VII SA/Wa 1472/05
WyrokWSA w Warszawie2006-09-07
Skład orzekający: Wojciech Mazur, Bogusław Cieśla, Tadeusz Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu wznowieniowym, opartym na przesłankach z art. 145 § 1 pkt 4 i 5 KPA, można uchylić decyzję nakazującą rozbiórkę, jeśli skarżący nie wykazał, że bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu lub że ujawniły się nowe okoliczności faktyczne lub dowody istniejące w dniu wydania decyzji, a nieznane organowi?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo oceniły brak przesłanek do uchylenia decyzji w trybie wznowienia postępowania. Skarżący nie wykazał, że bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu, a nadto nie ujawniły się nowe okoliczności faktyczne lub dowody istniejące w dniu wydania decyzji, a nieznane organowi. Projekt budowlany zamienny opracowany po wydaniu decyzji oraz choroba architekta nie stanowiły podstaw do wznowienia postępowania.Stan faktyczny
Skarżący M. i P. B. domagali się uchylenia decyzji nakazującej rozbiórkę lukarn wykonanych w dachu nadbudowanego budynku mieszkalnego. Wnioskodawcy powołali się na dwie przesłanki wznowienia postępowania: brak udziału bez własnej winy w postępowaniu oraz ujawnienie się nowych okoliczności faktycznych lub dowodów. Organy administracji obu instancji odmówiły uchylenia decyzji, uznając brak podstaw do wznowienia postępowania. Skarżący wnieśli skargę do WSA, kwestionując zasadność decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Mazur, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Protokolant Marzena Godlewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2006 r. sprawy ze skargi M. i P. B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia w postępowaniu wznowieniowym ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę skargę oddala
VII SA/Wa 1472/05
UZASADNIENIE
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2005 r. na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. -Kodeks postępowania administracyjnego odmówił po wznowieniu postępowania uchylenia ostatecznej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2005 r., utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] października 2004 r. nakazującej M. i P. B. rozbiórkę 4 lukarn wykonanych w dachu nadbudowanego budynku mieszkalnego na działce nr ew. [...] obr. [...] przy ul. [...] w M.
Postępowanie wznowieniowe toczyło się na wniosek M. i P.B. We wniosku o wznowienie postępowania wnioskodawcy wskazywali na dwie przesłanki uzasadniające wszczęcie tego postępowania tj. nie branie bez własnej winy udziału w postępowaniu oraz ujawnienie się istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nie znanych organowi, który wydał decyzję.
Odmawiając uchylenia kwestionowanej decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że nie istnieją przesłanki, dla których należałoby uchylić własne rozstrzygnięcie w nadzwyczajnym trybie wznowienia postępowania.
Zdaniem organu nie potwierdziło się, iż wnioskodawcy nie brali bez własnej winy udziału w postępowaniu administracyjnym zakończonym decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2005r. Na dowód tego wskazano, że małżonkowie B. otrzymali zawiadomienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia 23 marca 2004 r. o wszczęciu postępowania w sprawie legalności rozbudowy budynku mieszkalnego, a P. B. brał udział w przeprowadzonych w dniu 5 kwietnia 2004 r., oraz w dniu 13 września 2004 r, oględzinach obiektu. Nadto doręczono im postanowienie Powiatowego Inspektora
Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2004 r. oraz decyzję tego organu z dnia [...] kwietnia 2004 r. nakładającą obowiązki na podstawie art. 51 ust 1 pkt 2 i 3 Prawa budowlanego. Zatem inwestorzy zawiadomieni byli o wszczęciu postępowania, brali udział w oględzinach, rozstrzygnięcia obu instancji były im prawidłowo doręczane.
W ocenie organu nie było również podstaw do uznania, że wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie znane organowi na które powoływali się wnioskodawcy. O fakcie choroby oczu architekta S.G. organ wiedział , gdyż strona podnosiła to w odwołaniu od decyzji I instancji a przedłożony obecnie przez inwestorów zamienny projekt budowlany stanowi wprawdzie nowy dowód w sprawie, to jednak nie istniał on w dniu wydania decyzji przez organ II instancji.
Odwołanie od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2005 r. wnieśli M. i P.B. podnosząc ,iż wybudowane w miejsce okien dachowych lukarny nie naruszają przepisów prawa budowlanego ani interesów sąsiadów a zatem ich legalizacja powinna być możliwa.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2005 r. znak [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa po rozpatrzeniu odwołania M. i P.B. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2005 r. odmawiającej po wznowieniu postępowania uchylenia własnej decyzji z dnia [...] kwietnia 2005 r., utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] października 2004 r, nakazującą rozbiórkę 4 lukarn wykonanych w dachu nadbudowanego budynku mieszkalnego na działce przy ul. [...] w M. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu wskazał, że wznowienie postępowania (uregulowane w art. 145-153 kpa) jest nadzwyczajnym trybem weryfikacji decyzji administracyjnych i stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnej, wyrażonej w art. 16 kpa. Dlatego też może być ono stosowane w ściśle określonych sytuacjach, przewidzianych w dyspozycji art. 145 § 1 i 145a kpa.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] lipca 2005 r. wznowił na wniosek M. i P.B. postępowanie zakończone własną decyzją ostateczną z dnia [...] kwietnia 2005 r. Jednak po przeprowadzeniu postępowania co do przyczyn wznowienia postępowania stwierdził,
że takie nie występują i odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia [...] kwietnia 2005 r.
Rozstrzygniecie to oparte zostało na przepisie art. 151 § 1 pkt 1 kpa, który stanowi, że organ właściwy do przeprowadzenia postępowania wznowieniowego odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a kpa.
W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego organ wojewódzki zasadnie uznał, że nie istnieją przesłanki do uchylenia weryfikowanej w postępowaniu wznowieniowym decyzji, na które powoływali się skarżący wnosząc o wznowienie postępowania w dnia 11 maja 2005 r., i piśmie uzupełniającym z dnia 29 czerwca 2005 r.
Wnioskodawcy M. i P.B. brali bowiem udział w postępowaniu zakończonym decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2005 r. utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] października 2004 r. Doręczona im była zarówno decyzja organu I (od której odwołali się do [...] WINB), jak i II instancji. Nadto organ uznał, że nie jest przesłanką uzasadniającą uchylenie decyzji utrzymującej w mocy nakaz rozbiórki fakt choroby architekta projektującego rozbudowę budynku – S.G., który według wnioskodawców skutkował niemożnością wykonania obowiązku nałożonego decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia . kwietnia 2004 r. Okoliczności te znane były organowi wojewódzkiemu utrzymującemu w mocy nakaz rozbiórki o czym świadczą załączone do akt sprawy pisma M. i P. B. z dnia [...] listopada 2004 r., oraz S.G. z dnia [...] listopada 2004 r., informujące o chorobie architekta . Zatem nie mogą być to przesłanki o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 kpa .
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożyli M. i P.B. kwestionując wydane w postępowaniu wznowieniowym rozstrzygnięcia jak i zasadność nakazu rozbiórki, podnosili że wykonane lukarny dachowe nie naruszają przepisów prawa budowlanego oraz interesów osób trzecich. Nadto wskazali, iż niedotrzymanie terminu do przedłożenia projektu budowlanego zamiennego nastąpiło bez ich winy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację o baraku przesłanek do uchylenia decyzji kwestionowanej w postępowaniu wznowieniowym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Innymi słowy, kontrola aktów z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności i celowości.
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych kryteriów, skarga nie zasługuje na
j
uwzględnienie.
Warunkiem koniecznym do uchylenia decyzji rozbiórkowych w trybie art. 151 § 1 pkt 2 kpa było przede wszystkim wykazanie istnienia przesłanek wznowieniowych z art. 145 § 1 kpa, a następnie przeprowadzone postępowanie co do istoty sprawy.
Ustalenia co do istoty zagadnień związanych z rozbiórką lukarn nie mogły nastąpić i spowodować ewentualnego Schyleniu tych decyzji - jeśli nie zaistniała choć jedna przesłanka ż art. 145 § 1 kpa. Samo postanowienie o wznowieniu postępowania nie oznaczało jeszcze wzruszenia decyzji ostatecznej.
Przepisy o wznowieniu postępowania, regulujące nadzwyczajny tryb uchylania decyzji ostatecznych, a stanowiące wyłom w zasadzie trwałości decyzji określonej w art. 16 kpa, nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej.
Skarżący jako podstawę do wznowienia wskazali przesłanki określone w art. 145 § 1 pkt 4 i 5 kpa; to jest fakt , że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu oraz ujawnienie się istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nie znanych organowi, który wydał decyzję.
Jednak należy uznać, iż prawidłowo organy oceniły, że żadna z przesłanek wznowieniowych wskazanych w art. 145 § 1 kpa w sprawie niniejszej nie wystąpiła .
W szczególności skarżący M. i P. B. brali udział w postępowaniu zakończonym decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2005 r. utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...]
października 2004 r. nakazującą rozbiórkę lukarn.
Także i na wcześniejszych etapach postępowania prowadzonego w ramach nadzoru budowlanego skarżący uczestniczyli. Otrzymali bowiem zawiadomienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] marca 2004 r. o wszczęciu postępowania w sprawie legalności rozbudowy budynku mieszkalnego. Następnie brali udział w przeprowadzonych w dniu 5 kwietnia 2004 r, oraz w dniu 13 września 2004 r. oględzinach obiektu. Nadto doręczono im postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2004 r. oraz decyzję tego organu z dnia [...] kwietnia 2004 r. nakładającą obowiązki na podstawie art. 51 ust 1 pkt 2 i 3 Prawa budowlanego.
Zatem inwestorzy zawiadomieni byli o wszczęciu postępowania, brali udział w oględzinach, decyzje obu instancji nakazujące rozbiórkę były im prawidłowo doręczane.
Mimo powołania się przez wnioskodawców na tę przesłankę wznowieniową , jej zaistnienie ewidentnie nie znalazło potwierdzenia.
Także i druga wskazana przesłanka do wznowienia nie potwierdziła się. Przepis art. 145 § 1 pkt 5 kpa może mieć zastosowanie, gdy ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody, istotne dla sprawy, są nowe i istnieją w dniu wydania decyzji ostatecznej oraz nie były znane organowi, który wydał decyzję.
W realiach sprawy za nowe okoliczności i dowody nie można było uznać projektu budowlanego zamiennego opracowanego i przedłożonego po wydaniu przez organ II instancji decyzji utrzymującej w mocy nakaz rozbiórki lukarn.
Wprawdzie nowe dowody muszą zostać ujawnione po wydaniu decyzji ostatecznej (jak w tej sprawie ), ale musiały istnieć już wcześniej, to jest w chwili wydawania decyzji ostatecznej, a dla organu były one nowymi tylko dlatego, że nie były mu wcześniej znane. W sprawie sytuacji takiej nie było.
W dacie wydawania przez organ odwoławczy decyzji utrzymującej w mocy nakaz rozbiórki, zamiennego projektu budowlanego inwestorzy nie przedłożyli, mimo przekroczonego od dawna terminu, zakreślonego w tym celu przez organ nadzoru budowlanego.
Na gruncie art. 145 § 1 pkt 5 kpa nie można również uznać, że w sprawie tej
wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne, w postaci niemożności sporządzenia
projektu budowlanego zamiennego przez architekta S.G. z uwagi
na jego chorobę.
Nie ulega bowiem wątpliwości, iż fakt choroby architekta był znany organowi, który wydał decyzję rozbiórkową a ewentualna błędna ocena stanu faktycznego pod względem prawnym nie stanowi podstawy wznowienia postępowania.
W takim stanie faktycznym sprawy, organ po wznowieniu postępowania nie mógł uchylić kwestionowanej decyzji rozbiórkowej.
Podkreślić należy, że jeśli organ wznowiłby postępowanie na podstawie okoliczności mu znanych w dniu wydania decyzji bądź też okoliczności, które miały miejsce po wydaniu decyzji, to takie przekroczenie prawa, stanowiłoby rażące naruszenie prawa, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 KPA.
W tym stanie rzeczy skarga, jako niezasadna, podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.)
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło