VII SA/Wa 1477/17

WyrokWSA w Warszawie2018-03-07

Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Renata Nawrot, Iwona Szymanowicz-Nowak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy umieszczenie nośników reklamowych (bilbordów) na elewacji budynku, który jest częścią wpisanego do rejestru zabytków układu urbanistycznego, wymaga uzyskania pozwolenia konserwatorskiego, nawet jeśli pozwolenie budowlane zostało wydane wcześniej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że umieszczenie nośników reklamowych na budynku stanowiącym element wpisanego do rejestru zabytków układu urbanistycznego wymaga uzyskania pozwolenia konserwatorskiego, niezależnie od wcześniejszego uzyskania pozwolenia budowlanego. Pozwolenie budowlane i pozwolenie konserwatorskie są odrębnymi wymogami prawnymi. Samowolne umieszczenie bilbordów stanowi naruszenie przepisów o ochronie zabytków, uzasadniając nakaz przywrócenia stanu poprzedniego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego nakazującej firmie A. S.A. usunięcie trzech bilbordów umieszczonych na ścianie kamienicy przy ul. P. w Ł., która znajduje się na obszarze wpisanego do rejestru zabytków układu urbanistycznego. Firma skarżąca kwestionowała zasadność nakazu, argumentując m.in. że pozwolenie budowlane zostało wydane wcześniej, a ochrona konserwatorska nie obejmuje wschodniej ściany szczytowej. Sąd administracyjny rozpatrywał skargę na decyzję Ministra.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Renata Nawrot (spr.), Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, Sędzia WSA, , Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Sawicka-Bożek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2018 r. sprawy ze skargi A. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] maja 2017 r. znak [...] w przedmiocie nakazu przywrócenia budynku do stanu poprzedniego oddala skargę Przedmiotem skargi wniesionej przez [...] S.A. z siedzibą w W. jest decyzja Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z [...] maja 2017 r. nr [...] uchylająca zaskarżoną decyzję Miejskiego Konserwatora Zabytków w Ł. w części określającej termin wykonania nakazanych czynności oraz wyznaczająca nowy termin ich wykonania: do dnia 30 czerwca 2017 r. i utrzymująca w mocy zaskarżoną decyzję w pozostałej części. Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym sprawy: Miejski Konserwator Zabytków w Ł. decyzją z dnia [...] października 2016 r. wydaną na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2014 r., poz. 1446 ze zm.), nakazał właścicielowi nośników reklamowych, firmie [...] S.A. z siedzibą w W. doprowadzić kamienicę przy ul. P. w Ł., objętą ochroną konserwatorską ze względu na usytuowanie na obszarze historycznego układu urbanistycznego ulicy P. wpisanego do rejestru zabytków nieruchomych pod nr [...] (decyzja z dnia [...] stycznia 1971 r.) do poprzedniego stanu poprzez usunięcie samowolnie umieszczonych nośników reklamowych: - trzech bilbordów reklamowych umieszczonych na ścianie szczytowej wschodniej budynku; w terminie 14 dni od daty otrzymania decyzji. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w wyniku przeprowadzonej w dniu 2 września 2016 r. wizji lokalnej mającej na celu przegląd estetyczny przestrzeni publicznej Parku Kulturowego ulicy P. oraz zweryfikowanie wykonania zaleceń Miejskiego Konserwatora Zabytków w sprawie dostosowania urządzeń reklamowych do regulaminu Parku Kulturowego stwierdzono, iż na ścianie szczytowej wschodniej istnieją trzy bilbordy reklamowe na które nie uzyskano zgody Miejskiego Konserwatora Zabytków zgodnie z art. 36 ust. 1 pkt 10 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Przedmiotowa kamienica wybudowana została pod koniec XIX wieku, figuruje w gminnej ewidencji zabytków miasta Ł. Ponadto ulica należy do terenu zabytkowego układu urbanistycznego ulicy P., wpisanego do rejestru zabytków nieruchomych województwa łódzkiego pod numerem [...] (decyzja z dnia [...] stycznia 1971 r.) oraz uznanego za Pomnik Historii "[...] - wielokulturowy krajobraz miasta przemysłowego". Również przedmiotowa kamienica znajduje się na obszarze Parku Kulturowego ulicy P. powołanego na mocy Uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w Ł. z dnia [...] grudnia 2015 r. (Dz. Urz. Woj. [...][...]). W oparciu o zebrany materiał dowodowy organ stwierdził, iż istniejące na ścianie szczytowej wschodniej przedmiotowego budynku trzy bilbordy reklamowe nie zostały uzgodnione z właściwymi służbami konserwatorskimi, a więc ich montaż nastąpił samowolnie. Widniejące na ramach bilbordów logo wskazywało, iż właścicielem tych nośników jest firma [...] S.A. z siedzibą w W. W myśl art. 44 ust. 4 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, osoba, która dopuściła się naruszenia przepisów o zabytkach lub naruszyła zakres i warunki określone w pozwoleniu, jest obowiązana na swój koszt wykonać czynności nakazane w decyzji nakazującej przywrócenie zabytku do poprzedniego stanu. Organ zaznaczył przy tym, że na mocy art. 36 ust. 1 pkt 10 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami powyższe prace wymagały uzyskania pozwolenia konserwatora zabytków. W dalszych rozważaniach organ pierwszej instancji powołał przepis art. 45 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami i podkreślił, że zgodnie z powołanym przepisem, właściwy konserwator zabytków może wydać decyzję nakazującą przywrócenie zabytku do poprzedniego stanu lub uporządkowanie terenu, określając termin wykonania tych czynności. Wskazał także, że trzy bilbordy reklamowe umieszczone na ścianie szczytowej wschodniej kamienicy przy ul. P. w Ł. mają negatywny wpływ na walory zabytkowe zarówno samego obiektu, jak i jego otoczenia. Przede wszystkim nośniki te, umieszczone jeden pod drugim jako pion zajmujący niemal połowę ściany szczytowej, nie tylko przysłaniają budynek, ale także istotnie zmieniają jego wygląd zewnętrzny i proporcje, przez co wydaje się on tracić swój charakterystyczny kształt i cechy. Ściana szczytowa powinna stanowić neutralne tło dla bogato dekorowanej fasady. W momencie zamontowania na niej nośników reklamowych prezentujących kolorowe obrazy w dużym formacie, otoczone wyraźną ramą odstającą od lica muru, staje się ona najbardziej widocznym elementem budynku, co prowadzi do wypaczenia postrzegania całego budynku, jego dematerializacji oraz degradacji jego znaczenia w przestrzeni publicznej. Ponadto przedmiotowe bilbordy reklamowe istniejące na ścianie szczytowej wschodniej budynku mają znacznie szerzy zasięg, gdyż negatywnie wpływają również na zabytkowy układ urbanistyczny i zespół budowlany ulicy P. Rozpoznając odwołanie wniesione przez [...] S.A. z siedzibą w W., Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego w uzasadnieniu decyzji z [...] maja 2017 r., po przedstawieniu przebiegu postępowania, wyjaśnił, iż właściwość rzeczowa organu pierwszej instancji wynika z faktu, że kamienica przy ul. P. w Ł., zlokalizowana jest na terenie układu urbanistycznego ulicy P. wraz z zabudową na odcinku od ul. Pl. W. do ul. G. i M., wpisanego do rejestru zabytków pod nr. [...] decyzją Konserwatora Zabytków Miasta [...] z dnia [...] stycznia 1971 r. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji jak podał Minister stanowi przepis art. 45 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, stanowiący, że w przypadku, gdy bez wymaganego pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków wykonano przy zabytku wpisanym do rejestru prace konserwatorskie, restauratorskie, roboty budowlane, badania konserwatorskie, architektoniczne lub podjęto inne działania, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt 6-8 i 10-12, wojewódzki konserwator zabytków może wydać decyzję nakazującą przywrócenie zabytku do poprzedniego stanu lub uporządkowanie terenu, określając termin wykonania tych czynności. Następnie organ odwoławczy stwierdził, iż Miejski Konserwator Zabytków w Ł. miał uzasadnione podstawy do wydania zaskarżonej decyzji, gdyż z ustaleń tego organu jednoznacznie wynika, iż przedmiotowe trzy bilbordy reklamowe umieszczono na ścianie szczytowej wschodniej budynku przy ul. P. w Ł. bez uzyskania pozwolenia konserwatorskiego, naruszając tym samym art. 36 ust. 1 pkt 11 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, zgodnie z którym, podejmowanie innych działań, które mogłyby prowadzić do naruszenia substancji lub zmiany wyglądu zabytku wpisanego do rejestru, wymaga uzyskania pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków. Zaznaczył dalej, że w jego ocenie Miejski Konserwator Zabytków w Ł. dowiódł zasadności poglądu, zgodnie z którym umieszczanie na zabytku, w tym układzie urbanistycznym, reklam lub innych urządzeń, należy traktować jako działania prowadzące do zmiany wyglądu zabytku wpisanego do rejestru, w rozumieniu jakie temu pojęciu przypisuje art. 45 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Reklamy o dominującej formie i kolorystyce obniżają walory widokowe i estetyczne zabytkowego obszaru, a powinnością organu ochrony zabytków jest nie tylko ochrona zabytków przed zniszczeniem czy uszkodzeniem, ale również dbałość o ich wygląd. Tym samym organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, co do oceny negatywnego wpływu przeprowadzonych działań na wartości architektoniczne i urbanistyczne kamienicy, dowodząc zasadności wydanego nakazu. Jednocześnie Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego podzielił stanowisko organu I instancji zawarte w tej decyzji, bowiem zgromadzony materiał dowodowy potwierdził, iż przedmiotowe bilbordy, mają niekorzystny wpływ na walory estetyczne budynku oraz obniżają jego wartości zabytkowe. Następnie, organ odwoławczy ustosunkował się do podnoszonych zarzutów w odwołaniu. Po pierwsze wskazał, że samo wydanie przez organ administracji architektoniczno-budowlanej pozwolenia, nie wyłącza organu konserwatorskiego od prawa i obowiązku do prowadzenia postępowania w związku z wykonanymi działaniami przy zabytku bez pozwolenia konserwatorskiego. Za bezzasadne uznał zarzuty dotyczące naruszenie przez organ I instancji art. 7, art. 77, art. 107, art. 11 kpa oraz art. 45 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Stwierdził przy tym, że przedstawione w odwołaniu argumenty nie podważają ustaleń, czy wiarygodności materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, bowiem z akt sprawy wynika, że omawiane działania zostały wykonane bez uzyskania pozwolenia konserwatorskiego. Natomiast co do kwestii pozwolenia wydanego przez organ administracji architektoniczno-budowlanej z [...] września 1997 r. na zainstalowanie oświetlanych reklam, typu "bilbord" na elewacji przedmiotowego budynku, wyjaśnił, że ustawa Prawo budowlane i ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami są regulacjami prawnymi odrębnymi i niezależnymi od siebie. Zatem powołana decyzja Wydziału Urbanistyki, Architektury i Budownictwa Urzędu Miasta Ł. z [...] wrzesnia 1997 r., nie zwalnia od obowiązku uzyskania pozwolenia, zgodnie z art. 36 ust. 1 pkt 11 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Ponadto organ odwoławczy zaznaczył, że stosownie do art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o ochronie dóbr kultury, bez zezwolenia właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków nie wolno było zabytków przerabiać, odnawiać, rekonstruować zabudowywać, odbudowywać, zdobić, uzupełniać rozkopywać ani dokonywać żadnych zmian. Zgodnie art. 27 ust. 3, przepis ust 1 stosował się również do robót mogących przyczynić się do zeszpecenia otoczenia zabytku nieruchomego lub widoku na ten zabytek. Zatem umieszczenie nośników reklamowych na obszarze wpisanym do rejestru zabytków wymagało uzyskania pozwolenia organu konserwatorskiego. Przedstawiona decyzja organu administracji budowlanej nie była pozwoleniem w rozumieniu ustawy o ochronie dóbr kultury. Końcowo podsumował, że kamienica przy ul. P. w Ł. bezspornie objęta jest ochroną konserwatorską, jako część układu urbanistycznego ulicy P., wpisanego do rejestru zabytków decyzją z dnia [...] stycznia 1971 r., co oznacza, że w przypadku wpisu obszarowego ochronie prawnej podlegają zewnętrzne cechy wszystkich obiektów tworzących substancję zabytkową układu urbanistycznego. Wpisanie do rejestru zabytków układu urbanistycznego ma na celu zachowanie najcenniejszych elementów historycznego rozplanowania i kompozycji przestrzennej założenia, a w konsekwencji obejmuje ochroną elementy tworzące ten układ, bez względu na to - czy są one wpisane do tego rejestru indywidualnie. Ochronie konserwatorskiej podlega zatem parcelacja, gabaryty zabudowy, relacje przestrzenne między elementami zabudowy, a także wygląd elewacji budynków położonych na tym obszarze. Jak stwierdził Minister obowiązek uzyskania pozwolenia konserwatorskiego na umieszczenie omawianych bilbordów zarówno w 1997 r., jak i obecnie, wynika z faktu objęcia przedmiotowej kamienicy ochroną konserwatorską na mocy ww. decyzji z 1971 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na opisaną wyżej decyzję, skarżąca [...] S.A. z siedzibą w W. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji Spółka zarzuciła naruszenie: art. 7 i art. 77 § 1 kpa w związku z art. 45 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego, a w konsekwencji orzeczenie nakazu doprowadzenie zabytku do stanu poprzedniego poprzez usunięcie nośników reklamowych znajdującej się na kamienicy; art. 107 kpa w związku z art. 11 kpa poprzez brak wyczerpującego uzasadnienia decyzji w zakresie przyczyn objęcia wschodniej ściany szczytowej kamienicy przy ul. P. w Ł. ochroną wynikającą z: a) wpisu do rejestru zabytków nieruchomych województwa [...] pod nr [...] układu urbanistycznego ulicy P., (na podstawie decyzji z dnia [...] stycznia 1971 r.), b) uznania za Pomnik Historii "[...] - wielokulturowy krajobraz miasta przemysłowego" m.in. układu urbanistycznego ulicy P., (na podstawie Rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 16 lutego 2015 r.), c) utworzenia Parku Kulturowego ulicy P. na mocy Uchwały nr [...] Rady Miasta Ł. z dnia [...].12.2015 r. (Dz. Urz. Woj. [...][...]) art. 45 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy o ochronie zabytków poprzez uznanie, że przepisy te mają de facto wsteczne zastosowanie do billboardów i reklamowych Skarżącej zamontowanych przed wejściem w życie zarówno Rozporządzenia Prezydenta dot. uznania części terenów Ł. za Pomnik Historii jak również przed wejściem w życie Uchwały Rady Miasta Ł. dot. Parku Kulturowego ulicy P. W uzasadnieniu skargi skarżąca Spółka podniosła, że w jej ocenie nie można uznać, że stan faktyczny został ustalony w sposób rzetelny. Przede wszystkim podniosła, że wpis układu urbanistycznego ulicy P. do rejestru zabytków oznacza, że te części budynków przy ul. P. widziane od strony ulicy P. podlegają ochronie, a więc np. wymagane jest pozwolenie konserwatora zabytków na umieszczenie reklamy na elewacji budynku od strony ul. P. Natomiast zdaniem autora skargi jeżeli chodzi o umieszczenie reklamy na budynku znajdującym się przy ul. P., ale od przeciwnej strony, wówczas nie wymagane jest zezwolenie konserwatora, ponieważ tamta (przeciwna strona) nie jest objęta układem urbanistycznym ulicy P. Kwestionując powyższe skarżąca dodała, że podobnie ma się sprawa z uznaniem za Pomnik Historii "Ł. – wielokulturowy krajobraz miasta przemysłowego m. in. Układu urbanistycznego ulicy P. Pomnikiem Historii nie jest obszar określony granicami dotyczący odcinka ul. P., ale jedynie układ urbanistyczny tej ulicy. Zatem skarżąca uważa, że ochronę konserwatorską należy przyznać tylko w pewnym zakresie. Ponadto Rozporządzenie weszło w życie 16 lutego 2015 r., wiele lat po zawieszeniu bilbordów na ścianie wschodniej kamienicy przy ul. P. Podnosząc naruszenie art. 45 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, skarżąca Spółka podniosła, że skoro ochroną konserwatorską nie jest objętą cała kamienica, ale jedynie układ urbanistyczny, to tym samym elewacja wschodnia ww. kamienicy nie jest objęta ochroną konserwatorską, a powieszone tam bilbordy – wiszą legalnie. W odpowiedzi na skargę Ministr Kultury i Dziedzictwa Narodowego podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Podstawę materialno-prawną zaskarżonej decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z [...] kwietnia 2017 r., powołanej na wstępie, stanowił przepis art. 45 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Zgodnie z jego treścią, w przypadku gdy bez wymaganego pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków lub w sposób odbiegający od zakresu i warunków określonych w pozwoleniu wykonano przy zabytku wpisanym do rejestru prace konserwatorskie, restauratorskie, roboty budowlane, badania konserwatorskie, architektoniczne lub podjęto inne działania, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt 6-8 i 10-12, wojewódzki konserwator zabytków wydaje decyzję zobowiązującą do doprowadzenia zabytku do jak najlepszego stanu we wskazany sposób i w określonym terminie. Przepis art. 44 ust. 4 (w myśl którego osoba, która dopuściła się naruszenia przepisów o zabytkach lub naruszyła zakres i warunki określone w pozwoleniu, jest obowiązana na swój koszt wykonać czynności nakazane w decyzji, o której mowa w ust. 1 pkt 1 i 3 oraz w ust. 2), stosuje się odpowiednio (v. art. 45 ust. 2 ww. ustawy). Wskazać przy tym należy, iż zgodnie z art. 36 ust. 1 pkt 10, umieszczanie na zabytku wpisanym do rejestru urządzeń technicznych, tablic, reklam oraz napisów, z zastrzeżeniem art. 12 ust. 1, wymaga pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków. Stosownie do art. 36 ust. 5 tej ustawy, pozwolenie to, wydaje się na wniosek osoby fizycznej lub jednostki organizacyjnej posiadającej tytuł prawny do korzystania z zabytku wpisanego do rejestru, wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, trwałego zarządu albo ograniczonego prawa rzeczowego lub stosunku zobowiązaniowego. Stosując ww. przepis art. 45 ust. 1 pkt 1 ustawy o zabytkach i opiece nad zabytkami organy orzekające w sprawie prawidłowo przyjęły, iż stan faktyczny wypełnia dyspozycję wskazanej regulacji. Ustaliły bowiem, iż na ścianie szczytowej wschodniej kamienicy przy ul. P. w Ł. wykonano tego rodzaju prace, które wymagały uprzedniego uzyskania pozwolenia właściwego konserwatora zabytków. Umieszczono bowiem trzy bilbordy reklamowe. Ustaliły również jednoznacznie, że podmiotem odpowiedzialnym za samowolne zamontowanie urządzeń reklamowych, jest skarżąca Spółka, której logo widnieje na ramach trzech bilbordów. Zatem podkreślić trzeba, że kamienica przy ul. P. w Ł. zlokalizowana jest na terenie układu urbanistycznego – wpisanego do rejestru zabytków pod nr [...], decyzją Konserwatora Zabytków Miasta Ł. z dnia [...] stycznia 1971 r. Zgodnie natomiast z art. 6 ust. 1 pkt 1b, ustawy o zabytkach i opiece nad zabytkami, układ urbanistyczny podlega ochronie jako zabytek nieruchomy. Stosownie do art. 3 pkt 12 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, historyczny układ urbanistyczny jest to przestrzenne założenie miejskie, zawierające zespoły budowlane, pojedyncze budynki i formy zaprojektowanej zieleni, rozmieszczone w układzie historycznych podziałów własnościowych funkcjonalnych, w tym ulic lub sieci dróg, zgodnie natomiast z punktem 13, przez historyczny zespół budowlany należy rozumieć powiązaną przestrzennie grupę budynków wyodrębnioną ze względu na formę architektoniczną, styl, zastosowane materiały, funkcję, czas powstania lub związek z wydarzeniami historycznymi. Z zacytowanych definicji ustawowych wynika, że w ramach układu urbanistycznego i zespołu budowlanego, ochronie konserwatorskiej podlega historyczne rozplanowanie oraz kompozycja przestrzenna zespołu, relacje pomiędzy powierzchnią zabudowaną oraz zielenią, gabaryty budowli, a także wygląd ich elewacji. W związku z tym realizacja reklam – trzech bilbordów, na terenie układu urbanistycznego wymaga pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków, zgodnie z art. 36 ust. 1 pkt 11 ustawy o ochronie zabytków i opiece na zabytkami. Sąd podziela ustalenia organów konserwatorskich, ze zamontowanie reklam w postaci trzech bilbordów na obiekcie wchodzącym w skład układu urbanistycznego, wpływa negatywnie na zabytkowy układ urbanistyczny i zaburza ukształtowany układ przestrzenny. Zaznaczyć tu również należy, ze funkcja reklamowa prowadzi do zmiany wyglądu zabytku, co warunkuje konieczność uzyskania stosownego pozwolenia zgodnie z art. 36 ust. 1 pkt 11 ustawy. Reklama jako element "całkowicie obcy" historycznej architekturze, zaburza ukształtowany układ przestrzenny. Ponieważ inwestor (strona skarżąca) takiej zgody nie uzyskała koniecznym stało się zastosowanie sankcji z art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, o czym orzekły w sprawie organy nadzoru konserwatorskiego, zobowiązując skarżącą Spółkę do doprowadzenia zabytku do poprzedniego stanu poprzez usunięcie trzech bilbordów reklamowych w zakresie opisanym w kontrolowanej decyzji. Za chybiony Sąd uznaje argument strony skarżącej, wskazującej, że wpis układu urbanistycznego ul. P. do rejestru zabytków, oznacza, że tylko te części budynków przy ul. P. widziane od strony ulicy podlegają ochronie, a zatem skoro bilbordy zostały umieszczone nie na elewacji centralnej, a od przeciwnej strony i wówczas nie jest wymagane zezwolenie. Jest to zarzut bezzasadny. Organy konserwatorskie we właściwy sposób dokonały interpretacji, co oznacza wpis układu urbanistycznego do rejestru zabytków. Poza sporem jest, że układ urbanistyczny ul. P. jest wpisany do rejestru zabytków pod nr [...] decyzją Konserwatora Zabytków Miasta Ł. z [...] stycznia 1971 r. Jest to kluczowe w niniejszej sprawie, nadto w zaskarżonej decyzji Minister wyjaśnił, że uznanie ww. układu urbanistycznego ul. P. za Pomnik Historii "[...] – wielokulturowy krajobraz miasta przemysłowego" oraz utworzenie Parku Kulturowego w 2015 r. nie ma wpływu na ocenę legalności działań podjętych przy ww. kamienicy i konieczności uzyskania pozwolenia konserwatorskiego przed 2015 r. Zatem w odniesieniu do wywodów skargi w tym przedmiocie, wyjaśnić należy, że organ odwoławczy wystarczająco odniósł się do powyższej kwestii. Powyższe naruszenie organu I instancji, nie ma wpływu na treść rozstrzygnięcia. Nadto, Sąd nie podzielił zarzutów skargi o charakterze procesowym, sprowadzających się do naruszenia art. 7, art. 8 i art. 107 § 3 kpa. Sąd nie znalazł podstaw do ich uwzględnienia (w tym, z przyczyn przedstawionych powyżej). W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja zawiera wszystkie elementy, o których mowa w art. 107 § 1 i 3 kpa, a uzasadnienie prawne i faktyczne wykazuje zasadność podjętego rozstrzygnięcia (w prawidłowo ustalonym w sprawie stanie faktycznym). Sąd nie dostrzegł także naruszenia art. 107 kpa w związku z art. 11 kpa. Fakt, że strona skarżąca nie chce zaakceptować działania organu nie świadczy zdaniem Sądu o nieprawidłowości rozumowania organu bądź o naruszeniu obowiązku wyjaśniania i przekonywania wynikającej z art. 11 kpa lecz o braku gotowości skarżącej do przestrzegania prawa. Końcowo należy stwierdzić, że podnoszona kwestia pozwolenia na zainstalowanie 3 bilbordów na wschodniej ścianie kamienicy przy ul. P., na podstawie decyzji Nr [...] z [...] wrzesnia 1997 r., wydanej przez Urząd Miasta Ł. Wydział Urbanistyki, Architektury i Budownictwa (w aktach administracyjnych) nie ma znaczenia dla oceny konserwatorskiej. To rzeczą strony skarżącej było wykazanie istnienia pozwolenia konserwatorskiego na umieszczenie bilbordów. Słusznie zatem organ odwoławczy przywołał treść art. 27 ust. 1 ustawy z 15 lutego 1962 r. o ochronie dóbr kultury, zgodnie z którym bez zezwolenia właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków nie wolno było zabytków przerabiać, odnawiać, rekonstruować zabudowywać, odbudowywać, zdobić, uzupełniać rozkopywać ani dokonywać żadnych zmian. Tym samym - umieszczenie 3 bilbordów na obszarze wpisanym do rejestru zabytków wymagało uzyskania pozwolenia organu konserwatorskiego, również w dacie wydawania pozwolenia budowlanego w 1997 r. Na marginesie Sąd zwraca uwagę, iż skarżąca nie wykazała następstwa prawnego po spółce której dotyczyło pozwolenia organów architektonicznych. Z przedstawionych powodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło