VII SA/Wa 147/10

Referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła - Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 września 2010 r. po rozpoznaniu wniosku S. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi S. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nałożenia obowiązku rozbiórki postanawia: odmówić S. K. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. W dniu 18 sierpnia 2010 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy S. K., w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. W niniejszej sprawie zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże , że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 ww. ustawy.) Podkreślić należy, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 ww. ustawy. Jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do osób tych można zaliczyć osoby rzeczywiście ubogie (przykładowo do takich osób można zaliczyć osoby bezrobotne), które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. W postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005 r. ( FZ 478/04 ; LEX nr 393645) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "Opłaty sądowe, do których zalicza się wpis, stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Dlatego też mogą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia". Wskazać należy, iż zgodnie z tezą postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 października (I SA/KR 1047/08,: LEX nr 507289) " W przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym , samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku. Nie można, stosując prawo pomocy, chronić czy też wzbogacać majątku osób prywatnych, gdyż celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym brak środków finansowych ten dostęp uniemożliwia". Odnosząc powyższe do przedstawionej sprawy uznano, że wnioskodawca nie kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną i synem. Wspólnie utrzymują się z dochodów wysokości 4.200,00 złotych miesięcznie. Na kwotę tą składa się dochód wnioskodawcy uzyskiwany z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości 2.500,00 złotych oraz kwota 1.700,00 złotych uzyskiwana przez małżonkę z tytułu wynagrodzenia za pracę. Wnioskodawca wyjaśnił, że syn pracuje dorywczo. Skarżący podał, że posiada dom mieszkalny o pow. 100 m². Zaznaczył, że ma kłopoty z kręgosłupem, leczy się i nie może pracować fizycznie. Dodał, że nie może poczynić żadnych oszczędności, wszystko wydaje w wraz z rodziną na bieżące potrzeby. Biorąc pod uwagę powyższe stwierdzono, że wnioskodawca jest w stanie samodzielnie ponosić koszty sądowe bez spowodowania uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny. Podkreślić bowiem należy, iż instytucja prawa pomocy może mieć zastosowanie jedynie wobec osób znajdujących się w skrajnie trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej zaspokojenie bieżących potrzeb. W niniejszej sprawie skarżący wraz z rodziną ma zapewnione potrzeby bytowe, o czym świadczy wysokość miesięcznego dochodu uzyskiwanego przez wnioskodawcę z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej i jego małżonkę która również uzyskuje dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę. W świetle powyższego nie sposób uznać wnioskodawcę za osobę na tyle ubogą, że konieczne jest mu przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym tj. zwolnienia od kosztów sądowych. Dodatkowo wskazać należy, że wnioskodawca w postępowaniu sądowoadministracyjnym korzysta z usług profesjonalnego pełnomocnika. Fakty te świadczą o płynności finansowej budżetu domowego. Mając powyższe na względzie stwierdzono, że poniesienie kosztów sądowych w całości przez wnioskodawcę nie spowoduje utraty jego płynności finansowej i nie przyczyni się do uszczerbku w utrzymaniu koniecznym wnioskodawcy i jego rodziny. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 cytowanej wyżej ustawy, orzeczono jak w sentencji postanowienia.