VII SA/Wa 1476/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły (spr.), , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2011 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej skargę oddala Przedmiotem skargi wniesionej przez K. S. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] marca 2011 r. nr [...] wydana po rozpatrzeniu odwołania skarżącej od decyzji Starosty [...] z [...] stycznia 2011 r. nr [...]. Ostatnią z wymienionych decyzji Starosta [...] na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.), orzekł o uchyleniu decyzji ostatecznej Starosty [...] z [...] sierpnia 2006 r. i odmówił rejestracji pojazdu marki Renault Modus o nr VIN [...], na podstawie której wydano dowód rejestracyjny serii [...] oraz tablice rejestracyjne o wyróżniku [...] dla K. S. i C. S. zamieszkałych w [...]. W uzasadnieniu tego orzeczenia organ podał, że w dniu 12 lipa 2006 r. K. S. i C. S. zamieszkali w [...] złożyli wniosek o rejestrację samochodu marki Renault Modus o nr VIN jw. oraz wymagane prawem dokumenty, w tym dowód rejestracyjny. Po rozpatrzeniu tego wniosku zostały wydane tablice rejestracyjne i pozwolenie czasowe, a następnie decyzja ostateczna o zarejestrowania pojazdu i dowód rejestracyjny. W dniu 27 grudnia 2010 r. tut. Wydział Komunikacji otrzymał od Prokuratury Okręgowej w [...] Wydział [...] ds. przestępczości gospodarczej postanowienie o zwrocie przedmiotów zbędnych do postępowania karnego o sygn. akt [...]. Z postanowienia tego wynika, że podczas dochodzenia ujawniono, iż samochód powyżej opisany pochodzi z przestępstwa. Pojazd ten został zarejestrowany na terenie Polski na podstawie podrobionego dokumentu w postaci faktury zakupu przez firmę A., a firma ta oświadczyła, że takiej faktury nie wystawiła. Ustalono również, że pojazd ten został przekazany do kasacji we Francji. W toku dochodzenia wykonano ekspertyzę mechanoskopijną, w wyniku której ustalono, że przedmiotowy pojazd posiada nieoryginalny numer nadwozia. I dalej, Starosta wskazał, że nie zostały przez nabywcę spełnione warunki określone w art. 72 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 ze zm.). Organ wskazał przy tym, że K. i C. S. nie stali się prawnymi właścicielami ww. pojazdu, ponieważ skuteczne przeniesienie własności może nastąpić jedynie przez niekwestionowanego właściciela. Na koniec organ stwierdził, iż w sprawie wyszły (jak wynika z powyższego nowe okoliczności faktyczne) i zaistniała przesłanka z art. 145 § 1 k.p.a. do weryfikacji ostatecznej decyzji Starosty [...]. Pismem z 14 lutego 2011 r. K. S. odwołała się od ww. rozstrzygnięcia. Podniosła, że samochód zakupiła od P. i I. N. z N., a potwierdza to umowa sprzedaży. Wskazała również, że złożyła wszystkie niezbędne dokumenty w Wydziale Komunikacji w [...], potrzebne do rejestracji samochodu. W dniu 4 sierpnia 2006 r. zgłosiła się także do Stacji Diagnostycznej w [...] celem sprawdzenia pojazdu. Decyzją z [...] marca 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] po rozpatrzeniu odwołania skarżącej, uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W podstawie prawnej Kolegium przywołało art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 tej ustawy oraz art. 72 ust. 1 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym. W uzasadnieniu orzeczenia Kolegium przedstawiając stan sprawy wskazało, iż w dniu 27 grudnia 2010 r. przekazano do Starostwa [...] kopię postanowienia Prokuratury Okręgowej w [...] z dnia [...] listopada 2010 r., w którym ustalono zwrot K. S. samochodu marki Renault Modus o nr VIN [...] wraz z kluczykiem, dowodem rejestracyjnym i kartą pojazdu; jednocześnie zwolniono ww. z obowiązku przedstawienia na każde żądanie, zakazu zbywania, obciążania i przekształcania tego samochodu. Samochód był zatrzymany jako dowód rzeczowy w sprawie podejrzenia o przestępstwa z art. 258 § 1 kk. W uzasadnieniu ww. postanowienia wskazano, że pojazd ten został zarejestrowany w Polsce na podstawie faktury zakupu pochodzącej do firmy, która zaprzeczyła aby taka fakturę wystawiła. Na podstawie przedstawiciela ubezpieczycieli francuskich A. ustalono, iż pojazd ten został przekazany do kasacji i nie mógł być legalnie zarejestrowany na terenie Polski. Nadto, biegły ustalił zmiany na numerze nadwozia, ślady nawierceń na obu rozetach rozgraniczających oznakowanie i brak fabrycznej tabliczki znamionowej. I dalej Kolegium podało, że postanowieniem z 27 stycznia 2011 r. Starosta [...] na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wznowił postępowanie w sprawie zarejestrowania w dniu 23 sierpnia 2006 r. ww. pojazdu, a w dniu 28 stycznia 2011 r. wydał negatywną dla skarżącej i jej męża decyzję. Odnosząc się do argumentacji przedstawionej w decyzji Starosty [...] z [...] stycznia 2011 r. Kolegium wskazało, że organ ten w sposób nieuprawniony zakwestionował K. i C. S. prawo własności przedmiotowego pojazdu, a nieuprawniona ocena stanu technicznego nie może stanowić podstawy do rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. To też, jak wskazało Kolegium, uzasadniało uchylenie zaskarżonej decyzji. W dalszej część uzasadnienia, Kolegium zwróciło uwagę na to, że wznowienie postępowania w sprawie było uzasadnione. Podstawę wznowienia postępowania stanowi niewątpliwie ujawnienie w postępowaniu karnym skierowania przedmiotowego pojazdu we Francji do kasacji oraz dokonanie przeróbek w jego oznaczeniach znamionowych. Dlatego, jak wskazało Kolegium, odrębnym zagadnieniem jest możliwość użytkowanie tego pojazdu w Polsce. Kolegium zaznaczyło, że w sprawie należy dokonać ustaleń, czy w sprawie nie zachodzą przykładowo warunki określone w art. 79 ust. 4 Prawa o ruchu drogowym. Postepowanie w tym zakresie wymaga odrębnych ustaleń i nie zachodzą warunki do dokonania tych ustaleń przez organ odwoławczy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] marca 2011 r. skarżąca – K. S. wskazała, że decyzja ta jest niepełna i "wymaga rozpatrzenia przez organ wyższej instancji". W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie. Kolegium dodatkowo wskazało, że w dniu [...] czerwca 2011 r. zapadła decyzja uchylająca decyzję Starosty [...] z [...] kwietnia 2011 r. o identycznej treści jak decyzja nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] marca 2011 r. o charakterze kasatoryjnym, albowiem mocą tej decyzji organ uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi. Podstawę prawną tego orzeczenia stanowił więc art. 138 § 2 k.p.a. Wprawdzie w sentencji decyzji Kolegium błędnie przywołało art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. (którego to przepisu w istocie nie zastosowało), zamiast ww. przepisu art. 138 § 2, ale błędne wskazanie podstawy prawnej jeszcze nie świadczy o wadliwości orzeczenia tego rodzaju, która uzasadniałaby jego uchylenie. Zatem, Kolegium orzekając w sprawie w II instancji zastosowało art. 138 § 2 k.p.a. (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania tego orzeczenia i do dnia 11 kwietnia 2011 r. ). Przypomnienia wymaga, iż zgodnie ze wskazanym unormowaniem organ odwoławczy mógł uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, ale tylko wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymagało uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Sytuacja taka będzie miała miejsce m.in. wtedy, gdy organ I instancji w ogóle nie przeprowadził postępowania dowodowego albo, gdy organ ten przy rozpatrywaniu sprawy naruszył przepisy postępowania w takim stopniu, który czyni sprawę niewyjaśnioną w całości. Należy przyjąć, iż tego typu nieprawidłowości w działaniu organu I instancji nie mogą być bowiem sanowane w postępowaniu odwoławczym, naruszałoby to zasadę dwuinstancyjności postępowania, której istota polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu sprawy. W ocenie Sądu, wskazany przepis art. 138 § 2 prawidłowo został zastosowany w niniejszej sprawie. Przypomnieć należy, iż kontrolowana decyzja z [...] marca 2011 r. wydana została po rozpatrzeniu odwołania skarżącej od decyzji Starosty [...] z [...] stycznia 2011 r. Decyzję tę Starosta [...] wydał po wznowieniu z urzędu postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z [...] sierpnia 2006 r. o zarejestrowaniu na (wniosek skarżącej i jej męża) pojazdu marki Renault Modus o nr VIN [...]. W postanowieniu o wznowieniu postępowania organ przywołał art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., a więc wskazał na przesłankę wznowieniową, zgodnie z którą w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. W uzasadnieniu ww. postanowienia Starosta [...] powołał się na okoliczności wynikające z postanowienia Prokuratury Okręgowej w [...] z [...] listopada 2010 r. sygn. akt [...], które wpłynęło do organu w dniu 27 grudnia 2010 r. Wskazanym postanowieniem orzeczono o zwrocie K. S. samochodu marki Renault Modus o nr VIN [...] wraz z kluczykiem, dowodem rejestracyjnym i kartą pojazdu; jednocześnie zwolniono ww. z obowiązku przedstawienia na każde żądanie, zakazu zbywania, obciążania i przekształcania tego samochodu. W tym miejscu należy dostrzec, że z przywołanego postanowienia Prokuratury Okręgowej w [...] wynika m.in., że samochód był zatrzymany jako dowód rzeczowy w sprawie podejrzenia o przestępstwa z art. 258 § 1 kk. Samochód ten był przeznaczony do kasacji we Francji (został wycofany z eksploatacji i znajdował się w stanie bezpośrednio zagrażającym bezpieczeństwu w ruchu lądowym), ingerowano w jego numery nadwozia, sprzedano w Polsce na podstawie podrobionych dokumentów dotyczących pochodzenia i zakupu oraz na podstawie zaświadczenia poświadczającego nieprawdę co do przeprowadzonego badania technicznego tego pojazdu. W omawianym postanowieniu Prokurator Prokuratury Okręgowej w [...] w efekcie stwierdził, że przeprowadzone w sprawie czynności procesowe potwierdziły, iż przedmiotowy pojazd został przekazany do kasacji i nie mógł zostać legalnie zarejestrowany na terenie Polski, przy uwzględnieniu treści art. 79 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 79 ust. 4 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Wskazana okoliczność stanowiła podstawę do odmowy rejestracji przedmiotowego pojazdu. Na podstawie ww. postanowienia Prokuratury Okręgowej w [...], Starosta [...] wskazaną powyżej decyzją z [...] stycznia 2011 r. uchylił decyzję ostateczną o zarejestrowaniu ww. pojazdu, a orzekając co do istoty odmówił rejestracji tego pojazdu. Kolegium uchyliło w całości decyzję Starosty z [...] stycznia 2011 r. i nakazało ponowne przeprowadzenie postępowania w sprawie, z uwzględnieniem innych okoliczności, które dotychczas pozostały poza zainteresowaniem organu I instancji. Jednocześnie Kolegium wskazało na zasadność wznowienia postępowania w niniejszej sprawie, ale nie przesądziło końcowego wyniku tej sprawy, a wskazało w istocie na braki w uzasadnieniu decyzji I instancji i braki w postępowaniu wyjaśniającym tego organu w kontekście norm prawa materialnego. Zauważenia w tym miejscu wymaga, iż jedynym powodem wydania negatywnej decyzji w dniu [...] stycznia 2011 r. było zakwestionowanie przez organ prawa własności skarżącej i jej męża do przedmiotowego pojazdu. Przy czym, uzasadnienie decyzji I instancji jest krótkie i zbyt lakoniczne, i w sposób precyzyjny nie wyjaśnia sprawy. Jedynie z sentencji decyzji i zdawkowego jej uzasadnienia można wnioskować, że (wobec okoliczności ujawnionych w postępowaniu prokuratorskim) zakwestionowano dowód własności pojazdu, nie podano jednak co miało wpływ na tak dokonaną ocenę. Żadne inne okoliczności i przesłanki warunkujące rejestrację pojazdu nie były w tej decyzji analizowane, chociaż z ww. postanowienia Prokuratury Okręgowej w [...] wynika, że w sprawie także inne ujawnione dane, dotyczące przedmiotowego pojazdu mogą mieć znaczenie prawne. W konsekwencji stwierdzić trzeba, że Kolegium Odwoławcze zasadnie podniosło w zaskarżonej decyzji brak powołania przez organ I instancji okoliczności uzasadniających podjęte rozstrzygnięcie. K. S. i C. S. nabyli przedmiotowy samochód w Polsce od I. i P. N., a dowodem tego jest sporządzona umowa kupna – sprzedaży z 21 czerwca 2006 r., w której w pkt 2 sprzedający oświadczyli, że samochód stanowi ich własność i jest wolny od wad prawnych oraz praw osób trzecich. Kolegium zauważyło, że Starosta [...] nie wyjaśnił, na jakiej podstawie przyjął, że sprzedający pojazd – I. i P. N. nie byli właścicielami pojazdu. Skoro zaś decyzja organu I instancji oparta została tylko na takiej (niepełnej) argumentacji (odnoszącej się do prawa własności skarżącej i jej męża), to jako wadliwa (bo nie wyczerpująca i tej podniesionej kwestii), musiała być uchylona. Wobec natomiast braku w tej decyzji pełnego rozważenia wszystkich okoliczności wynikających z postanowienia prokuratorskiego, w tym dotyczących skierowania przedmiotowego pojazdu do kasacji we Francji, a także przeróbek w jego oznaczenia znamionowych (w kontekście przepisów regulujących rejestrację pojazdów w Polsce), sprawę należało przekazać do organu I instancji do ponownego rozpatrzenia. Z tych też przyczyn Sąd uznał, iż decyzja kasatoryjna organu II instancji w niniejszej sprawie była uzasadniona. Organ I instancji nie przeprowadził bowiem prawidłowego postępowania wyjaśniającego w tej sprawie, a jego uzupełnienie na etapie II instancji prowadziłoby do naruszenia zasady dwuinstancyjności. Dodatkowo Sąd zauważa, iż kontrolowana decyzja nie przesądza sprawy, ale wskazuje na to, że prowadzone postępowanie może doprowadzić do odmowy zarejestrowania przedmiotowego pojazdu w Polsce. W tej sytuacji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.