VII SA/Wa 1490/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik, Protokolant st.sekr.sąd. Sylwia Rosińska-Czaykowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2018 r. sprawy ze skargi H. F. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2017r, Nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania H. F. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] Nr [...] z dnia [...].01.2017r., nakazującej H. F. rozbiórkę budynku gospodarczego usytuowanego na działce nr ew. [...] przy ul. S. w I. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. W toku tych czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniach 22.04.2014r, 27.05.2015r, 11.08.2015r przedstawiciele Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego ustalili, iż na działce nr ew. [...] przy ul. S. w I. inwestor - H. F. zrealizowała budynek gospodarczy w oparciu o decyzję Nr [...] z dnia [...].12.1992r. Wójta Gminy Stare B. o pozwoleniu na budowę budynku gospodarczego w sposób istotny odstępując od zatwierdzonego projektu budowlanego poprzez zwiększenie długości i szerokości budynku od strony południowo-wschodniej, rezygnację z wykonania podcienia wejściowego o wym. 1,7 m x 1,7 m, zmianę wysokości ścian kolankowych w granicy działki o ok. 40 cm, co spowodowało zmianę nachylenia połaci dachowej przez co zmianie uległa powierzchnia zabudowy. Zmianie uległa powierzchnia zabudowy, kubatura budynku, jego wysokość oraz sposób zagospodarowania działki. Budynek w dniu kontroli znajdował się w stanie surowym zamkniętym, a budowa była prowadzona bez nadzoru osoby posiadającej stosowne uprawnienia budowlane oraz nie był prowadzony dziennik budowy. W związku z powyższymi ustaleniami postanowieniem Nr [...] z dnia [...].09.2015r. organ powiatowy wstrzymał prowadzenie robót budowlanych i nałożył obowiązek sporządzenia i przedstawienia oceny technicznej wraz z określeniem zakresu robót budowlanych pozostałych do wykonania. Następnie decyzją Nr [...] z dnia [...].09.2015r. PINB [...] nałożył na inwestora obowiązek sporządzenia i dostarczenia projektu budowlanego zamiennego przedmiotowego obiektu. Decyzją z dnia [...].10.2015r, Nr [...] Starosta [...] uchylił decyzję Wójta Gminy S. o pozwoleniu na budowę budynku gospodarczego. W dniu 08.12.2015r. pełnomocnik inwestora A. K. przedłożył 4 egzemplarze projektu budowlanego zamiennego. W związku z niekompletną dokumentacją organ I instancji postanowieniem Nr [...] z dnia [...].01.2016r nałożył na inwestora obowiązek uzupełnienia złożonego projektu budowlanego zamiennego. W dniu 22.04.2016r. A. K. przedłożył uzupełnioną dokumentację projektową. W dniu 29.06.2016r. H. F. złożyła do organu powiatowego pismo informujące o cofnięciu pełnomocnictwa A. K., z prośbą o umożliwienie zapoznania się z aktami sprawy. Pismem z dnia 22.07.2016r. organ I instancji zawiadomił o toczącym się postępowaniu w sprawie dotyczącej budynku gospodarczego znajdującego się na nieruchomości przy ul. S. w I. i poinformował o możliwości zapoznania się z aktami sprawy. W/w zawiadomienie zostało wysłane m.in. do H. F. Następnie pismem z dnia 02.09.2016r. inwestorka wniosła do organu powiatowego o "odrzucenie projektu złożonego przez mojego byłego pełnomocnika" oraz o doprowadzenie obiektu " do zgodności z projektem na który było wydane pozwolenie na budowę". H. F. zakwestionowała projekt zamienny złożony przez jej pełnomocnika oświadczając, że nie zamierza realizować zaleceń wynikających z tego projektu, przy czym sama nie złożyła innego projektu zamiennego. W tej sytuacji organ I instancji uznał stanowisko inwestora za jednoznaczne z niewypełnieniem obowiązków wynikających z decyzji Nr [...] z dnia [...].09.2015r. nakładającej na inwestora obowiązek sporządzenia i dostarczenia projektu budowlanego zamiennego przedmiotowego obiektu. W związku z niewywiązaniem się przez H. F. z nałożonego obowiązku PINB [...] decyzją Nr [...] z dnia [...].01.2017r wydaną na podstawie art. 51 ust 5 Prawa budowlanego nakazał H. F. rozbiórkę przedmiotowego budynku gospodarczego. Rozpatrując odwołanie H. F. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż organ I instancji dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego niniejszej sprawy. Zdaniem organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie bezspornym jest, że inwestor w sposób istotny odstąpił od zatwierdzonego projektu budowlanego poprzez zwiększenie długości i szerokości budynku od strony południowo-wschodniej, rezygnację z wykonania podcienia wejściowego o wym. 1,7 m x 1,7 m, zmianę wysokości ścian kolankowych w granicy działki o ok. 40 cm. Zmianie uległa powierzchnia zabudowy, kubatura budynku, jego wysokość oraz sposób zagospodarowania działki. Słusznie zatem organ I instancji uznał, iż odstąpienia polegające na zmianie charakterystycznych parametrów technicznych budynku zaliczane są do kategorii istotnych odstąpień od zatwierdzonego projektu budowlanego. Wymagały one zatem uprzedniego uzyskania decyzji zamiennej, stosownie do dyspozycji art. 36 a ust. 1 Prawa budowlanego. Zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego "W przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - właściwy organ nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian." W ocenie organu II instancji stan faktyczny i prawny omawianej sprawy wypełnia przesłanki art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego. Niewątpliwie słusznie organ I instancji zakwalifikował roboty budowlane jako istotnie odstępujące od warunków i ustaleń zawartych w pozwoleniu na budowę i projekcie budowlanym. Zasadnie też prowadził postępowanie administracyjne w trybie art. 51 ust. 1 pkt. 3 Prawa budowlanego, nakładając na inwestora obowiązek dostarczenia projektu budowlanego zamiennego. Jak wynika z akt sprawy H. F. w piśmie z dnia 02.09.2016r. wskazała wprost, że wnosi o "odrzucenie projektu złożonego przez mojego byłego pełnomocnika A. K. i wstrzymanie się z kolejnymi decyzjami w tej sprawie." Kwestionując złożony projekt zamienny H. F. nie przedstawiła nowego projektu zamiennego zarówno przed organem I instancji jak i w toku postępowania odwoławczego. Organ odwoławczy podzielił więc stanowisko organu I instancji, iż inwestor nie skorzystał z możliwości wynikającej z prowadzonego postępowania naprawczego, mającego doprowadzić wykonane roboty budowlane do stanu zgodnego z prawem i wymaganego projektu zamiennego nie przedłożył. Tak więc decyzja orzekająca o rozbiórce jest w ocenie organu odwoławczego zasadna i zgodna z przepisem art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego. Art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego, który kończy postępowanie naprawcze określa alternatywnie trzy rodzaje sankcji jakie można zastosować za niewykonanie obowiązków, tj. nakaz zaniechania dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, z tym że wydając decyzję w oparciu o w/w należy mieć na uwadze rodzaj wykonywanych robót oraz stan ich zaawansowania. Z uwagi na charakter odstąpień dokonanych przez inwestora, a także brak możliwości doprowadzenia go do stanu zgodnego z prawem, wydanie nakazu rozbiórki w takim zakresie w jakim inwestycję zrealizowano, było uzasadnione. W ocenie organu odwoławczego argumenty przedstawione przez skarżącą w odwołaniu nie wnoszą do sprawy istotnych elementów i nie mogą skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji organu I instancji. Organ odwoławczy podkreślił, iż H. F. na sporządzenie wymaganego projektu budowlanego zamiennego miała wystarczający okres czasu, jednak z możliwości tej nie skorzystała. Ponadto wbrew zarzutom inwestora organ I instancji pismem z dnia 22.07.2016r. zawiadomił o toczącym się postępowaniu oraz poinformował o możliwości zapoznania się z aktami sprawy. H. F. wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: - art. 51 ust. 5 Prawa Budowlanego poprzez uznanie, iż skarżąca nie jest w stanie doprowadzić istniejącego budynku gospodarczego do stanu zgodnego z pozwoleniem na budowę, gdzie przesunięcie ścian do zgodności z projektem nie stanowi problemu z perspektywy możliwości budowlanych - art. 103 ust. 2 Prawa Budowlanego poprzez nie zastosowanie go - art. 7, 8, 9, 10, 11 i 12 kpa poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego, nie uwzględnienie całości dokumentacji w postępowaniu wyjaśniającym oraz zinterpretowanie na niekorzyść skarżącej wątpliwości w stanie faktycznym, niezapewnienie czynnego udziału skarżącej jako Stronie w prowadzonym postępowaniu oraz prowadzenie postępowania w sposób naruszający zaufanie do organów władzy publicznej, w ten sposób, że nie wyznaczono osoby prowadzącej sprawę oraz odmówiono skarżącej wykonania kserokopii dokumentacji W związku z powyższym wniosła o uchylenie obu zaskarżonych decyzji wraz zasądzeniem zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podniosła, iż odstępstwo od projektu było znane i tolerowane przez organ nadzoru budowlanego od 1993r w związku z czym sprawa odstępstw powinna być rozpatrywana w świetle przepisów prawa budowlanego z 1974 roku, a nie wg aktualnych przepisów. Zdaniem skarżącej organ wadliwie wezwał jej pełnomocnika A. K. do uzupełnienia projektu zamiennego poprzez dostosowanie do aktualnego Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego wsi I., który został uchwalony w dniu [...] marca 2002 roku i dotyczy nowo powstałych budynków. A. K. w dniu 21.04.2016 r. złożył projekt zamienny, dostosowując projekt do aktualnie obowiązującego MPZP, przy czym kubatura istniejącego budynku została zmniejszona o około połowę. Dlatego skarżąca w dniu 29.06.2016r. złożyła pismo odwołujące pełnomocnika A. K. Następnie pismem z dnia 2 września 2016r. skarżąca odrzuciła ostatni złożony projekt zamienny ze względu na to, że zakładał zmniejszenie istniejącej kubatury budynku o około połowę, co znacznie naruszało interes skarżącej. Skarżąca nie miała możliwości złożenia kolejnego, czwartego projektu, ponieważ od czerwca 2016 roku PINB nie wyznaczył osoby prowadzącej sprawę. Zatem PINB uniemożliwił skarżącej kontakt z osobą znającą sprawę, która wyjaśniłaby jakie są oczekiwania urzędu. Odmówiono skarżącej spotkania z osobą prowadzącą sprawę w celu przeprowadzenia merytorycznej rozmowy i znalezienia rozwiązania zgodnego z przepisami, a zarazem nie naruszającego interesu skarżącej. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Oceniając zaskarżoną decyzję pod względem zgodności z prawem sąd uznał, iż kontrolowana decyzja prawa nie narusza. Bezsporne jest, że w obiegu prawnym znajduje się ostateczna i prawomocna decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] Nr [...] z dnia [...].09.2015r, którą nałożono na skarżącą jako inwestora obowiązek sporządzenia i dostarczenia projektu budowlanego zamiennego przedmiotowego budynku gospodarczego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych. Decyzja ta została wydana po uprzednim wstrzymaniu robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegających od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Wójta Gminy S. Nr [...] z dnia [...].12.1992r o pozwoleniu na budowę budynku gospodarczego. Budynek gospodarczy w dniu kontroli ( przeprowadzonej w dniach 22.04.2014r, 27.05.2015r, 11.08.2015r ) znajdował się w stanie surowym zamkniętym, a budowa była prowadzona bez nadzoru osoby posiadającej stosowne uprawnienia budowlane oraz nie był prowadzony dziennik budowy. Bezsporne jest również, iż decyzja Wójta Gminy S. Nr [...] z dnia [...].12.1992r o pozwoleniu na budowę budynku gospodarczego została wyeliminowana z obrotu prawnego wskutek uchylenia decyzją Starosty [...] z dnia [...].10.2015r, Nr [...]. Wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji Wójta Gminy S. Nr [...] z dnia [...].12.1992r o pozwoleniu na budowę oznacza, że nie jest już możliwym doprowadzenie obiektu " do zgodności z projektem na który było wydane pozwolenie na budowę", czego domagała się skarżąca w piśmie z dnia 2 września 2016r. Z akt sprawy wynika , że pełnomocnik skarżącej złożył projekt budowlany zamienny, który skarżąca zakwestionowała wnosząc o jego odrzucenie i oświadczając, że nie zamierza realizować zaleceń wynikających z tego projektu, przy czym sama nie złożyła innego projektu zamiennego. W tej sytuacji organ trafnie uznał, że skarżąca nie wywiązała się z nałożonego obowiązku, co skutkowało zastosowaniem art. 51 ust 5 Prawa budowlanego. Z uwagi na charakter odstępstw dokonanych przez inwestora, a także brak możliwości doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem , wydanie nakazu rozbiórki w takim zakresie w jakim inwestycję zrealizowano było uzasadnione i znajdowało oparcie w art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego, który kończy postępowanie naprawcze. Wbrew zarzutom skarżącej postępowanie naprawcze było prowadzone we właściwym trybie i na podstawie właściwej ustawy. W niniejszej sprawie nie znajduje zastosowania art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane zgodnie z którym przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Celem wprowadzenia tego przepisu było umożliwienie inwestorom, którzy dopuścili się samowoli budowlanej pod rządami ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane, skorzystania z mniej restrykcyjnych przepisów poprzedniej ustawy w zakresie legalizacji tej samowoli budowlanej. Skarżąca nie dopuściła się samowoli budowlanej gdyż budowę prowadziła na podstawie decyzji Wójta Gminy S. Nr [...] z dnia [...].12.1992r o pozwoleniu na budowę. W trakcie budowy dokonała istotnych odstępstw, których legalizacja podlega przepisom obecnie obowiązującej ustawy - Prawo budowlane z 7 lipca . Przyczyny dla których skarżąca nie przedłożyła nowego projektu budowlanego zamiennego pozostają bez wpływu na wynik sprawy. Projekt budowlany zamienny przedłożony przez pełnomocnika skarżącej w dniu 22 kwietnia 2016r został sprawdzony i pozytywnie zweryfikowany do zatwierdzenia, co wynika z pisma organu I instancji z dnia 19 sierpnia 2016r ( karta 21 akt ) skierowanego do skarżącej. Jednakże skarżąca zakwestionowała przedstawiony projekt wnosząc do organu w dniu 2 września 2016r pismo z prośbą o "odrzucenie projektu". Podsumowując stwierdzić należało, że rozpoznając sprawę istotnych odstępstw od projektu budowlanego organy nadzoru budowlanego prawidłowo wydały decyzję na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jej wydania. W świetle powyższych wywodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa, a zatem stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz 1270 ze zm) skargę oddalił.