VII SA/Wa 1479/05

WyrokWSA w Warszawie2006-02-28

Skład orzekający: Wojciech Mazur, Leszek Kamiński, Grzegorz Czerwiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który stał się właścicielem nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością objętą decyzją o pozwoleniu na budowę po dacie wydania tej decyzji, posiada przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności tej decyzji?
Ratio decidendi
Wnioskodawca, który stał się właścicielem nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością objętą decyzją o pozwoleniu na budowę po dacie wydania tej decyzji, posiada przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności tej decyzji. Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji jest nowym postępowaniem, w którym krąg stron ustala się na nowo, biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dniu złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku M. B. o stwierdzenie nieważności decyzji z 1997 r. udzielającej pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego. Organ I instancji umorzył postępowanie, uznając, że M. B. nie była stroną w postępowaniu pierwotnym, gdyż nabyła nieruchomość sąsiadującą po wydaniu decyzji. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił tę decyzję, uznając, że M. B. posiada przymiot strony, ponieważ była współwłaścicielką nieruchomości sąsiadującej od 2002 r. i właścicielką od 2004 r. Skargę do WSA złożył R. D., kwestionując przymiot strony M. B. i zarzucając błędną interpretację przepisów.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Mazur (spr.), , Sędzia WSA Leszek Kamiński, Asesor WSA Grzegorz Czerwiński, , Protokolant Anna Mężyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2006 r. sprawy ze skargi R. D. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia[...] września 2005 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala VII SA/WA 1479/05 Uzasadnienie Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2005r. Nr [...] na podstawie art. 105 § 1 pkt 1 k.p.a. po wszczęciu postępowania na żądanie M. B. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w D. z dnia [...]czerwca 1997r. Nr [...] udzielającej . i R. D. pozwolenia na rozbudowę, modernizację i adaptację istniejącego budynku mieszkalnego położonego w D. przy ulicy S. umorzył postępowanie w powyższej sprawie. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż M. B. nie może być stroną postępowania w sprawie o stwierdzenie powyższej decyzji, gdyż jest właścicielką sąsiedniej nieruchomości dopiero od 24.06.2004r, zaś współwłaścicielką w udziale ¼ części nieruchomości była w okresie od dnia 2 grudnia 2002r. do dnia 24 czerwca 2004r. a zaskarżona decyzja była wydana w dniu [...] czerwca 1997r. Przedmiotowa decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana w okolicznościach, gdy na terenie przyległym do działki J. i R. D. istniał inny stan własnościowy. Wnioskodawczyni nie miała wówczas uprawnień do sąsiedniej nieruchomości, nie była stroną tego postępowania, decyzja ta nie mogła więc naruszyć jej uzasadnionego interesu prawnego. Ponadto organ I instancji stwierdza, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki do wszczęcia postępowania z urzędu, gdyż z akt sprawy wynika, że otwory okienne w ścianie zbliżonej do granicy działki istniały przed rozbudową, zaś dobudowa wiatrołapu na granicy działki nastąpiła za pisemną zgodą H. L . Ponieważ wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności nastąpiło na wniosek osoby nie mającej przymiotu strony w sprawie, w której decyzja ta została wydana, okoliczność ta wypełnia przesłankę bezprzedmiotowości i jest podstawą do umorzenia postępowania. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2005r. znak [...] po rozpatrzeniu odwołania M B. na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14.06.1960r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity ustawy Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2005r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W ocenie organu M. B. na podstawie analizy projektu budowlanego stanowiącego integralną część pozwolenia na budowę oraz wobec faktu, iż była współwłaścicielką od dnia 2 grudnia 2002r. a następnie od dnia 24 czerwca 2004r. jest jedyną właścicielką nieruchomości położonej przy ulicy S. graniczącej z działką przy ulicy S., na której położony jest sporny budynek posiada przymiot strony. Tak więc skarżąca jest uprawniona do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w D. z dnia [...] czerwca 1997 r., a wszczęte na jej wniosek postępowanie zakończyć się powinno decyzją rozstrzygającą sprawę co do istoty. Organ argumentując swe rozstrzygnięcie wskazał, iż postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej jest nowym postępowaniem niezależnym w stosunku do postępowania zakończonego decyzją w stosunku do której przeprowadzona ma być procedura weryfikacji. W związku z powyższym ocena przymiotu strony w takim postępowaniu następuje na podstawie przepisów oraz w oparciu o stan faktyczny istniejący w dniu złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji. Ponadto organ odwoławczy stwierdził, iż w treści decyzji organu I instancji zawarte było błędne pouczenie co do przysługującego stronie niezadowolonej z podjętego rozstrzygnięcia środka odwoławczego. Wobec powyższego uznać należy, iż w świetle art. 112 k.p.a. odwołanie M. B. powinno być rozpatrzone pomimo złożenia go z niezachowaniem ustawowego przewidzianego terminu. Skargę do sądu administracyjnego na powyższą decyzję złożył R.D. zarzucając błędną interpretację art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. W opinii skarżącego wnioskodawczyni nie miała żadnego tytułu do nieruchomości, a zatem wydana decyzja nie mogła naruszyć jej interesu prawnego. Wobec powyższego nie ma przymiotu strony w postępowaniu. Nadto skarżący podnosi w skardze nie przeprowadzenie analizy merytorycznej decyzji w świetle wypełniania przez nią przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. Zaskarżona decyzja nie odpowiada zawartym w treści decyzji organu I instancji ustaleniom oraz nie spełnia wymogów art. 107 k.p.a., gdyż w swej treści nie wymienia stron postępowania a określenie stron postępowania następuje " według odrębnego rozdzielnika". Skarżący uważa, iż błędne pouczenie o środku odwoławczym uzasadnia jedynie złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia środka odwoławczego, a nie rozpatrzenie odwołania złożonego po upływie terminu. Dlatego też wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i o zasądzenie kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoją dotychczasową argumentację i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga jest niezasadna. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu ( art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. ). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie została uwzględniona. Przedmiotem postępowania sądowego w niniejszej sprawie było ustalenie praw M. B. w świetle przepisu art. 28 k.p.a. w postępowaniu nieważnościowym. Zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Z treści tego przepisu wynika bezspornie, iż pojęcie strony wiąże się wyraźnie z interesem lub obowiązkiem wyprowadzonymi z konkretnie oznaczonego przepisu administracyjnego prawa materialnego. Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym, tzn. ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu. Od tak rozumianego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, kiedy to dana osoba jest bezpośrednio zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, ale nie może tego interesu poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mogącego stanowić podstawę skierowanego żądania określonych czynności organu administracyjnego. W takiej sytuacji osobie takiej nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu administracyjnym. W niniejszej sprawie M. B. złożyła wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [..] czerwca 1997r. w dniu 28 lutego 2005r. Jak wynika z akt sprawy od dnia [..] grudnia 2002r. była współwłaścicielką a od dnia 24 czerwca 2004r. jest jedyną właścicielką działki graniczącej z działką skarżącego. W związku z czym stosownie do art. 28 k.p.a. wnioskodawczyni przysługuje przymiot strony w postępowaniu nieważnościowym i może domagać się wydania decyzji, gdyż ma uzasadniony interes prawny skoro działka stanowi jej własność i graniczy bezpośrednio z działką skarżącego. Ponadto zauważyć trzeba, iż stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji lecz również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji. Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest to inne co do istoty postępowanie, niż to w którym decyduje się o prawach i obowiązkach stron. Jest to zatem nowa sprawa i krąg uczestniczących w niej stron powinien zostać ustalony od nowa ( por. postanowienie SN z 16.04.1993r., III ARN 10/93 oraz wyrok NSA z 12.01.1994r., II SA 2164/92; ONSA 1995, nr 1, poz.32). Wobec powyższego nie można uznać za zasadny zarzut skargi, iż M. B. nie przysługuje przymiot w postępowaniu w sprawie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] czerwca 1997r ze względu na to, iż w momencie wydania decyzji nie była współwłaścicielką ani też właścicielką sąsiedniej działki skarżącego i wobec tego w/w decyzja nie mogła naruszyć wnioskodawczyni uzasadnionego interesu prawnego. Ponieważ postępowanie w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji jest nowym postępowaniem niezależnym w stosunku do postępowania zakończonego decyzją co w konsekwencji daje możliwość ustalenia przez organ od nowa stron postępowania wobec faktu zmiany stanu własnościowego. W/w postępowanie było wszczęte w momencie kiedy wnioskodawczyni jest już właścicielką sąsiedniej nieruchomości skarżącego. W ocenie Sądu w rozpatrywanej sprawie organ odwoławczy trafnie przyjął, iż wnioskodawczyni posiada przymiot strony, co skutkowało na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchyleniem decyzji organu I instancji i przekazaniem do ponownego rozpatrzenia W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153. poz. 1270 z późn. zm. ) skargę jako niezasadną należało oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło