VII SA/Wa 1486/14
WyrokWSA w Warszawie2015-01-07
Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska, Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, Włodzimierz Kowalczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo ustalił podmiot, na który można nałożyć obowiązek skierowania barki do portu, opierając się wyłącznie na wpisie do rejestru, pomimo przedstawienia przez stronę dowodu sprzedaży barki?Ratio decidendi
Organ odwoławczy naruszył zasady postępowania dowodowego (art. 7 i 77 § 1 k.p.a.), nie wyjaśniając zarzutu strony skarżącej dotyczącego braku własności barki. Wpis do rejestru jest czynnością materialno-techniczną i nie przesądza o prawie własności. Sąd, przeprowadzając dowód uzupełniający z faktury VAT, ustalił, że skarżący sprzedał barkę przed datą wydania decyzji, co oznacza, że nie mógł być adresatem nakazu.Stan faktyczny
Dyrektor Urzędu Żeglugi Śródlądowej nakazał A. K. skierowanie barki do portu z uwagi na zakaz postoju w obecnym miejscu i brak ważnego świadectwa zdolności żeglugowej. A. K. odwołał się, twierdząc, że nie jest właścicielem barki. Minister Infrastruktury i Rozwoju utrzymał decyzję w mocy, opierając się na rejestrze statków. A. K. złożył skargę do WSA, przedstawiając fakturę VAT z 2007 r. jako dowód sprzedaży barki.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju, stwierdził, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia, i zasądził od Ministra na rzecz A. K. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Protokolant specjalista Monika Pietruszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] kwietnia 2014 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu skierowania barki z aktualnego miejsca postoju do portu I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Ministra Infrastruktury i Rozwoju na rzecz A. K. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Dyrektor Urzędu Żeglugi Śródlądowej w [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. wydaną na podstawie art. 11 ust 2 ustawy o żegludze śródlądowej (Dz. U. z 2001 r., Nr 5, poz. 43 ze zm.).nakazał A. K. - właścicielowi barki prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Prywatne "[...]", skierować barkę pchaną [...] nr rej. [...] z aktualnego miejsca postoju na rzece [...] w [...] w km [...], do portu [...] w km [...].
W uzasadnieniu wskazał, że w miejscu, w którym obecnie cumowana jest barka, przed stopniem wodnym [...] w [...], obowiązuje zakaz postoju, jak również barka nie posiada ważnego świadectwa zdolności żeglugowej ani innego dokumentu, potwierdzającego spełnianie wymogów bezpieczeństwa w żegludze.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł A. K., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji z tej przyczyny, że nie jest właścicielem przedmiotowej barki ani jej użytkownikiem.
Minister Infrastruktury i Rozwoju, po rozpatrzeniu odwołania A. K., decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r., znak: [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne zawarte w protokole kontroli przeprowadzonej przez pracowników Urzędu Żeglugi Śródlądowej w [...] w dniu [...] sierpnia 2013r z których wynika, że w [...] ([...]) zacumowana jest barka pchana [...] nr rej. [...], której właścicielem jest A. K. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Prywatne "[...]". Kontrola wykazała, że przedmiotowa jednostka nie posiada aktualnego świadectwa zdolności żeglugowej ani innego dokumentu, potwierdzającego spełnianie wymogów bezpieczeństwa w żegludze. Postępowanie wykazało, że ostatnie świadectwo zdolności żeglugowej przedmiotowej barki [...] wygasło w dniu 31 sierpnia 2007 r.
Świadectwo zdolności żeglugowej potwierdza spełnianie przed daną jednostkę wymogów bezpieczeństwa określonych w art. 27 ustawy o żegludze śródlądowej (Dz. U. z 2001 r., Nr 5, poz. 43 ze zm.). Posiadanie aktualnego świadectwa stanowi warunek korzystania z jednostki w żegludze śródlądowej. Brak świadectwa zdolności żeglugowej stanowi podstawę do skierowania statku do najbliższego miejsca postoju zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy o żegludze śródlądowej. Celem tego przepisu jest wyeliminowanie z żeglugi jednostek nie gwarantujących bezpieczeństwa ich użytkownikom oraz innym osobom.
W przedmiotowej sprawie organ pierwszej instancji stwierdził zaistnienie zarówno przesłanki określonej w przepisie art. 11 ust. 2 pkt. 1 ustawy o żegludze śródlądowej (braku dokumentu dopuszczającego jednostkę do żeglugi), jak i przesłanki określonej w art. 11 ust. 2 pkt. 3 tej ustawy (stwarzania zagrożenia dla bezpieczeństwa żeglugi). Obecne miejsce cumowania przedmiotowej jednostki przed stopniem wodnym [...] w [...] sprawia, że ewentualne zerwanie cum i ruch barki może zagrażać temu obiektowi. Sytuacja taka może wystąpić np. w razie gwałtownego przyboru wód [...]. Dodatkowo, brak aktualnego świadectwa może świadczyć o nienależytym stanie technicznym i groźbie zatonięcia zarówno w czasie postoju na cumach, jak i w ruchu.
Na odcinku rzeki [...] pomiędzy km [...] a [...], obejmującym miejsce obecnego postoju przedmiotowej jednostki, obowiązuje zakaz postoju przy brzegach na cumach lub kotwicy - znak A.5. (załącznik nr 7 do przepisów żeglugowych na śródlądowych drogach wodnych).
W ocenie organu odwoławczego obowiązek określony w kontrolowanej decyzji został nałożony prawidłowo i na właściwy podmiot, będący armatorem barki w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o żegludze śródlądowej (Dz. U. z 2013 r., poz. 1458).
Zgodnie z powołanym przepisem armatorem może być właściciel statku lub osoba, która uzyskała od właściciela statku tytuł prawny do władania statkiem we własnym imieniu.
Informacje zawarte we wniosku o wpis statku do rejestru (oraz w załączonej do tego wniosku umowie kupna - sprzedaży) jednoznacznie wskazują, że barka [...] nr rej. [...] zarejestrowana jest na rzecz "Przedsiębiorstwa Prywatnego [...]", A. K.. Prowadzenie tego przedsiębiorstwa przez stronę potwierdza również zaświadczenie o nadaniu przez Dyrektora Urzędu Statystycznego w [...] numeru identyfikacyjnego REGON [...] na podstawie wniosku złożonego w tym celu przez A. P. K., zam. [...], ul. [...] m. [...]. W tej sytuacji organ odwoławczy nie uwzględnił zarzutów przedstawionych w odwołaniu.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł A. K., wnosząc o uchylenie decyzji w całości i o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania.
Skarżący podniósł, że umieszczenie barki w rejestrze jest tylko czynnością materialno-techniczną i nie rozstrzyga o prawie własności barki. Wniósł o przeprowadzenie dowodu z załączonej do skargi faktury VAT nr [...] z dnia [...] czerwca 2007 r., z której wynika, że w tym dniu zbył własność przedmiotowej barki, w związku z czym od tego czasu nie ciążą na nim żadne obowiązki z nią związane. Podkreślił, że brak dokonania czynności rejestracyjnej przez nowego właściciela nie wpływa na kwestie własnościowe, a on, jako osoba niebędąca właścicielem barki, nie może być adresatem decyzji z tą barką związanych. Z drugiej strony, pominięcie przez organ nowego właściciela powoduje, że rozstrzyga on o kwestiach związanych z cudzą własnością bez wiedzy właściciela, działając z rażącym naruszeniem prawa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zaprezentowaną argumentację.
Organ wskazał, że strona miała możliwość przedstawienia faktury VAT nr [...] w dotychczasowym toku postępowania. Z uwagi na brak wskazania przez skarżącego tej okoliczności, organy obydwu instancji uznały dokument rejestracyjny przedmiotowej barki za dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone w kwestii wskazania właściciela.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.
Oceniając zasadność skargi w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga jest uzasadniona, gdyż zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu pierwszej instancji.
Oznacza to, że ma obowiązek rozpatrzyć wszystkie żądania strony i ustosunkować się do nich w swojej decyzji.
W przypadku natomiast stwierdzenia, że postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organ pierwszej instancji wymaga uzupełnienia, gdyż nie zostały ustalone wszystkie istotne mające znaczenie prawne dla sprawy okoliczności faktyczne lub przeprowadzone przez organ pierwszej instancji dowody nie dają podstaw do uznania okoliczności faktycznych za udowodnione, organ odwoławczy posiada kompetencję do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, o którym mowa w art. 136 k.p.a.
W rozpoznawanej sprawie skarżący w odwołaniu wnioskował o uchylenie zaskarżonej decyzji, ponieważ, jak twierdził, nie jest ani właścicielem, ani użytkownikiem przedmiotowej barki.
Wprawdzie w odwołaniu skarżący nie przedstawił dowodu na okoliczność, że nie jest właścicielem ani użytkownikiem przedmiotowej barki, to jednak obowiązkiem organu odwoławczego było wyjaśnienie podnoszonego zarzutu.
Stosownie do zasady wynikającej z art. 8 i art. 9 k.p.a. obowiązkiem organu odwoławczego było zwrócenie się do skarżącego o przedstawienie dowodu, z którego wynikałaby okoliczność wskazana w odwołaniu, z jednoczesnym poinformowaniem, że nieprzedstawienie powyższego dowodu skutkować będzie rozpatrzeniem sprawy w oparciu o zebrany już materiał dowodowy.
Tymczasem organ odwoławczy bez wyjaśnienia wskazanej przez skarżącego okoliczności przyjął, że skarżący jest właścicielem barki, gdyż wynika to z dokumentu rejestracyjnego barki.
Trafnie skarżący zarzucił, że wpisanie barki do rejestru jest tylko czynnością materialno-techniczną i brak dokonania czynności rejestracyjnej przez nowego właściciela nie wpływa na kwestie własności barki. Z przeprowadzonego przez sąd dowodu uzupełniającego z załączonej do skargi faktury VAT nr [...] z dnia [...] czerwca 2007 r. wynika, że skarżący sprzedał w tym dniu przedmiotową barkę J. J. zamieszkałej w [...] przy ul. [...].
Minister Infrastruktury i Rozwoju ponownie rozpatrując odwołanie powinien więc ustalić w drodze uzupełniającego postępowania dowodowego, kto jest armatorem barki mając na uwadze treść przepisu art. 5 ust 1 pkt 2 ustawy o żegludze śródlądowej, z którego wynika, że armatorem jest właściciel statku lub osoba, która uzyskała od właściciela tytuł prawny do władania statkiem we własnym imieniu.
Z uwagi na naruszenie wskazanych przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pk 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz 1270 ze zm ) uchylił zaskarżoną decyzję.
Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku na zasadzie art. 152 w/w ustawy, a orzeczenie o kosztach znajduje oparcie w art. 200 powołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło