VII SA/Wa 1489/09

WyrokWSA w Warszawie2009-11-20

Skład orzekający: Bożena Więch-Baranowska, Daria Gawlak-Nowakowska, Jolanta Zdanowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, po upływie terminu określonego w art. 146 § 1 k.p.a., może odmówić uchylenia decyzji dotychczasowej w wyniku wznowienia postępowania, czy też powinien jedynie stwierdzić wydanie tej decyzji z naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Po upływie terminu określonego w art. 146 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej utracił kompetencje nie tylko do uchylenia, ale i do odmowy uchylenia decyzji dotychczasowej w wyniku wznowienia postępowania. W takiej sytuacji organ powinien jedynie stwierdzić wydanie decyzji z naruszeniem prawa na podstawie art. 151 § 2 k.p.a., gdyż upływ terminu oznacza bezwzględny zakaz merytorycznego orzekania.
Stan faktyczny
Skarżący P.R. złożył wniosek o wznowienie postępowania w sprawie decyzji Wojewody z 2001 r. dotyczącej pozwolenia na budowę, wskazując jako podstawę art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Organ I instancji stwierdził naruszenie prawa, ale odmówił uchylenia decyzji z uwagi na upływ 5 lat od jej doręczenia (art. 146 § 1 k.p.a.). Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie art. 156 k.p.a. w zw. z przepisami Prawa budowlanego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska (spr.), , Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2009 r. sprawy ze skargi P. R. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2009 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa i odmowy uchylenia decyzji ostatecznej skargę oddala Wojewoda [...] decyzją nr [...] wydaną [...] kwietnia 2009r. na podstawie art. 145§1 pkt 4, art. 147, art. 149 § 1 i 2, art. 150 § 1 i art. 151 § 2 w związku z art. 146 §1 kpa po wznowieniu postępowania na wniosek P.R. w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wojewody [...] nr [...] z [...] września 2001r. stwierdził, że decyzja Wojewody [...] została wydana z naruszeniem art. 145§1 pkt 4 kpa i odmówił uchylenia w/w decyzji, gdyż od daty doręczenia decyzji stronom upłynęło więcej niż 5 lat. W uzasadnieniu organ podał, że wniosek o wznowienie postępowania w przedmiotowej sprawie złożył P.R. dnia 15 lipca 2008r. wskazując jako przesłankę wznowienia postępowania art. 145§1 pkt 4 kpa. W toku prowadzonego postępowania organ na podstawie przedstawionych przez wnioskującego dokumentów ustalił, że w czasie postępowania o pozwolenie na budowę obiektów budowlanych urządzeń radionawigacyjnych na terenie lotniska P.-Ł., wnioskujący posiadał przymiot strony w tym postępowaniu. Organ ustalił, że decyzja Wojewody [...] została doręczona stronom do dnia 26 września 2001r. wobec tego wystąpiła przesłanka przedawnienia określona w art. 146§1 kpa, która zobowiązywała organ do odmowy uchylenia decyzji ostatecznej. Odwołanie od tej decyzji złożył P. R.. Po rozpatrzeniu odwołania Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją znak [...] wydaną [...] czerwca 2009r. na podstawie art. 138§1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy uznał, że ustalenia organu I instancji jak i wydane rozstrzygnięcie są prawidłowe wobec wystąpienia przesłanki a art. 146§1 kpa. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ podał, że w postępowaniu wznowieniowym nie jest możliwe podjęcie rozstrzygnięcia w oparciu o art. 156 kpa, gdyż postępowanie nieważnościowe jest odrębnym trybem postępowania nadzorczego. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł P. R. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 156 kpa w zw. z art. 32 ust. 4 pkt 2 i art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonej decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje jedynie wówczas, gdy Sąd stwierdzi, że doszło do naruszenia prawa (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm.), przy czym ocena tego naruszenia następuje w świetle prawa obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji. W rozpoznawanej sprawie takie naruszenia nie wystąpiły, wobec czego należy uznać, iż skarga jest niezasadna. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydana [...] czerwca 2009r. utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] kwietnia 2009r. stwierdzającą, że decyzja z [...] września 2001r. w przedmiocie pozwolenia na budowę została wydana z naruszeniem prawa i odmawiającą uchylenia objętej wnioskiem decyzji z uwagi na upływ terminu od jej doręczenia określony w art. 146§1 kpa. Zgodnie z art. 145§1 w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: 1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe, 2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa, 3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27, 4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, 5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję, 6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu, 7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art.100§2), 8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. W świetle zaś art. 146§1 kpa uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145§1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w arf, 145§1 pkt 3-8 oraz w art, 145a, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. Nie uchyla się decyzji także w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej (art. 146§2). W przypadku zaistnienia którejkolwiek ze wskazanych w art. 146 kpa ujemnych przesłanek uchylenia decyzji w wyniku wznowienia, organ administracji, po wznowieniu postępowania, nie może uchylić decyzji dotychczasowej, a jedynie zgodnie z art. 151§2 kpa stwierdzić wydanie tej decyzji z naruszeniem prawa. Powołany przepis art. 146§1 kpa przesądza, iż upływ pięcioletniego lub dziesięcioletniego terminu, o którym mowa w tym przepisie, należy liczyć od dnia doręczenia decyzji dotychczasowej lub od jej ogłoszenia. Przez "doręczenie" decyzji, o jakim mowa w art. 146 § 1 kpa, należy rozumieć doręczenie decyzji w odniesieniu do którejkolwiek ze stron biorących udział w danym postępowaniu, a więc gdy w ogóle doszło do doręczenia decyzji, przy czym termin, od którego liczy się upływ pięcioletniego okresu, biegnie od dnia ostatniego doręczenia, jakie miało miejsce w sprawie. Nie chodzi tutaj zatem o doręczenie decyzji stronie pominiętej w postępowaniu administracyjnym, lecz o datę doręczenia decyzji stronom biorącym udział w postępowaniu, które podlega wznowieniu. W rozpoznawanej sprawie organ prawidłowo ustalił, iż ostatnie doręczenie objętej wnioskiem decyzji nastąpiło 26 września 2001r. Tak więc po upływie okresu przedawnienia, który nastąpił w niniejszej sprawie, w trybie wznowienia postępowania, organ administracji publicznej utracił kompetencje nie tylko do uchylenia, ale i do odmowy uchylenia decyzji dotychczasowej wydanej w postępowaniu zwyczajnym, z powodu stwierdzenia przez organ administracji braku podstaw do jej uchylenia, gdyż jest to rozstrzygnięcie co do istoty sprawy – a upływ okresu przedawnienia oznaczony w art. 146§1 kpa oznacza bezwzględny zakaz merytorycznego orzekania. Prawidłowo natomiast oparł swoje rozstrzygnięcie na przepisie art. 151§2 kpa. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło