VII SA/Wa 1475/09

Referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 23 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. N. i F. N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi E. N. i F. N. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak : [...] w przedmiocie : odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia : odmówić E. i F. N. prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W dniu 11 września 2009 r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął uzupełniony przez wnioskodawców formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wnoszą o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. Zarządzeniem z dnia 23 września 2009 r. wezwano wnioskodawców do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzez podanie : jakie uzyskują środki pieniężne z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego, a w szczególności jakie uzyskali ze sprzedaży tegorocznych zbiorów, wysokości posiadanych zasobów pieniężnych, gdyż w punkcie 7.2.1. posiadane zasoby pieniężne wnioskodawcy podali, że posiadają środki finansowe z tytułu przychodów uzyskiwanych z produkcji rolnej, nie wskazali jednak wysokości posiadanej przez nich kwoty, jaki inwentarz żywy posiadają i jakie uzyskują z tytułu jego posiadania dochody, wysokości kredytu zaciągniętego na zakup maszyn potrzebnych do pracy w gospodarstwie, ile wynosi miesięczna rata kredytu i do kiedy będzie on spłacany, jakie posiadają maszyny rolnicze, należało podać ich wartość rynkową i rok produkcji, czy posiadają pojazdy mechaniczne, jeśli tak, należało podać jakie (osobowe, ciężarowe), ich wartość rynkową oraz rok produkcji, koszty związane z ich utrzymaniem (paliwo, ubezpieczenie, przeglądy, naprawy), czy otrzymują dofinansowanie do gospodarstwa rolnego ze środków unijnych, jeśli tak, należało podać w jakiej wysokości, jakie ponoszą miesięczne koszty stałe związane z utrzymaniem domu, należało je wyszczególnić i podać ich wysokość (opłaty za energię elektryczną, gaz, wodę, wywóz nieczystości stałych), podatek od nieruchomości, podanie wysokości wydatków ponoszonych na leczenie i zakup lekarstw, czy dzieci wnioskodawców otrzymują pomoc ze strony uczelni, np. w postaci przyznanych stypendiów socjalnych, dopłat do obiadów, itp., czy studiujące w systemie zaocznym córki wnioskodawców podejmują prace dodatkowe, dorywcze, sezonowe, a jeśli tak, to jakie uzyskują z tego tytułu dochody. Ponadto, zobowiązano wnioskodawców do nadesłania wyciągów z posiadanych kont bankowych za ostatnie trzy miesiące, jeśli wnioskodawcy je posiadają. W dniu 14 października (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęły żądane wyjaśnienia i dokumenty. W niniejszej sprawie zważono, co następuje : Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym dotyczącym w niniejszej sprawie zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. W niniejszej sprawie wnioskodawcy nie wykazali, że znajdują się w sytuacji materialnej uprawniającej ich do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawcami pozostaje czworo dzieci. Troje z nich studiuje, a najmłodsze uczęszcza do szkoły podstawowej. Wnioskodawcy oświadczyli, że pozostające z nimi we wspólnym gospodarstwie domowym dzieci nie posiadają żadnych dochodów ponieważ uczą się i nie pracują. Koszty zaś związane z kształceniem dwóch córek studiujących zaocznie i jednej studiującej na studiach stacjonarnych oraz nauką dziesięcioletniego syna wynoszą około 3.000,00 złotych miesięcznie. Jak oświadczyli na kwotę powyższą składają się wydatki związane z dojazdem dzieci, ich zakwaterowaniem, wyżywieniem oraz zakupem podręczników i pomocy szkolnych. Wnioskodawcy podali, że posiadają dom o powierzchni 100 m ², nieruchomość rolną o powierzchni 14,38 ha przeliczeniowych oraz budynki gospodarskie : stodołę, chlew, spichrz, oborę, które potrzebne są do chowu zwierząt gospodarskich. Wnioskodawcy w punkcie 10 formularza (dochody) podali dochód zerowy oświadczając, że środki pieniężne jakie uzyskują z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego pozwalają im jedynie na pokrycie kredytów zaciągniętych na zakup maszyn potrzebnych do pracy w gospodarstwie. Wnioskodawcy do wniosku dołączyli 3 zaświadczenia o dochodach z posiadanych hektarów z Gminy B., B., B. oraz zaświadczenie z Urzędu Skarbowego w B. o dochodach uzyskanych za 2008 rok. Z nadesłanych ww. zaświadczeń wynika, że wnioskodawcy posiadają 7,95 ha użytków rolnych w Gminie B. o rocznej przychodowości 9.191,00 złotych, 3,3100 ha gruntów rolnych w Gminie B. o rocznej przychodowości 4.303,47 złotych oraz 17,043 ha gruntów rolnych w Gminie B. o rocznej przychodowości 18.438,00 złotych, co w sumie daje łączną powierzchnię gruntów rolnych 28,30 ha, a nie jak podali wnioskodawcy 14,38 ha przeliczeniowych oraz roczny przychód w wysokości 31.933,47 złotych, co miesięcznie stanowi kwotę w wysokości 2.661,00 złotych. Z nadesłanych do sprawy w dniu 14 października 2009 r. dodatkowych wyjaśnień wynika, że wnioskodawcy prowadzą hodowlę bydła mlecznego w ilości 54 sztuk. Wnioskodawcy podali, że posiadają dwa stare ciągniki rok produkcji 1973 i 1986 nie stanowiące żadnej wartości rynkowej oraz nowy ciągnik zakupiony w 2006 r. na kredyt w wysokości 100 tys. zł ze spłatą kwartalną wynoszącą 3.448,00 złotych + odsetki przez okres 8 lat oraz belarkę zakupioną w 2006 r. na kredyt w wysokości 30 tys. zł ze spłatą w systemie półrocznym 1.875,00 złotych + odsetki przez okres 8 lat. Wnioskodawcy podali, iż posiadają także następujące maszyny rolnicze : owijarkę bel z 2006 r., przyczepy rolnicze Sanok z 1962 r., Autosan z 1989 r., rozrzutniki obornika z 1974 r. i z 1986 r., pługi z 2006 r. i z 1973 r., kultywator z 1973 r., brony z 1974 r., kosiarkę rotacyjną z 1998 r., przewracarkę do siana z 1980 r., siewnik nawozów z 2006 r. i zboża z 1980 r., beczkowóz z 2008 r., przyczepę zbierającą z 1980 r., agregat uprawowy z 2006 r., opryskiwacz z 2006 r. Podkreślili, że nowe maszyny kupili na kredyt, gdyż są one niezbędne do dalszej produkcji. Wnioskodawcy wskazali, że otrzymują dopłaty obszarowe w wysokości 16.234,34 złotych, ONW w wysokości 4.367,60 złotych, które przeznaczają na wyrównanie strat wynikających z obniżających się cen na produkty rolne, spłatę kredytów zaciągniętych na zakup maszyn do produkcji rolnej, zakup oleju napędowego i nawozów sztucznych. Wnioskodawcy dodali, że otrzymują także dopłaty rolno środowiskowe w wysokości 2.288,60 złotych z których muszą zakupić paliwo na uprawę oraz ziarno kwalifikowane na zasiew poplonów ozimych i ścierniskowych. Z powyższego wynika, że łącznie wnioskodawcy otrzymują dopłaty w wysokości 22.890,54 złotych. Wnioskodawcy wyjaśnili, że córki otrzymują jedynie stypendium socjalne w wysokości 320-330 złotych miesięcznie, gdyż nie podejmują prac dodatkowych lecz pomagają przy prowadzeniu gospodarstwa domowego. Podali, że koszt wyżywienia pięcioosobowej rodziny to wydatek w wysokości około 1.030,00 złotych. Dodali, że ponoszą także koszty związane z utrzymaniem samochodu marki Fiat Seicento rok produkcji 2002 r. w wysokości 1.000,00 złotych miesięcznie oraz roczne koszty stałe związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego w wysokości prąd 3.500,00 złotych, woda 1.500,00 złotych, Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego 2.000,00 złotych, ubezpieczenie budynków 1.200,00 złotych, telefon około 2.000,00 złotych, podatek rolny i spółka wodna 1.500,00 złotych oraz ubezpieczenia komunikacyjne 1.000,00 złotych, co miesięcznie stanowi kwotę w wysokości 1.058,25 złotych (291,00 zł prąd, 125,00 zł woda, 166,66 zł KRUS, 100,00 zł PZU, 166,66 zł telefon, 125,00 zł podatek i spółka wodna, 83,33 zł ubezpieczenia komunikacyjne). Skarżący podkreślili również, że ponieśli koszty wynajmu kombajnu zbożowego w wysokości 1.488,00 złotych, a także koszty związane z wynajęciem sieczkarni do zbioru kukurydzy na kiszonkę w wysokości 1.250,00 złotych. Z nadesłanego przez wnioskodawców wyciągu bankowego za okres od 1 czerwca 2009 r. do 7 października 2009 r. wynika, że wnioskodawcy uzyskują także stałe dochody ze sprzedaży mleka, które we wrześniu wyniosły 7.858,23 złotych, w sierpniu 7.637,11 złotych, a w lipcu 4.676,87 złotych. Ponadto, wnioskodawcy otrzymują co miesiąc zwrot podatku VAT z Urzędu Skarbowego, z którego otrzymali we wrześniu 608,00 złotych, w sierpniu 460,00 złotych, a w lipcu 537,00 złotych. Biorąc pod uwagę sytuację finansową wnioskodawców uznać należy, że brak jest uzasadnionych powodów do przerzucenia kosztów sądowych na współobywateli, a do tego sprowadza się przyznanie stronie prawa pomocy. Podkreślenia wymaga, iż instytucja ta została stworzona w celu zapewnienia realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom znajdującym się w wyjątkowo trudnej sytuacji majątkowej, nie posiadającym środków na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Nie można natomiast uznać by wnioskodawcy posiadający nieruchomość rolną o powierzchni 28,30 ha oraz 54 sztuk bydła mlecznego nie posiadali środków na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Wskazać bowiem należy, że miesięczne wydatki wnioskodawców kształtują się w wysokości około 10.288,05 złotych, co świadczy o tym, że nie należą oni do osób znajdujących się w wyjątkowo trudnej sytuacji majątkowej. Skoro miesięczne wydatki wnioskodawców, na które składają się 3.000,00 zł – kształcenie dzieci, 1.030,00 zł – wyżywienie, 1.000,00 zł samochód, 1.058,25 zł - opłaty związane z utrzymaniem domu i gospodarstwa, 1.149,30 zł miesięczna rata spłaty kredytu na zakup ciągnika, 312,50 zł – miesięczna rata spłaty kredytu na zakup belarki, 1.488,00 zł wynajem kombajnu zbożowego, 1.250,00 zł wynajem sieczkarni do zbioru kukurydzy, wynoszą w sumie około 10.288,05 zł oznacza to, że wnioskodawcy muszą uzyskiwać miesięcznie dochód co najmniej w takiej wysokości by móc te wszystkie jak i inne nieprzewidziane wydatki pokryć. Podkreślić należy, że wnioskodawcy uzyskują stały dochód ze sprzedaży mleka, który we wrześniu wyniósł 7.858,23 złotych oraz z tytułu zwrotu podatku VAT z Urzędu Skarbowego, który we wrześniu wyniósł 608,00 złotych, co łącznie stanowi kwotę w wysokości 8.466,23 złotych. Ponadto, wnioskodawcy uzyskują dochód z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego, który zgodnie z nadesłanymi zaświadczeniami miesięcznie wynosi 2.661,00 złotych oraz dopłaty obszarowe, ONW oraz rolno środowiskowe o łącznej wysokości 22.890, 54 złotych. Wnioskodawcy posiadają dom o powierzchni 100 m ² , nieruchomość rolną o powierzchni 28, 30 ha, budynki gospodarcze, samochód oraz ww. maszyny i sprzęt rolniczy. Wprawdzie jeden z trzech ciągników wnioskodawcy zakupili na kredyt jak i belarkę, jednak powyższe oznacza, że bank udzielając wnioskodawcom dwóch kredytów ocenił ich sytuację finansową jako odpowiednią, do przyznania kredytów, umożliwiającą ponoszenie obciążeń z nimi związanych. Wnioskodawcy natomiast nie wskazali, by mieli jakiekolwiek problemy ze spłatą kredytów z uzyskiwanych dochodów. W świetle powyższego, uznano iż wnioskodawcy nie kwalifikują się do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Stwierdzono, że wnioskodawcy przy uzyskiwanych dochodach i ponoszonych wydatkach są w stanie ponieść koszty sądowe samodzielnie, które na obecnym etapie postępowania wynoszą 200,00 złotych tytułem uiszczenia wpisu sądowego od skargi oraz ustanowić profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji postanowienia.