VII SA/Wa 1483/17

PostanowienieWSA w Warszawie2018-04-26

Skład orzekający: Asesor WSA Karolina Kisielewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy referendarz sądowy prawidłowo odmówił przyznania prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, gdy wnioskodawca mimo wezwania nie wykazał swojej sytuacji majątkowej i dochodowej?
Ratio decidendi
Referendarz sądowy prawidłowo odmówił przyznania prawa pomocy, ponieważ wnioskodawca, mimo wezwania, nie wykazał swojej sytuacji majątkowej i dochodowej, co uniemożliwiło ocenę, czy jest w stanie ponieść koszty postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Sąd, rozpoznając sprzeciw, jedynie merytorycznie ocenia zasadność postanowienia referendarza, a nie rozpatruje wniosek o prawo pomocy na nowo.
Stan faktyczny
Wnioskodawca R. K. złożył sprzeciw od postanowienia starszego referendarza sądowego z 11 października 2017 r., którym odmówiono mu przyznania prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Referendarz stwierdził, że wnioskodawca, mimo wezwania, nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Sprzeciw dotyczył postanowienia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z maja 2017 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie starszego referendarza sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie: Przewodniczący: Asesor WSA Karolina Kisielewicz po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu R. K. od postanowienia starszego referendarza sądowego z 11 października 2017 r. w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...], Stowarzyszenia [...], Stowarzyszenia [...], Stowarzyszenia [...], [...], R. K. na postanowienie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia : - utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie Starszy referendarz sądowy postanowieniem z 11 października 2017 r., VII SA/Wa 1483/17 wydanym na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), odmówił R. K. przyznania prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sadowych i ustanowienia adwokata. Referendarz stwierdził, że wnioskodawca, mimo wezwania, nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Sprzeciw skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarządzenie referendarza sądowego jest prawidłowe. Zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej jako: p.p.s.a.), rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako Sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Wynika z tego, że Sąd dokonuje merytorycznego rozpoznania sprzeciwu i wypowiada się o zasadności zaskarżonego sprzeciwem postanowienia lub zarządzenia, a nie rozpoznaje wniosek o przyznanie prawa pomocy na nowo. Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, która ma gwarantować możliwość realizacji prawa do sądu, wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP stanowi odstępstwo od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony. W związku z tym, że w przypadku przyznania prawa pomocy koszty postępowania sądowego pokrywane są z budżetu państwa, korzystanie z tej instytucji powinno mieć miejsce jedynie w przypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca rzeczywiście nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania, a przez to nie może zrealizować przysługującego mu prawa do sądu. Z przepisu art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. wynika, że ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie tego prawa. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w treści art. 252 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Jeżeli oświadczenie to okaże się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego strony lub budzi wątpliwości, to strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). Strona ma zatem inicjatywę dowodową w zakresie właściwego przedstawienia przyczyn uzasadniających przyznanie prawa pomocy, a referendarz sądowy na podstawie przedstawionych przez stronę dowodów dokonuje oceny, czy wystąpiły przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zdaniem Sądu, referendarz sądowy zasadnie uznał, że skarżący nie wykazał, że faktycznie znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Trzeba przypomnieć, że skarżący mimo wezwania nie udzielił podstawowych informacji odnośnie swojej sytuacji rodzinnej, majątkowej i dochodowej. W tej sytuacji referendarz sądowy nie był w stanie zweryfikować, czy skarżący jest w stanie ponieść koszty postępowania sądowego bez uszczerbku w swoim koniecznym utrzymaniu (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.) i dlatego zasadnie odmówił przyznania prawa pomocy. Z powyższego wynika, że nie ma podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Mając powyższe na uwadze sąd orzekł jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 260 § 1 oraz art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło