VII SA/Wa 1490/12
PostanowienieWSA w Warszawie2012-09-04
Skład orzekający: Justyna Wtulich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawcy mogą uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.?Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym, zwalniając wnioskodawców od kosztów sądowych, ponieważ wykazali oni, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co jest przesłanką przewidzianą w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.Stan faktyczny
D.W. i M.W. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując na niskie dochody z emerytur oraz brak innych nieruchomości i zasobów. Wnioskodawcy mieszkają w mieszkaniu o powierzchni 57 m², ponoszą określone koszty utrzymania, nie posiadają pojazdów mechanicznych ani nie otrzymują pomocy od rodziny czy organizacji społecznych.Rozstrzygnięcie
Przyznał D.W. i M.W. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 4 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D.W. i M. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi D.W. i M.W. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak : [...] w przedmiocie : odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia postanawia : przyznać D.W. i M.W. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 25 lipca 2012 r. (data stempla biura podawczego) wpłynął uzupełniony przez D.W. i M.W. formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wnieśli o zwolnienie od kosztów sądowych.
Z nadesłanego przez wnioskodawców formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawcy wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe i utrzymują się z dochodów uzyskiwanych z tytułu emerytur o łącznej wysokości 2.523,00 złotych brutto miesięcznie.
Wnioskodawcy podali, że są współwłaścicielami działki nr [...] i nr [...] o powierzchni 2.488 m ² w N. Oświadczyli, iż domu, mieszkania, innych nieruchomości, zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych nie posiadają.
Zarządzeniem z dnia 1 sierpnia 2012 r. wezwano wnioskodawców do nadesłania dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie gdzie wnioskodawcy zamieszkują (dom, mieszkanie, należało podać wielkość w m ²), oraz jaki tytuł prawny posiadają do mieszkania/domu, w którym przebywają (np. tytuł własności, spółdzielczego prawa własnościowego do lokalu, najmu, itp.). Zapytano wnioskodawców także jakie ponoszą obecnie miesięczne koszty stałe związane z utrzymaniem domu/mieszkania należało je wyszczególnić oraz podać ich wysokość (np. z tytułu czynszu, opłat za energię elektryczną, gaz, wodę, telefon, podatek, itp.) oraz jaką kwotę miesięcznie przeznaczają obecnie na bieżące potrzeby życia codziennego, tj. na zakup żywności, odzieży, środków chemicznych, itp. Zwrócono się do wnioskodawców z zapytaniem, czy posiadają pojazdy mechaniczne, jeśli tak, należało podać markę i rok produkcji oraz koszty związane z utrzymaniem (paliwo, ubezpieczenie, naprawy). Wezwano wnioskodawców także do podania, czy otrzymują pomoc od dzieci, rodziny, znajomych, organizacji społecznych lub państwowych, jeśli tak, należało podać od kogo, w jakiej wysokości lub formie.
W dniu 27 sierpnia 2012 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęły żądane dodatkowe wyjaśnienia.
Z nadesłanych dodatkowych wyjaśnień wynika, że wnioskodawcy mieszkają w mieszkaniu o powierzchni 57 m ², w którym nie mają zimnej wody i ogrzewania etażowego. Wnioskodawcy oświadczyli, iż ponoszą koszty z tytułu opłat za energię elektryczną w wysokości 300,00 złotych miesięcznie, za telefon w wysokości 90,00 – 100,00 złotych miesięcznie oraz za wodę z działki i do celów spożywczych w wysokości około 50,00 złotych miesięcznie. Wnioskodawcy oznajmili, iż nie kupują odzieży z wyjątkiem bielizny osobistej na którą przeznaczają około 100,00 złotych miesięcznie. Wskazali, iż przeznaczają także kwotę około 100,00 złotych miesięcznie na zakup środków chemicznych.
Wnioskodawcy oświadczyli, że nie posiadają żadnych pojazdów mechanicznych. Wskazali, iż nie otrzymują żadnej pomocy od organizacji społecznych, jak również nie korzystają z pomocy dzieci i rodziny. Wnioskodawcy wskazali, iż pozostałą część emerytury przeznaczają na koszty związane z pisaniem i wysyłaniem pism procesowych do spraw administracyjnych oraz na zakup żywności i lekarstw.
W niniejszej sprawie zważono, co następuje :
Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże , że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.
Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z konstrukcji powołanego przepisu wynika, że ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie.
Oceniając sytuację finansową wnioskodawców uznano, że wykazali oni, iż zachodzą przesłanki do przyznania im prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Stwierdzono, że przy wysokości miesięcznego dochodu jaki wnioskodawcy uzyskują z tytułu emerytur oraz ponoszonych wydatkach nie są oni w stanie ponieść kosztów sądowych samodzielnie bez spowodowania uszczerbku we własnym utrzymaniu koniecznym. Z tego względu, przyznano wnioskodawcom prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło