VII SA/Wa 1475/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Protokolant st. ref. Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2011 r. sprawy ze skargi B. S. i T. S. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) kwietnia 2011 r. znak: (...) w przedmiocie przekazania wniosku zgodnie z właściwością skargę oddala Zaskarżonym postanowieniem z dnia (...) kwietnia 2011r., znak: (...) Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu wniosku B. i T. S. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) marca 2011r., znak: (...) przekazującym Wojewodzie (...) do załatwienia zgodnie z właściwością wniosek B. i T. S. o wstrzymanie wykonania decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia (...) stycznia 2009r., nr (...); zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej V. Sp. z o.o. pozwolenia na budowę 15 budynków mieszkalnych jednorodzinnych o dwóch lokalach mieszkalnych wraz z zagospodarowaniem terenu w zakresie: zewnętrznych instalacji (sieci osiedlowych): wodociągowej, kanalizacji sanitarnej i deszczowej, elektroenergetycznej, oświetleniowej, gazowej oraz telefonicznej, zjazdu z ul. (...), wewnętrznego układu komunikacyjnego z miejscami postojowymi, murów oporowych, na działkach nr ew. (...) z obrębu 2012, przy (...) w S., zmienionej decyzją Prezydenta Miasta S. z dnia (...) sierpnia 2010r., nr (...), znak: (...); w zakresie wysokości i głębokości posadowienia murów oporowych - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ powołał art. 65 § 1 k.p.a. zgodnie z którym jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organuwłaściwego oraz art. 159 § 1 k.p.a. wskazujący, że wstrzymuje z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli zachodzi prawdopodobieństwo, że jest ona dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. organ właściwy w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że właściwym w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia (...) stycznia 2009r., nr (...) stosownie do art. 157 § 1 k.p.a. w zw. z art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010r. Nr 243, poz. 1623) jest Wojewoda (...). Organ wskazał, że art. 159 § 1 k.p.a. jak i żaden inny przepis k.p.a. nie przewiduje możliwości rozpatrzenia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji przez inny organ aniżeli właściwy do stwierdzenia nieważności tej decyzji, nawet w przypadku, gdy w sprawie prowadzone jest postępowanie odwoławcze. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie wnieśli B. i T. S. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili naruszenie art. 159 § 1 k.p.a. poprzez uznanie że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w trakcie prowadzonego od (...) lutego 2011r. postępowania odwoławczego od decyzji Wojewody (...) z dnia (...) grudnia 2010r. odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji na (...) z (...) stycznia 2009r. Prezydenta Miasta S. był organem niewłaściwym do rozpatrzenia wniosku z dnia (...) lutego 2011r. o wstrzymanie wykonania badanej decyzji nr (...) z (...) stycznia 2009r., Prezydenta Miasta S. Zdaniem skarżących literalne brzmienie art., 159 § 1 k.p.a. nie wskazuje aby zamiarem ustawodawcy było oddanie wyłącznej kompetencji do załatwienia tego rodzaju sprawy organowi pierwszej instancji właściwemu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Ponadto jeżeli Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego jako organ drugiej instancji jest właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia (...) stycznia 2009r., nr (...) to tym bardziej na odstawie art. 159 § 1 k.p.a. jest właściwy do wydania postanowienia o wstrzymaniu jej wykonania. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Rzeczą Sądu, stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1269), było poddanie zaskarżonej decyzji ocenie pod względem zgodności z przepisami prawa. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone i poprzedzające je postanowienie odpowiadają przepisom prawa. Wskazać należy, że zgodnie z dyspozycją przepisu art. 19 k.p.a. organy administracji publicznej są zobowiązane przestrzegać z urzędu swojej właściwości (rzeczowej, miejscowej i instancyjnej). Jeśli organ administracji, do którego podanie skierowano, nie dysponuje zdolnością prawną do załatwienia sprawy stanowiącej jego przedmiot, nie może skutecznie wszcząć i prowadzić postępowania. Negatywny wynik owej "samokontroli" zdolności prawnej może powodować różne konsekwencje, określone w przepisach k.p.a. Prawidłową formą uznania się przez organ administracji publicznej za niewłaściwy do załatwienia sprawy przez wydanie decyzji jest przekazanie wniosku organowi właściwemu (art. 65 k.p.a.) lub zwrócenie podania wnoszącemu z odpowiednim pouczeniem (art. 66 § 2 k.p.a.) (post. Kolegium Kompetencyjnego przy SN z dnia 11 stycznia 1995 r., III PO 9/94, OSNAPiUS 1995, nr 12, poz. 152). Podjęcie działań w trybie art. 65 k.p.a. musi być poprzedzone ustaleniami i rozważaniami pozwalającymi na uznanie, że przy wykorzystaniu wszelkich metod wykładni organ, do którego wpłynęło żądanie rozpoznania sprawy nie jest właściwy, a nadto podkreślić należy, że dopiero jednoznacznie ustalenie stanu faktycznego, z którego organ administracji publicznej wyprowadzi wniosek, że nie jest właściwy do załatwienia danej sprawy, daje mu podstawę do przekazania żądania organowi właściwemu jego zdaniem w sprawie. Przy czym ciężar ustalenia stanu faktycznego sprawy spoczywa głównie na tym organie administracji publicznej, do którego wpłynęło podanie z żądaniem załatwienia określonej sprawy ( porównaj wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt II OSK 898/05 z dnia 7 czerwca, 2006r., LEX nr 266307). W § 1 art. 65 mowa jest o "podaniach", co może sugerować, że przedmiotem przekazania jest każde podanie w rozumieniu art. 63 § 1 k.p.a. Systemowa analiza przepisu prowadzi jednak do innego wniosku. Chodzi, bowiem o sytuacje, kiedy organ, do którego wniesiono podanie, jest niewłaściwy w "sprawie". W drodze postanowienia następuje przekazanie "sprawy". Przyjąć, zatem trzeba, że forma postanowienia dla czynności przekazania znajduje zastosowanie nie do każdego podania, ale jedynie do podań inicjujących postępowanie w "sprawach" administracyjnych w rozumieniu art. 1 pkt 1 i 2 k.p.a. Przepis ten zakreśla granice podmiotowe i przedmiotowe, w jakich może zostać ona wykorzystana. Forma postanowienia nie może być stosowana w sprawach innych niż kończące się decyzją administracyjną. Powyższa regulacja jest skutkiem zasady kontroli z urzędu swojej właściwości rzeczowej, miejscowej i instancyjnej przez organy administracji publicznej, gdyż od tego czy sprawę załatwia organ właściwy, zależy ważność późniejszych decyzji podejmowanych w sprawie. Przepisy normujące właściwość organów administracyjnych mają charakter bezwzględnie obowiązujący. W przypadku ich naruszenia przy wydawaniu decyzji k.p.a. ustanawia sankcję w postaci stwierdzenia nieważności decyzji, bez względu na trafność merytorycznego rozstrzygnięcia. Przekazanie zatem sprawy do organu właściwego jest zatem nie tylko obowiązkiem organu, ale służy szybkiemu załatwienia sprawy, gdyż w przypadku rozpoznania jej przez organ niewłaściwy, decyzja kończąca sprawę byłaby nieważna, a postępowanie musiałby powtarzać organ właściwy. Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy wskazać należy, że w okolicznościach niniejszej sprawy bezsprzeczne jest to, że organy zasadnie rozstrzygnęły o przekazaniu sprawy w/g właściwości jak w zaskarżonym i poprzedzającym go postanowieniu organu pierwszej instancji. Skarżący pismem z dnia 10 lutego 2011r. skierowanym do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wnieśli o wstrzymanie wykonania decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia (...) stycznia 2009r., nr (...) zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej V. Sp. z o.o. pozwolenia na budowę 15 budynków mieszkalnych jednorodzinnych o dwóch lokalach mieszkalnych wraz z zagospodarowaniem terenu w określonym w tej decyzji zakresie na działkach nr ew. (...) z obrębu (...), przy (...) w S. Powyższy wniosek został złożony w ramach toczącego się postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. W tym miejscu podkreślić należy, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności jest postępowaniem, nadzwyczajnym służącym wzruszeniu decyzji ostatecznych, uregulowanym szczegółowo w kodeksie postępowania administracyjnego w rozdziale 13 zatytułowanym uchylenie, zmiana oraz stwierdzenie nieważności decyzji. Możliwość wstrzymania wykonania decyzji objętej postępowaniem nieważnościowym reguluje art. 159 § 1 k.p.a. Na mocy tego przepisu organ administracji publicznej, właściwy w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli zachodzi prawdopodobieństwo, że jest ona dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Natomiast zgodnie z art. 157 § 1 k.p.a. właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji w przypadkach wymienionych w art. 156 jest organ wyższego stopnia, a gdy decyzja wydana została przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze - ten organ. Z uwagi na fakt, że wnioskiem o wstrzymanie wykonania została objęta decyzja zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę wydana przez Prezydenta Miasta S. organem administracji architektoniczno-budowlanej wyższego stopnia na podstawie art. 82 ust. 3 ustawy Prawo budowlane jest Wojewoda właściwy miejscowo z uwagi na lokalizację inwestycji. Z powyższego wynika, że organem właściwym do rozpoznania wniosku skarżących o wstrzymanie wykonania decyzji ostatecznej jest Wojewoda (...). W świetle wyżej przedstawionej argumentacji stanowisko skarżących przedstawione w uzasadnieniu skargi nie zasługuje na uwzględnienie. Mając na uwadze powyższą argumentacje Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153 poz. 1270 ze zm.).