VII SA/Wa 1480/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Artur Kuś, Sędziowie: sędzia WSA Tomasz Janeczko, asesor WSA Iwona Ścieszka (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 20 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi D. B. na pismo Dyrektora Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej z dnia 24 kwietnia 2023 r. znak: BUW.4201.565.2023.MK w przedmiocie informacji o zagranicznym dyplomie postanowił: I. odrzucić skargę; II. zwrócić D. B. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. D. B. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie domagając się zmiany załączonej informacji Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej (NAWA) z 24 kwietnia 2023 r. na pozytywną, tj. uznania fińskiego tytułu akademickiego dosentti za równoważny z polskim stopniem naukowym doktora habilitowanego (w zakresie nauk prawnych), na podstawie art. 328 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2023 r. poz. 742) i art. 1 w zw. z art. 5 Konwencji o uznawaniu studiów, dyplomów wyższego wykształcenia i stopni naukowych w państwach regionu Europy, sporządzonej w Paryżu dnia 21 grudnia 1979 r. (Dz.U. z 1983 r. Nr 7, poz. 38). Wskazując na błędne uzasadnienie powyższej informacji zauważał, że nie jest prawdą, że docent "jest związany ze stanowiskiem pracy na uczelni", jak przyjęto we wspomnianej informacji. Zauważał również, że w załączonym piśmie przewodniczącej Fińskiego Stowarzyszenia Docentów Doc. Dr. T. P. jednoznacznie wskazuje się na to, że nie jest to stanowisko pracy na uczelni, ale wyższa forma akademickiego uznania, równoważna polskiej habilitacji. Ma takie same funkcje, np. promowanie doktorantów, czy prowadzenie samodzielnej pracy naukowej. Zauważał, że w tej sprawie prowadził długą korespondencję z kier. J. N. z NAWA, jak również spotkanie online z Dyrektorem NAWA. NAWA twierdzi, iż fiński Docent nie jest stopniem naukowym i nie może być uznany za równoważny z polską habilitacją. NAWA powołuje się na swój fiński, urzędniczy odpowiednik, który także twierdzi, że Docent nie jest stopniem naukowym, gdyż w Finlandii stopniem takim jest tylko i wyłącznie doktorat. Tyle wynikało z korespondencji e-mailowej i kontaktów z NAWA na przełomie 2022/2023 r. Zgodnie jednak z sugestią z NAWA, skarżący złożył w lutym 2023 r. wniosek o wydanie informacji o zagranicznym dyplomie. Załączył wszystkie stosowne dokumenty, w tym oficjalne tłumaczenie decyzji o nadaniu tytułu Docenta. Zgodnie z przyjętą procedurą, wówczas NAWA wydała informację o zagranicznym dyplomie 24 kwietnia 2023 r. Przedmiotem skargi jest właśnie ta informacja, z którą skarżący się nie zgadza, czemu dał wyraz w uzasadnieniu skargi. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie o jej oddalenie. Zauważał, że 16 lutego 2024 r. D. B. złożył wniosek o wydanie informacji o zagranicznym dyplomie w trybie art. 326 ust. 4 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Dyrektor NAWA pismem z dnia 24 kwietnia 2024 r. udzielił skarżącemu informacji, zgodnie z którą przedstawiony przez niego dokument nie podlega w Polsce uznaniu, nie potwierdza bowiem uzyskania stopnia naukowego. W Finlandii nadawany jest jeden stopień naukowy Tohtori, równoważny z polskim stopniem doktora na podstawie ww. przepisów, nie istnieje natomiast wyższy stopień naukowy, który mógłby zostać przyrównany do stopnia doktora habilitowanego nadawanego w Polsce. Tytuł docenta odnosi się do stanowiska pracy na uczelni oraz uprawnień do prowadzenia pracy naukowej i dydaktycznej, nie jest on jednak stopniem naukowym. Jednocześnie Dyrektor Agencji poinformował skarżącego, że na gruncie art. 226 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce możliwe jest ubieganie się o nabycie uprawnień równoważnych uprawnieniom wynikającym z posiadania stopnia doktora habilitowanego w danej dyscyplinie naukowej, pod warunkiem, że ubiegająca się o nie osoba: posiada stopień naukowy doktora uzyskany w Polsce lub za granicą, co najmniej 5 lat samodzielnie kierowała zespołami badawczymi w innym państwie, - posiada znaczące osiągnięcia naukowe, jest zatrudniona w podmiocie habilitującym posiadającym uprawnienia do nadawania stopnia doktora habilitowanego w tej dziedzinie na stanowisku profesora uczelni albo profesora instytutu w instytucie PAN lub instytucie badawczym, albo profesora w instytucie międzynarodowym. Decyzję w tej kwestii podejmuje odpowiednio rektor lub dyrektor instytutu. Zdaniem Dyrektora NAWA skarga powyższą informację nie jest zasadna. Po pierwsze wskazywał, że czynność organu na którą wniesiono skargę nie podlega kontroli sądu administracyjnego, co w rezultacie czyni przedmiotową skargę niedopuszczalną. Skarga, zdaniem organu, powinna więc zostać odrzucona. Ubocznie i marginalnie organ zaznaczył również, że wniesiona skarga jest bezzasadna. Zdaniem Dyrektora NAWA, działanie polegające na udzieleniu informacji o dyplomie wydanym przez zagraniczną uczelnię nie mieści się w katalogu aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej. Pismo z informacją o dyplomie wydanym przez zagraniczną uczelnie nie jest decyzją administracyjną ani postanowieniem, tym bardziej, że obecnie powszechnie obowiązujące przepisy prawa nie przewidują dla tej czynności trybu zaświadczeniowego, na który w sposób chybiony powołuje się skarżący. Podsumowując, zdaniem organu, pisma informujące nie zawierają władczego rozstrzygnięcia, które decydowałoby o sytuacji prawnej skarżącego. Nie nakładają też na skarżącego żadnych konkretnych obowiązków, ani nie przyznają uprawnień, które wynikałyby z przepisów prawa. I z tych przyczyn skarga powinna zostać przez Sąd odrzucona, ewentualnie oddalona. W piśmie z 27 czerwca 2024 r. skarżący wskazywał, że skarga jest formalnie dopuszczalna i merytorycznie zasadna. Zaznaczał, że w tej sprawie chodzi właśnie o "inne" niż decyzje czy postanowienia "akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa", w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.). Informacja NAWA o zagranicznym dyplomie jest takim innym aktem. Co więcej, informacja dotyczy sprawy indywidualnej, bo osobiście - skarżącego i konkretnego tytułu czy stopnia. Skarżący ma interes, by uznać tytuł akademicki fińskiego Dosentti za równoważny z polskim stopniem naukowym doktora habilitowanego. Po takim uznaniu będzie mógł występować jako promotor czy recenzent w przewodach doktorskich w Polsce, czy recenzować publikacje książkowe w Polsce, jak również spełni kryteria dotyczące np. adwokata, sędziego SN, NSA czy TK w Polsce. Bez tej pozytywnej informacji NAWA, nie może w Polsce być np. promotorem prac doktorskich, a w Finlandii może, i jest. Ta informacja NAWA jest zatem o prawach i obowiązkach, faktycznie i de iure wiąże uczelnie w Polsce. Skarżący ma też interes prawny, gdyż idzie o uznanie jego tytułu z zagranicy w Polsce ze względu na jego karierę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kognicja sądów administracyjnych określona została natomiast m.in. w art. 3 § 2 p.p.s.a., który zawiera szczegółowy katalog spraw objętych właściwością rzeczową sądów administracyjnych. Z treści ww. przepisu wynika, że sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie - Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Katalog skarg na określone powyżej działania organów administracji rozszerzają przepisy ustaw szczególnych, które przewidują sądową kontrolę (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Analizując przepisy określające właściwość sądów administracyjnych stwierdzić należy, że skarga D. B. na informację Dyrektora NAWA jest niedopuszczalna, gdyż nie mieści się ona w zakresie przedmiotowym przywołanego wyżej przepisu art. 3 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie skarżący zaskarżył pismo Dyrektora NAWA zawierające informację udzieloną w odpowiedzi na zapytanie skarżącego co do możliwości zastosowania art. 328 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, w zakresie w jakim może on uzyskać potwierdzenie, że dokument o przyznaniu tytułu Dosentti może być podstawą odpowiedniego uznania w Polsce stopnia naukowego doktora habilitowanego. W ocenie Sądu, zaskarżone pismo stanowi jedynie wyraz realizacji nałożonego na NAWA jako instytucji wspierającej system w zakresie umiędzynarodowiania nauki i szkolnictwa wyższego, zadania związanego z prowadzeniem spraw z zakresu uznawalności wyższego wykształcenia oraz stopni naukowych i stopni w zakresie sztuki (art. 2 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 2017 r. o Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej; Dz. U. z 2023 r. poz. 843). W zakresie działalności podyktowanej realizacji tego zadania NAWA wydaje indywidualne informacje o zagranicznych dyplomach, potwierdzających ukończenie studiów wyższych i nadanie stopni lub tytułów naukowych. Wniosek o udzielenie takiej informacji składany jest przy pomocy systemu teleinformatycznego. W takiej też formie zostało złożone przez skarżącego zapytanie co do równoważności decyzji o nadaniu fińskiego tytułu akademickiego dosentti z polskim stopniem naukowym doktora habilitowanego (w zakresie nauk prawnych). Informacja ta nie tworzy jednak formy wypowiedzi organu w rozumieniu przyjętym i ustalonym w procedurze nostryfikacji, o której stanowi przywoływany przez skarżącego, a także przez Dyrektora NAWA w udzielonej odpowiedzi na zapytanie, przepis art. 328 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. W myśl art. 328 ust. 4 tej ustawy, postępowanie nostryfikacyjne wszczyna się na wniosek. Postępowanie prowadzi podmiot posiadający kategorię naukową A+ albo A w dyscyplinie, której dotyczy wniosek, a jeżeli wniosek dotyczy dyscypliny nauk teologicznych - także Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie. Szczegółowo procedurę nostryfikacji, w tym dokumenty załączane do wniosku, ustala rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 28 września 2018 r. w sprawie nostryfikacji stopni naukowych i stopni w zakresie sztuki nadanych za granicą (Dz. U. z 2018 r. poz. 1877). Na charakter informacyjny tego pisma wskazuje również przywołanie przez Dyrektora NAWA treści przepisu art. 226 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, z jednoczesnym wskazaniem, że przepis ten umożliwia – pod ustalonymi warunkami - ubieganie się o nabycie uprawnień równoważnych uprawnieniom wynikającym z posiadania stopnia doktora habilitowanego w danej dyscyplinie naukowej. Sąd zauważa, że myląca co do formy i trybu mogła stać się wypowiedź Dyrektora NAWA zawarta w zaskarżonym piśmie, cyt. "dokument nie podlega w Polsce uznaniu – brak możliwości zastosowania art. 328 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce", która jednak nie mogła stworzyć podstawy do możliwości dokonania sądowej kontroli legalności tej wypowiedzi. Ponownie wskazać należy, że kompetencja w zakresie zastosowania przywołanego przepisu należy do podmiotu, o którym mowa w art. 328 ust. 4 ww. ustawy. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę jeżeli jej wniesienie jest niedopuszczalne z innych przyczyn niż wskazane w pkt 1-5 powołanego przepisu. Niedopuszczalność skargi z innych przyczyn oznacza m.in. brak przedmiotu zaskarżenia, który ma miejsce w przypadku wniesienia skargi na nieistniejący akt lub czynność. W ocenie Sądu, skoro określone przez stronę skarżącą jako przedmiot skargi pismo Dyrektora NAWA z dnia 24 kwietnia 2023 r. nie stanowi rozstrzygnięcia organu władzy publicznej w przedmiocie równoważności stopnia naukowego nadanego przez instytucję zagraniczną z odpowiednim polskim stopniem naukowym, to nie istnieje przedmiot kontroli sądowej, a w konsekwencji postępowanie sądowoadministracyjne w tej sprawie jest niedopuszczalne. Mając zatem powyższe na uwadze, Sąd odrzucił skargę jako niedopuszczalną na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 58 § 3 p.p.s.a., o czym orzeczono w pkt 1. sentencji postanowienia. O zwrocie uiszczonego wpisu sądowego od skargi postanowiono w oparciu o art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.