VII SA/Wa 1485/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Maciej Majewski po rozpoznaniu w dniu 23 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. M. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi T. M. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] kwietnia 2016 r. znak: [...] w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej postanawia: odmówić T. M. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek T. M. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Z treści złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż T. M. prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Wnioskodawca posiada mieszkanie o pow. 32 m2, wskazał posiadanie 2 200 zł. oszczędności oraz posiadanie 2 700 zł w funduszu inwestycyjnym. Utrzymuje się z dochodu uzyskiwanych z tytułu wynagrodzenia za pracę (umowa agencyjna) w wysokości 2 600 zł. Wnioskodawca wskazał, że bieżące wydatki to koszty ponoszone za mieszkanie 280 zł., media 500 zł., leczenie rodziców 1 000 zł. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca wskazał, że ma obowiązek wspierać i pomagać finansowo rodziców, którzy są osobami w podeszłym wieku (84 i 89 lat) i są schorowani. Wskazał, że musi zatrudniać opiekuna do sprawowania opieki nad rodzicami. Do wniosku dołączono kopie dokumentów lekarskich rodziców. Z uwagi na okoliczność, iż powyższe oświadczenie było niewystarczające do oceny faktycznych możliwości finansowych strony, na mocy zarządzenia z dnia 15 stycznia br. wnioskodawca został zobowiązany w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) do nadesłania dodatkowych wyjaśnień w sprawie tj. do: - podania jaki rodzaj działalności gospodarczej prowadzi wnioskodawca, - podania jakie nieruchomości posiada wnioskodawca, należało podać ich wielkość i wartość, - wskazania jakie dochody osiągają rodzice wnioskodawcy (należało nadesłać kopie ostatnich potwierdzeń otrzymania dochodów renty/emerytury), - wskazania czy wnioskodawca otrzymuje pomoc od rodziny, jeżeli tak, to należało wskazać na czym ona polega, - wskazania czy wnioskodawca otrzymuje świadczenia z pomocy społecznej, jeżeli tak, to należało nadesłać kopie ostatnich decyzji przyznających pomoc, - nadesłania kopii dokumentu PIT rozliczającego podatek dochodowy za rok 2015, wnioskodawcy i wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, - nadesłania kopii wyciągu z rachunku bankowego za ostatnie 3 miesiące wnioskodawcy i wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym. W dodatkowym piśmie złożonym na wezwanie Sądu wnioskodawca wskazał, że nie otrzymuje żadnej pomocy od rodziny oraz z pomocy społecznej, jest osobą samotną prowadzącą samodzielnie gospodarstwo domowe. Do pisma dołączono, kopie umowy agencyjnej, kopię wyciągu z rachunku bankowego wnioskodawcy oraz M. M., kopię wyciągu z ksiąg wieczystych, kopię PIT 37 i PIT B za 2015 r. wnioskodawcy. W sprawie zważono, co następuje. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i córki. Zasadą jest, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko faktyczny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Należy więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy nastąpić może w przypadku wykazania, że wnioskujący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i swojej rodziny pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym. Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym ma charakter wyjątkowy i jest stosowane tylko w przypadkach osób charakteryzujących się wyjątkowo trudną sytuacją materialną np. osób żyjących w ubóstwie, które są pozbawione środków do życia, a pozyskanie przez nie kwot na sfinansowanie kosztów udziału w sporze sądowym jest obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę sytuację majątkową wnioskodawcy uznać należy, iż nie jest uzasadnione przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Stwierdzono, że brak jest podstaw do przyjęcia, że wnioskodawca jest osobą na tyle ubogą, że jego rzeczywiste zdolności płatnicze uniemożliwiają wywiązanie się z obowiązku partycypowania w kosztach postępowania sądowo-administracyjnego. Należy zauważyć, że z nadesłanego wniosku i okoliczności sprawy nie wynika by strona była w trudnej sytuacji majątkowej. Wnioskodawca posiada dom o pow. 32 m2, ma stałą pracę, oszczędności w wysokości 2 200 zł i 2 700 zł w funduszu inwestycyjnym. Dochód z którego się utrzymuje to około 7 000 zł., co wynika z nadesłanych rachunków bankowych (w formularzu PPF podano kwotę 2 600 zł.). Wnioskodawca wskazał, że ma obowiązek opieki nad rodzicami, którzy są osobami schorowanymi i w podeszłym wieku. Odnosząc się do tej kwestii należy wskazał, że jak wynika z akt sprawy rodzice wnioskodawcy posiadają stały dochód w postaci emerytury (przyjęto, że M. M. to ojciec wnioskodawcy) w wysokości około 4 500 zł. Przy czym dochód ten może być powiększony o dochody matki wnioskodawcy, które nie zostały wskazane (brak oświadczenia, że matka wnioskodawcy nie otrzymuje świadczeń). Z danych zawartych we wniosku nie przedstawia się zatem obraz wnioskodawcy jako osoby ubogiej, a tylko takim osobom należy przyznawać prawo pomocy. Podkreślić należy, że przyznanie prawa pomocy nie może być nadużywane w sytuacji, gdy strona posiada stałe dochody. Wnioskodawca nie jest pozbawiony środków do życia i pozyskanie kwot na sfinansowanie kosztów udziału w sporze sądowym jest obiektywnie możliwe. Okoliczności te świadczą o tym, iż strona nie pozostaje w trudnej sytuacji materialnej, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy. W związku z powyższym orzeczono, jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.