VII SA/Wa 1487/11

Referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 9 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B.Z. i J.Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi B.Z. i J.Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie : umorzenia postępowania administracyjnego postanawia : I. przyznać B.Z. i J.Z. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi w wysokości 500,00 złotych, ewentualnego wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w wysokości 250,00 złotych oraz ustanowić adwokata, II. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. W dniu 18 lipca 2011 r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął uzupełniony przez B.Z. i J.Z. formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wnieśli o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Zarządzeniem z dnia 11 sierpnia 2011 r. wezwano wnioskodawców do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzez podanie jaką kwotę miesięcznie przeznaczają na bieżące potrzeby życia codziennego, tj. na zakup żywności, odzieży, środków chemicznych, itp. oraz jaką kwotę miesięcznie przeznaczają na zakup lekarstw. Wezwano wnioskodawców do podania, jakie koszty ponoszą z tytułu utrzymania mieszkania bądź domu w którym zamieszkują (czynsz, opłaty za energię elektryczną, gaz, wodę, telefon, podatek, itp.), należało je wyszczególnić i podać ich wysokość oraz czy uzyskują dochody z tytułu wynajmu domu o powierzchni 47 m ² lub mieszkania o powierzchni 51 m ², jeśli tak, należało podać w jakiej wysokości. Zwrócono się do wnioskodawców z zapytaniem, czy uzyskują dochody z tytułu wynajmu 5 garaży o łącznej powierzchni 75 m ², jeśli tak, należało podać wysokość uzyskiwanych dochodów oraz czy córka wnioskodawców nadal uczy się, czy też pracuje, jeśli pracuje należało podać wysokość uzyskiwanego przez nią dochodu. Wezwano wnioskodawców także do podania, czy posiadają pojazdy mechaniczne, jeśli tak należało podać ich markę, rok produkcji, wartość rynkową oraz koszty związane z utrzymaniem (paliwo, ubezpieczenie) oraz czy uzyskują pomoc od rodziny lub znajomych, organizacji społecznych lub państwowych jeśli tak, należało wskazać od kogo, w jakiej wysokości lub formie. Ponadto wezwano wnioskodawców do nadesłania wyciągów bankowych z trzech ostatnich miesięcy, jeśli posiadają konta bankowe. W dniu 25 sierpnia 2011 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęły żądane wyjaśnienia. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawcami pozostaje córka. Trzyosobowa rodzina utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych przez wnioskodawców z tytułu zatrudnienia w wysokości 2.800,00 złotych brutto miesięcznie. Wnioskodawca podali, że posiadają dom o powierzchni 47 m ², mieszkanie o powierzchni 51 m ² oraz 5 garaży o łącznej powierzchni 75 m ². W uzasadnieniu wniosku wnioskodawcy wskazali, że większość pieniędzy z ich domowego, miesięcznego budżetu przeznaczana jest na pokrycie opłat i zakup wyżywienia, w związku z czym bardzo często nie wystarcza im środków finansowych na wykupienie niezbędnych leków. Z nadesłanych do sprawy dodatkowych wyjaśnień wynika, że wnioskodawcy na zakup żywności, odzieży oraz środków chemicznych przeznaczają kwotę w wysokości około 2.000,00 złotych, na zakup lekarstw około 100,00 złotych, tytułem płatności podatku od nieruchomości oraz garaży w wysokości 150,00 złotych, opłat za energię elektryczną w wysokości około 70,00 złotych, gaz w wysokości około 50,00 złotych, wodę i wywóz ścieków w wysokości 40,00 złotych, opłat za telefony w wysokości 90,00 złotych. Łączna suma ponoszonych przez wnioskodawców miesięcznie wydatków wynosi około 2.500,00 złotych. Wnioskodawcy wyjaśnili, że w mieszkaniu o powierzchni 51 m ² mieszka rodzina z dzieckiem, która płaci czynsz oraz ponosi koszty związane z utrzymaniem mieszkania. Wskazali, iż w jednym z pięciu garaży, które posiadają jest kotłownia centralnego ogrzewania, w drugim parkowany jest samochód, w trzecim gromadzone jest drewno i opał, w czwartym jest skład narzędzi, a tylko jeden z garaży wynajmują za kwotę 50,00 złotych miesięcznie. Wnioskodawcy oświadczyli, że córka nie pracuje i nie uzyskuje żadnych dochodów oraz że rozpocznie studia zaoczne na Uniwersytecie [...]. Wnioskodawcy podali, że posiadają samochód osobowy marki Fiat Panda z 2006 r. o wartości rynkowej około 7.000,00 złotych, a koszty jego utrzymania w tym paliwo, ubezpieczenie oraz naprawy wynoszą około 400,00 złotych miesięcznie. Wnioskodawcy oświadczyli, że nie otrzymują żadnej pomocy od organizacji społecznych lub państwowych. Dodali, że posiadają zadłużenie w wysokości 5.000,00 złotych w zakładzie pracy oraz u rodziny. Wnioskodawcy oświadczyli, że nie posiadają na kontach bankowych żadnych oszczędności i żyją z miesiąca na miesiąc z posiadanym zadłużeniem. W niniejszej sprawie zważono, co następuje : Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. W niniejszej sprawie wnioskodawcy wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. Oceniając sytuację finansową wnioskodawców uznano, że znajdują się w sytuacji materialnej uprawniającej ich do przyznania prawa pomocy poprzez : zwolnienie od wpisu sądowego od skargi, który w niniejszej sprawie wynosi 500,00 złotych i ewentualnego wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w wysokości 250,00 złotych jak również ustanowienia adwokata. Stwierdzono, że przy wysokości miesięcznego dochodu jaki wnioskodawcy uzyskują z tytułu zatrudnienia i przy ponoszonych wydatkach nie są w stanie ponieść w całości kosztów postępowania sądowego samodzielnie, jak również ustanowić profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, gdyż byłby to wydatek wykraczający poza ich możliwości finansowe. Jednocześnie uznano, iż brak jest podstaw do przyjęcia, że wnioskodawcy posiadający stały miesięczny dochód nie są w stanie choćby w części partycypować w kosztach postępowania sądowego. Zaznaczyć należy, iż strona wnosząc skargę do Sądu winna liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów sądowych w sprawie. Podkreślić należy, iż nie wszystkie ponoszone przez wnioskodawców wydatki są wydatkami miesięcznymi, jak np. podatek od nieruchomości i garaży czy też wydatkami niezmiennymi jak np. koszty związane z utrzymaniem domu czy samochodu oraz z jego naprawą dlatego uznano, że ewentualne pozostałe koszty sądowe takie jak wpis od zażalenia, opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku, czy ewentualne opłaty za odpisy czy kserokopie z akt sprawy nie spowodują utraty płynności finansowej wnioskodawców. Zaznaczyć należy, że ewentualne pozostałe koszty sądowe w sprawie, jakie wnioskodawcy mieliby ponieść mogą w niej wystąpić bądź też nie, co zależy też w części od działań wnioskodawców. W świetle powyższego uznano, że wnioskodawcy będą w stanie ponieść ewentualne pozostałe koszty sądowe samodzielnie w sprawie. Podkreślić należy, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 ww. ustawy. Może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. W przedmiotowej sprawie mając na względzie powyższe dane uznano, że wnioskodawcy będą w stanie ponieść ewentualne pozostałe koszty sądowe w sprawie, które mogą wystąpić bądź też nie, dlatego w tym zakresie wniosek oddalono. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji postanowienia.