomocy od rodziny, organizacji społecznych czy państwowych zaś środki finansowe na ustanowienie fachowego pełnomocnika do reprezentowania w sprawie otrzymał do córki. Zaznaczył, że była to pomoc jednorazowa. Wnioskodawca oznajmił, iż ponoszone przez niego miesięcznie koszty związane z utrzymaniem mieszkania wynoszą około 350,00 złotych oraz dodatkowo ponosi koszty związane z opłata roczną za utrzymanie działki w wysokości 372,01 złotych. W niniejszej sprawie zważono, co następuje : Przepisy p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże , że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Z treści powołanego wyżej przepisu wynika zatem, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Oceniając sytuację finansową wnioskodawcy uznano, że nie znajduje się on w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Podkreślić należy, że wnioskodawca posiada stały dochód miesięczny uzyskiwany z tytułu emerytury w wysokości 1.835,81 złotych netto miesięcznie. Miesięczne zobowiązania finansowe wnioskodawcy wynoszą około 1.001,00 złotych miesięcznie (500,00 złotych + 120,00 złotych + 350,00 złotych + 31,00 złotych (372,01 : 12= 31,00 złotych), a zatem na bieżące potrzeby życia codziennego pozostaje wnioskodawcy kwota w wysokości 834,81 złotych. Zaznaczyć należy, iż na obecnym etapie postępowania sądowego wnioskodawca nie jest zobowiązany do poniesienia jakichkolwiek kosztów sądowych w sprawie. Wpis sądowy od skargi wynoszący w niniejszej sprawie 100,00 złotych został uiszczony, a ewentualne pozostałe koszty sądowe jakie mogą pojawić się w sprawie bądź też nie wystąpić wcale nie będą wyższe niż te dotychczas poniesione. Wskazać należy, że pozostałe koszty sądowe takie jak wpis od ewentualnego zażalenia czy skargi kasacyjnej jak również ewentualna opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku mogą wystąpić w sprawie bądź też nie, co zależy także od działań samego wnioskodawcy. Podkreślić należy, że prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym, może ona mieć zastosowanie tylko wobec osób, które znajdują się w bardzo trudnej sytuacji materialnej, w szczególności - osób rzeczywiście ubogich, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. W szczególności prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku. Skarżący zaś do grona takich osób nie należy posiada bowiem stały dochód miesięczny. Instytucja ta nie może być natomiast nadużywana w sytuacji, gdy wnioskodawca ma zapewnione potrzeby bytowe. Przedstawione powyżej okoliczności wskazują zatem, że sytuacja materialna wnioskodawcy nie jest na tyle trudna by nie był on w stanie z uzyskiwanego dochodu ponieść ewentualnych pozostałych kosztów sądowych w sprawie, które jak wskazano powyżej mogą wystąpić w sprawie bądź też nie zaistnieć wcale. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.