VII SA/Wa 1488/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Daria Gawlak - Nowakowska, Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska - Rzepecka (spr.), Protokolant spec. Katarzyna Ławnik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2011 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2011r., nr [...] w przedmiocie nakazu likwidacji stawu skargę oddala. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...]decyzją z dnia [...] marca 2011 r., znak: [...], działając na podstawie art. 48 ust. 1 i ust. 4 oraz art. 83 ust. 1 - ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane (t.j.: Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm. – zwanej dalej ustawą Prawo budowlane) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 zpóźn. zm. – zwanej dalej k.p.a.), nakazał J. S. likwidację stawu o wymiarach 15,00 x 24,00 m zlokalizowanego na działce o numerze ewidencyjnym [...] w [...] przy ul. [...]. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że postępowanie administracyjne w sprawie stawu wybudowanego na działce o numerze ewidencyjnym [...] w [...] przy ul. [...]zostało wszczęte z urzędu. W trakcie czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu 20 stycznia 2010 r. w związku z pismem M. K. stwierdzono, że na działce o nr ewid. [...] w [...] usytuowany jest zbiornik wodny - staw. Od południowo-wschodniej strony zbiornika znajdują się nasypy z ziemi. Wymiary zbiornika, ze względu na grubą warstwę zalegającego śniegu, nie były możliwe do określenia. J. S. - właściciel działki - oświadczył, że zakupił ją około 13 lat temu. Oświadczył także, że w miejscu obecnego wykopu była sadzawka o takich samych rozmiarach. Ziemia na wały wokół stawu pochodzi z pogłębienia rowu przebiegającego obok stawu. Wały wykonane zostały w celu zabezpieczenia działki przed powodzią. W dniu 1 kwietnia 2010 r. przeprowadzono oględziny obiektu. W trakcie wizji ustalono, że przedmiotowy staw ma wymiary około 15,0 x 24,0 m. Usytuowany jest w odległości około 7,0 m od krawędzi jezdni ul. [...] i w odległości około 4,0 m od osi rowu biegnącego wzdłuż granicy z działką sąsiednią o nr ewid. [...]. Organ stwierdził, że oświadczenie J. S. o wcześniejszym istnieniu stawu nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonych dokumentach. Ponadto, zauważył, że budowa stawu, jak również jego rozbudowa, zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, wymagała wcześniejszego uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Ponieważ roboty budowlane związane z budową stawu wykonane zostały bez wymaganego pozwolenia na budowę uznano, że należy je traktować jako samowolę budowlaną. M. K., z uwagi na brak interesu prawnego w świetle przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, nie został uznany za stronę postepowania. Uzasadniając decyzję Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] podkreślił, iż postanowieniem z dnia [...] maja 2010 r., [...] wstrzymano prowadzenie robót budowlanych związanych z budową przedmiotowego stawu oraz nałożono na inwestora obowiązek przedstawienia, w terminie do dnia 30 września 2010 r.: 1) zaświadczenia Burmistrza Miasta i Gminy [...] o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 ustawy Prawo budowlane; 3) 4 egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi; 4) oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W wyznaczonym terminie J. S. nie przedstawił wymaganych dokumentów. Natomiast w dniu 6 lipca 2010 r. przedłożył pismo wraz z załączoną kserokopią mapy ewidencyjnej (sporządzonej w roku 1987). Następnie w dniu 30 września 2010 r. kserokopię pisma Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] września 2010 r. Żaden z tych dokumentów nie potwierdzał jednak wcześniejszego istnienia stawu. W dniu 26 października 2010 r., wezwano J. S. do niezwłocznego dostarczenia dokumentów, których obowiązek przedstawienia wynikał z postanowienia z dnia [...] maja 2010 r. Organ I instancji ustalił - na podstawie materiałów uzyskanych z Wydziału Geodezji, Kartografii, Katastru i Gospodarki Nieruchomościami Starostwa Powiatowego w [...] - że pierwotnie działka o aktualnym nr ewid. [...], na której zlokalizowany jest staw, stanowiła część działki o numerze ewidencyjnym [...]. W wyniku wywłaszczenia, działkę [...] podzielono na działki: [...], [...] i [...]. Podział ten miał na celu wydzielenie terenu pod drogę (działka [...]), stanowiącą przedłużenie ulicy [...] do ulicy [...]. W roku 1996 działka [...] podzielona została na działki: [...], [...] i [...]. W dniu 25 listopada 1997 r. działkę o numerze ewidencyjnym [...] kupił J. S. (akt notarialny Rep. A Nr [...]). W roku 2001, w wyniku przyłączenia części obrębu [...] do obrębu [...], zmieniono numer działki [...] na numer [...]. W uzyskanych dokumentach brak jest jakiejkolwiek wzmianki o istnieniu stawu. Zgodnie z aktualnym rejestrem gruntów, działka [...] o powierzchni 1195 m² składa się z gruntu ornego (521 m²) i pastwiska (674 m²). Pismem z dnia [...] stycznia 2011 r. zawiadomiono J. S. o zamiarze zakończenia postępowania i możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Z uwagi na to, iż J. S. nie przedstawił wymaganych dokumentów, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] uznał, że na podstawie art. 48 ust. 1 i ust. 4 ustawy Prawo budowlane, należało orzec likwidację stawu. Po rozpoznaniu odwołania J. S. od wymienionej decyzji organu I instancji, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2011 r., Nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., - utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] marca 2011 r. W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił stan faktyczny sprawy i stwierdził, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego niniejszej sprawy. Następnie organ wskazał, że w myśl art. 28 ustawy Prawo budowlane roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budową, z zastrzeżeniem art. 29-31 tej ustawy, które wskazują na możliwość wykonywania robót budowlanych bez pozwolenia na budowę lub w oparciu o zgłoszenie zamiaru ich wykonywania właściwemu organowi administracji architektoniczno - budowlanej. W ocenie organu II instancji zbiornik wodny-staw jest budowlą w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane i jego realizacja wymagała uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę. Wymóg ten nie został spełniony i przedmiotowy zbiornik został wykonany w warunkach samowoli budowlanej. W związku z powyższym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] postanowieniem z dnia [...] maja 2010 r., znak: [...], nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia stosownych dokumentów w celu doprowadzenia samowoli budowlanej do stanu zgodnego z prawem. Zobowiązany nie przedłożył wymaganych dokumentów. W dniu 6 lipca 2010 r. J. S. przedłożył pismo wraz z załączoną kserokopia mapy ewidencyjnej (sporządzonej w roku 1987), natomiast w dniu 30 września 2010 r. kserokopię pisma Burmistrza Miasta i gminy [...] z dnia [...] września 2010 r., które jednakże nie potwierdziły istnienia stawu przed datą nabycia działki przez skarżącego, czyli przed 25 listopada 1997 r. (akt notarialny Rep. A Nr [...]). Ponadto z uzyskanych przez organ powiatowy z Wydziału Geodezji, Kartografii, Katastru i Gospodarki Nieruchomościami Starostwa Powiatowego w [...] wynika, że działka nr ew. [...] (poprzednio [...]) o powierzchni 1195 m² składa się z gruntu ornego (521 m²) i pastwiska (674 m²). Z dokumentów zgromadzonych w sprawie brak jest jakiejkolwiek wzmianki o istnieniu stawu, co potwierdza fakt dokonania przez J. S. samowoli budowlanej. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że w zaistniałej sytuacji przepisy Prawa budowlanego nie dają organom nadzoru budowlanego możliwości wydania innego rozstrzygnięcia administracyjnego niż decyzja rozbiórkowa. Dyspozycja art. 48 ust. 4 jednoznacznie zobowiązuje organ w sytuacji nie przedłożenia wymaganych dokumentów do wydania nakazu rozbiórki samowolnie zrealizowanego obiektu budowlanego. Ponadto organ stwierdził, iż inwestor wykonał zbiornik wodny w warunkach samowoli budowlanej, tym samym winien się liczyć z ewentualnymi negatywnymi konsekwencjami swojego bezprawnego działania. Legalizacja przewidziana przepisami prawa budowlanego jest uprawnieniem inwestora, a nie obowiązkiem. Organy nadzoru budowlanego prowadząc postępowanie legalizacyjne umożliwiają jedynie inwestorowi doprowadzenie inwestycji do stanu zgodnego z przepisami. Natomiast od inwestora zależy czy z tej drogi skorzysta czy nie. Odnosząc się do zarzutu strony skarżącej dotyczącego nie podania w decyzji przez organ powiatowy danych dotyczących głębokości przedmiotowego zbiornika wodnego organ wyjaśnił, że przepisy Prawa budowlanego wymagają uzyskania pozwolenia na budowę zbiornika wodnego niezależnie od jego głębokości. Wobec powyższego brak informacji dotyczącej głębokości stawu nie ma znaczenia dla kwestii legalności pobudowanego zbiornika wodnego-stawu. W procesie legalizacji samowoli budowlanej inwestor nie przedłożył projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi wobec czego zasadnym było wydanie decyzji nakazującej inwestorowi rozbiórkę samowoli budowlanej. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na wymienioną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2011 r. złożył J. S. W skardze podniósł, że "działka o nr [...] zakupił 14 lat temu i nie miał wpływu na to co tam wcześniej było". Skarżący stwierdził, że nie prowadził i nie prowadzi żadnych robót związanych z "jakimś tam stawem". W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji, wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga J. S. nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie narusza prawa. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. – zwanej dalej p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięć organów obu instancji stanowił w niniejszej sprawie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Stosownie do postanowień art. 48 ust. 2 ustawy, legalizacja stwierdzonej samowoli budowlanej jest możliwa, jeżeli budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a także nie narusza przepisów, w tym przepisów techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. stanowi, iż roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Nie ulega wątpliwości, że sporny staw jest budowlą w rozumieniu ustawy Prawo budowlane i jego realizacja wymagała uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę. Z akt niniejszej sprawy wynika, że wymóg ten nie został spełniony i przedmiotowy zbiornik został wykonany w warunkach samowoli budowlanej. Skarżący kwestionując budowę spornego stawu twierdził, że 13 lat temu zakupił działkę z sadzawką. Nie znajduje to jednak potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym. Żadne pismo złożone przez skarżącego nie potwierdziło istnienia stawu. Okoliczność ta nie wynika ani z przedłożonej przez skarżącego mapy z 1987 r., ani z pisma Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] września 2010 r. W akcie notarialnym z dnia [...] listopada 1997 r. również brak jakiejkolwiek wzmianki o istnieniu stawu na działce nr [...] (poprzednio [...]). Zgodnie z rejestrem gruntów działka o nr [...] o powierzchni 1195 m² składa się z gruntu ornego 521 m ² i pastwiska 674 m ². Natomiast, budowę spornego stawu potwierdzają zdjęcia z wizji przeprowadzonej przez pracowników Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] jak i pismo M. K. z dnia 28 listopada 2009 r. Organy nadzoru budowlanego próbowały legalizować sporny staw jako, że od 11 lipca 2003 r. istnieje "zasada" legalizacji samowoli budowlanych. Zgodnie z art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy Prawo budowlane, właściwy organ stwierdzając możliwość zalegalizowania obiektu budowlanego będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, jest zobowiązany wydać postanowienie, w którym winien nałożyć na inwestora obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie niezbędnych do załatwienia sprawy dokumentów, określonych w art. 48 ust. 3 pkt 1 i 2 powołanej ustawy. W niniejszej sprawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] postanowieniem z dnia [...] maja 2010 r., znak: [...], nałożył na inwestora obowiązki wynikające z art. 48 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, tj. obowiązek przedstawienia, w terminie do dnia 30 września 2010 r.: 1) zaświadczenia Burmistrza Miasta i Gminy [...] o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 ustawy Prawo budowlane; 3) 4 egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi; 4) oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Inwestor – J. S. – nie wypełnił obowiązków nałożonych postanowieniem z dnia [...] maja 2010 r. W tej sytuacji więc jedynym możliwym rozstrzygnięciem jakie mógł wydać Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] było wydanie nakazu rozbiórki samowolnej budowy, tj. wydanie decyzji z dnia [...] marca 2011 r., znak: [...]. Mając na uwadze zarzuty skargi Sąd stwierdza, że w niniejszej sprawie organy obu instancji dokonały zgodnie z art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a. wszechstronnej oceny okoliczności danego przypadku, na podstawie rzetelnie zebranego w sprawie materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w w/w decyzjach uzasadniły zgodnie z wymogami przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, tj. art. 107 § 3 k.p.a. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł w wyroku w trybie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.