VII SA/Wa 1481/04
WyrokWSA w Warszawie2005-06-24
Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska, Mariola Kowalska, Grzegorz Czerwiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zastąpienie starego obiektu budowlanego nowym obiektem budowlanym, wykonanym bez wymaganego pozwolenia na budowę, stanowi samowolę budowlaną podlegającą nakazowi rozbiórki, nawet jeśli skarżąca nie wykonała obowiązków nałożonych w celu legalizacji samowoli?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zastąpienie starego obiektu budowlanego nowym, wybudowanym bez wymaganego pozwolenia na budowę, jest budową w rozumieniu prawa budowlanego i stanowi samowolę budowlaną. W przypadku niewykonania przez inwestora obowiązków nałożonych w celu legalizacji samowoli, organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę. Sąd nie posiada kompetencji do odroczenia wykonania nakazanej rozbiórki.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał K. B. rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego, ponieważ został on wzniesiony w 2001 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Mimo nałożenia przez organ pierwszej instancji obowiązków w celu legalizacji samowoli, skarżąca ich nie wykonała. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję o rozbiórce. Skarżąca wniosła skargę do WSA, domagając się odroczenia wykonania rozbiórki i uchylenia decyzji, argumentując, że budynek postawiła w miejscu poprzedniego obiektu.Rozstrzygnięcie
Skargę oddalił.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), , Asesor WSA Mariola Kowalska, Asesor WSA Grzegorz Czerwiński, Protokolant Marzena Godlewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku gospodarczego skargę oddala.
VII SA/Wa 1481/04
U Z A S A D N I E N I E
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], decyzją z dnia [...] czerwca 2004r znak: [...], na podstawie art. 48 ust 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r Prawo budowlane ( tekst jednolity Dz.U. Nr 106 z 2000r, poz. 1126 z późn zm.), nakazał K. B. rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego na działce położonej w miejscowości [...] gmina [...] w granicy z nieruchomością sąsiednią.
W uzasadnieniu podał, iż przeprowadzona wizja lokalna wykazała istnienie na nieruchomości K. B. budynku gospodarczego o wymiarach 11,45m x 7,45m, wykonanego w technologii tradycyjnej, z dachem jednospadowym na własną działkę.
Organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji ustalił również, iż przedmiotowy budynek został zrealizowany według oświadczenia K. B. w 2001r bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, w miejscu wcześniej istniejących obiektów gospodarczych będących w złym stanie technicznym.
W ocenie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, odbudowa budynku gospodarczego w miejscu istniejących wcześniej obiektów stanowi zgodnie z art. 3 pkt 6 prawa budowlanego budowę, co oznacza, że można ją było rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.
Z uwagi na brak decyzji o pozwoleniu na budowę, organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji postanowieniem z dnia [...] maja 2004r na podstawie art. 48 ust 2 i ust 3 prawa budowlanego zobowiązał K. B. do wykonania obowiązków koniecznych do przeprowadzenia procedury legalizacyjnej.
Obowiązków nałożonych wymienionym postanowieniem K. B. nie wykonała w związku, z czym, zdaniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego zaistniały przesłanki do podjęcia decyzji rozbiórkowej.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania K. B., decyzją Nr [...] z dnia [...] lipca 2004r na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy uznał, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego.
Zgodnie z art. 48 ust 4 prawa budowlanego, w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust 4 stosuje się przepis ust 1, dlatego zdaniem organu odwoławczego decyzja rozbiórkowa jest uzasadniona.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła K. B..
W skardze wniosła o odroczenie wykonania nakazanej rozbiórki na okres 3 lat z uwagi na trudną sytuację finansową, a następnie na rozprawie w dniu 24 czerwca 2005r wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji podnosząc, iż przedmiotowy budynek postawiła w miejscu uprzednio istniejącego i rozebranego budynku.
W odpowiedzi na skargę, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona, bowiem zaskarżona decyzja prawa nie narusza.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn zm ), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Oznacza to, że Sąd rozpoznając skargę ocenia czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego.
Sąd administracyjny nie posiada kompetencji do odroczenia wykonania nakazanej rozbiórki, o co wnosiła skarżąca.
Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, Sąd doszedł do przekonania, iż decyzja ta nie naruszyła prawa.
Prawidłowo organy nadzoru budowlanego przyjęły, iż zastąpienie starego obiektu budowlanego, który skarżąca rozebrała z uwagi na zły stan techniczny, nowym obiektem budowlanym jest budową w rozumieniu przepisów prawa budowlanego.
Wybudowanie obiektu budowlanego albo jego budowa prowadzona bez ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę jest samowolą budowlaną i podlega sankcji z art. 48 ust 1 prawa budowlanego.
Bezspornym jest, że skarżąca wybudowała w 2001r budynek gospodarczy bez wymaganej prawem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.
Wybudowanie, zatem obiektu budowlanego bez pozwolenia na budowę, ale na terenie przeznaczonym pod określoną zabudowę zgodnie z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i bez naruszenia przepisów techniczno-budowlanych w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie budynku gospodarczego do stanu zgodnego z prawem obligowało organ nadzoru budowlanego do legalizacji samowoli budowlanej.
W związku z powyższym, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo postąpił nakładając na skarżącą postanowieniem wydanym w trybie art. 48 ust 2 i 3 prawa budowlanego obowiązki zmierzające do zalegalizowania samowolnej budowy.
W sprawie bezspornym jest, iż skarżąca nie wykonała nałożonych na nią obowiązków, co z kolei w myśl art. 48 ust 4 prawa budowlanego obligowało organy nadzoru do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę przedmiotowego budynku gospodarczego.
Nieuzasadniony jest zarzut naruszenia, art. 7 kpa oraz art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Należy podkreślić, iż przepis, art. 48 w brzmieniu ustawy z dnia 27 marca 2003r (Dz.U..Nr 60, poz. 718 ), która weszła w życie 11 lipca 2003r, wprowadził możliwość legalizacji samowoli budowlanej i organ nadzoru budowlanego w tym kierunku prowadził postępowanie administracyjne.
Postępowanie samej skarżącej która nie wykonała nałożonych na nią obowiązków uniemożliwiło przeprowadzenie procedury legalizacyjnej dlatego nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 7 kpa.
Podnieść należy również, iż przepis art. 48 w pierwszym brzmieniu z 1994r poddany został kontroli Trybunału Konstytucyjnego.
W odpowiedzi na pytanie prawne składu orzekającego NSA dotyczące zgodności art. 48 z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 48 jest zgodny z art. 2, 21 ust 1, art. 32 ust 1 i art. 64 ust 1 i 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Skarżąca nie może również skutecznie powoływać się na nieznajomość prawa oraz błędną informację uzyskaną w gminie, iż tego typu prace nie wymagają konieczności uzyskania decyzji pozwalającej na budowę.
W świetle powyższych wywodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa, a zatem stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( DZ.U. Nr 153, poz. 1270 ), skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło