VII SA/Wa 1473/11
PostanowienieWSA w Warszawie2011-09-16
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca może otrzymać prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu, na podstawie wykazania trudnej sytuacji materialnej?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym przyznaje się osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Wnioskodawca, będący osobą bezrobotną, bez dochodów własnych i oszczędności, utrzymujący się ze wsparcia rodziny i ponoszący stałe wydatki, spełnił przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, w tym ustanowienia jednego pełnomocnika z urzędu.Stan faktyczny
Wnioskodawca J. K., osoba bezrobotna od 3 lipca 2009 r., bez prawa do zasiłku, zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego o odmowie wszczęcia postępowania. Wnioskodawca wskazał, że utrzymuje się ze wsparcia finansowego rodziców w wysokości około 1400 zł miesięcznie, z czego 700 zł przekazuje na utrzymanie małoletnich córek. Nie posiada oszczędności ani innych dochodów, a ponosi stałe opłaty za mieszkanie i energię elektryczną.Rozstrzygnięcie
Przyznał J. K. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego jako pełnomocnika z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła -Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 września 2011r. po rozpoznaniu wniosku J. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2011 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: przyznać J. K. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
W dniu 1 sierpnia 2011 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy J. K.
w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego i adwokata.
W nadesłanym formularzu wnioskodawca podał, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Wskazał, że miesięcznie przekazuje kwotę w wysokości 700,00 złotych na małoletnie córki, które pozostają pod opieką matki i z nią zamieszkują.
Wnioskodawca wyjaśnił, że środki, które przeznacza na dzieci oraz na własne utrzymanie uzyskuje od rodziców. Zakreślił we wniosku, że posiada mieszkanie
o pow. 30 m ². Do wniosku wnioskodawca załączył zaświadczenie z Urzędu Pracy W. z dnia [...] sierpnia 2011 r. stwierdzające, że jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna od dnia 3 lipca 2009 r. i nie pobiera zasiłku.
Podkreślił, że pokrycie kosztów sądowych prowadziłoby do uszczerbku
w koniecznym utrzymaniu.
W związku z niewystarczającymi danymi do rozpoznania złożonego wniosku zarządzeniem z dnia 11 sierpnia 2010 r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie:
-wysokości miesięcznych dochodów rodziców, od których wnioskodawca uzyskuje pomocy finansową,
- w jakiej wysokości miesięcznie uzyskuje pomoc finansową od rodziców,
- czy podejmuje prace umowy zlecenia, o dzieło, a jeśli tak to jakie uzyskuje z tego tytułu dochody, należało podać ich wysokość,
- czy uzyskuje pomoc ze strony organizacji społecznych lub państwowych, jeśli tak należało podać od kogo, w jakiej wysokości lub formie,
- od jakiego czasu jest osobą bezrobotną i czy podejmuje próby znalezienia pracy,
-czy posiada oszczędności pieniężne, jeśli tak należało wskazać ich wysokość,
-jakie ponosi miesięczne koszty związane z utrzymaniem mieszkania ( gaz, opłaty za energię, telefon, czynsz, itp.) należało je wyszczególnić i podać ich wysokość,
- czy wnioskodawca lub rodzice posiadają pojazdy mechaniczne, jeśli tak należało podać markę, rok produkcji oraz koszty związane z ich utrzymaniem ( ubezpieczenie, paliwo).
W dniu 25 sierpnia 2011 r. do Sądu wpłynęła odpowiedź wnioskodawcy na powyższe. Wnioskodawca wyjaśnił, że rodzice uzyskują dochód w wysokości ok. 3.000,00 złotych. Podał, że miesięcznie otrzymuje od rodziców kwotę w wysokości ok. 1.400.00 złotych. Skarżący oświadczył, że nie podejmuje żadnych prac na umowę zlecenie, o dzieło. Nie posiada oszczędności pieniężnych oraz telefonu. Nie uzyskuje żadnej pomocy ze strony organizacji społecznych czy państwowych, pomoc uzyskuje wyłącznie od rodziny. Dodał, że zarówno on jak i rodzice nie posiadają pojazdów mechanicznych.
Wskazał, że opłaty jakie ponosi to: opłata za energię elektryczną ok. 20,00 złotych oraz czynsz za mieszkanie w wysokości 250,00 złotych.
W niniejszej sprawie zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym– gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże , że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.)
Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Tylko w wyjątkowych przypadkach może być przyznane na wniosek strony prawo pomocy polegające na zwolnieniu z kosztów sądowych bądź ustanowieniu pełnomocnika z urzędu.
Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje w przypadku wykazania przez wnioskującego, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Obejmuje zatem osoby, które nie osiągają żadnych dochodów lub osiągają dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych.
Tak więc przepisy o prawie pomocy mają zastosowanie wyłącznie do osób, które mimo największych starań nie mogą poczynić oszczędności i ponieść kosztów postępowania sądowego.
Mając na uwadze przedstawioną wyżej sytuację materialną wnioskodawcy stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie spełniona została przesłanka uzasadniająca przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Wskazać należy, iż wnioskodawca wskazał z czego się utrzymuje oraz wyjaśnił swoją sytuację materialną i życiową.
Z uzupełnionego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca obecnie jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Na potwierdzenie załączył zaświadczenie z urzędu pracy. Podał, że utrzymuje się ze środków finansowych jakie uzyskuje od rodziców w wysokości ok. 1.400,00 złotych miesięcznie. Z tej kwoty przekazuje 700,00 złotych na utrzymanie małoletnich córek. Z nadesłanych informacji wynika, że pozostałą kwotę wnioskodawca przeznacza na codzienne utrzymanie oraz stałe opłaty. Skarżący nie osiąga żadnych stałych dochodów, nie posiada również oszczędności pieniężnych.
Mając na względzie powyższe dane uznano, że sytuacja materialna wnioskodawcy jest trudna i stanowi pozytywną przesłankę do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika.
Z uwagi na niemożność jednoczesnego ustanowienia z urzędu dwóch pełnomocników tak jak wnioskował skarżący tj. radcy prawnego i adwokata koniecznym było dokonanie przez rozpoznającego niniejszy wniosek wyboru, który postanowił w przedmiotowej sprawie, ustanowić radcę prawnego.
Wyjaśnić należy, że dla zapewnienia stronie należytej reprezentacji przed sądem administracyjnym wystarczające jest bowiem ustanowienie jednego pełnomocnika. Zgodnie bowiem z treścią art. 205 § 2 p.p.s.a niezbędne koszty postępowania strony reprezentowanej przez zawodowego pełnomocnika obejmują wynagrodzenie i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło