VII SA/Wa 1491/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr.), , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, , Protokolant Marcin Grabowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2006 r. sprawy ze skargi D C na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej z dnia (...) czerwca 2006 r. nr (...) w przedmiocie skierowania lekarza-dentysty na szkolenie uzupełniające I. uchyla zaskarżoną uchwałę oraz poprzedzającą ją uchwałę organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej na rzecz skarżącego D C kwotę 600 zł (sześćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uchwałą z dnia (...) kwietnia 2006 r. Nr (...) Okręgowa Rada Lekarska (...) Izby Lekarskiej na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o izbach lekarskich w związku z art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty, skierowała lekarza dentystę D C, posiadającego prawo wykonywania zawodu lekarza dentysty nr (...), wydane przez (...) Izbę Lekarską w (...) dnia (...) października 2001 r. na uzupełniające przeszkolenie. Zobowiązała jednocześnie lekarza dentystę D C do odbycia szkolenia w Centrum Klinik Stomatologicznych Akademii Medycznej w (...) w następujących klinikach: w Klinice Stomatologii Zachowawczej i Periodontologii, w Klinice Stomatologii Dziecięcej oraz w Klinice Chirurgii Stomatologicznej w terminie od (...) maja 2006 r. do (...) czerwca 2006 r. W uzasadnieniu wymienionej uchwały podano, że w dniu (...) czerwca 2005 r. Okręgowa Rada Lekarska (...) Izby Lekarskiej podjęła uchwałę w sprawie umorzenia postępowania w przedmiocie oceny zdolności lekarza dentysty D C do wykonywania zawodu i jednocześnie zasugerowała odbycie szkolenia zawodowego przed rozpoczęciem samodzielnej praktyki, z uwagi na długi okres braku kontaktu z zawodem oraz negatywny wpływ długotrwałego nadużywania alkoholu na funkcje poznawcze. W związku z tym, iż zainteresowany nie dostarczył w wyznaczonym terminie potwierdzenia odbycia przeszkolenia Okręgowa Rada Lekarska podjęła w dniu (...) września 2005 r. uchwałę w sprawie powołania komisji do oceny przygotowania zawodowego lekarza dentysty D C. Na podstawie orzeczenia powołanej w/w uchwałą Komisji, Okręgowa Rada Lekarska (...) Izby Lekarskiej postanowiła skierować lekarza dentystę D C na szkolenie uzupełniające. Uchwałą z dnia (...) czerwca 2006 r. Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej na podstawie art. 34 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o izbach lekarskich oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania D C utrzymało w mocy uchwałę Okręgowej Rady Lekarskiej (...) Izby Lekarskiej z dnia (...) kwietnia 2006 r. Nr (...) w sprawie skierowania odwołującego się na szkolenie uzupełniające. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ II instancji wyjaśnił, że w niniejszej sprawie opinią decydującą jest opinia powołanej przez Okręgową Radę Lekarską (...) Izby Lekarskiej – Komisji Orzekającej, bowiem to jej członkowie mieli bezpośredni kontakt z zainteresowanym lekarzem i z racji swego doświadczenia zawodowego i praktyki byli w stanie ocenić celowość skierowania lekarza na dodatkowe szkolenie. Z tych względów orzeczenie organu I instancji zdaniem Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej jest zasadne. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na w/w uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej z dnia (...) czerwca 2006 r. złożył D C wnosząc o uchylenie zaskarżonej uchwały jako podjętej z naruszeniem prawa materialnego tj. art. 11 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodzie lekarza i lekarza dentysty oraz z naruszeniem przepisów postępowania, a w szczególności art. 9 i 10 Kodeksu postępowania administracyjnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W odpowiedzi na skargę Naczelna Rada Lekarska podtrzymała swoje stanowisko i wniosła o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga D C jest zasadna, ponieważ zaskarżona uchwała Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej z dnia (...) czerwca 2006 r. oraz poprzedzająca ją uchwała Okręgowej Rady Lekarskiej (...) Izby Lekarskiej z dnia (...) kwietnia 2006 r. zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. wydane zostały z naruszeniem art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 kpa. Ponadto przy wydawaniu wymienionych uchwał doszło do naruszenia prawa materialnego tj. art. 11 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty. Zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 kpa, organy prowadzące postępowanie mają obowiązek zebrania i rozpatrzenia dostępnego materiału dowodowego, tak aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. Natomiast na podstawie art. 80 kpa organy te zobowiązane są rozstrzygnąć sprawę w oparciu o całokształt materiału dowodowego. Rozpatrując zgromadzony w danej sprawie materiał dowodowy organy nie mogą pominąć jakiegokolwiek przeprowadzonego dowodu, ani też uwzględnić dowodu, którego nie ma w aktach sprawy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że swobodna ocena dowodów, aby nie przerodziła się w samowolę, musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz z zachowaniem reguł tej oceny. Zarzut dowolności w ocenie konkretnej sprawy wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego, zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący. Tymczasem podjęte w niniejszej sprawie przez organy obu instancji rozstrzygnięcia, w zestawieniu ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym budzą poważne wątpliwości, gdyż argumentacja zawarta w uzasadnieniach tych rozstrzygnięć nie znajduje odzwierciedlenia w tym materiale. Zgodnie z art. 11 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty, jeżeli rada lekarska stwierdzi, iż istnieje uzasadnione podejrzenie niedostatecznego przygotowania zawodowego lekarza to powołuje ona komisję złożoną z lekarzy o odpowiednich kwalifikacjach zawodowych, która wydaje opinię o przygotowaniu zawodowym tego lekarza. Okręgowa rada lekarska na podstawie opinii komisji, może zobowiązać lekarza do odbycia uzupełniającego przeszkolenia, ustalając jego tryb, miejsce i program. W przedmiotowej sprawie Okręgowa Rada Lekarska (...) Izby Lekarskiej w Poznaniu uchwałą z dnia (...) czerwca 2005 r. Nr 91/2005 umorzyła postępowanie w przedmiocie oceny zdolności do wykonywania zawodu albo ograniczenia w wykonywaniu ściśle określonych czynności medycznych lekarza dentysty D C. W uzasadnieniu tej uchwały wskazano jedynie, że z uwagi na długi okres braku kontaktu z zawodem oraz negatywny wpływ długotrwałego nadużywania alkoholu na funkcje poznawcze, Komisja powołana w celu oceny zdolności do wykonywania zawodu lekarza, zasugerowała odbycie szkolenia zawodowego przed rozpoczęciem samodzielnej praktyki przez lekarza dentystę D C. Komisja to zaproponowała także przeprowadzenie ponownych badań kontrolnych po upływie roku. Stwierdzić należy, iż w treści w/w uchwały nie zawarto żadnych stanowczych postanowień co do potrzeby odbycia przez D C szkolenia zawodowego, nie określono jego formy, terminu i miejsca, a jedynie powołano się na sugestie Komisji, która dokonywała oceny zdolności do wykonywania zawodu lekarza odnośnie potrzeby odbycia szkolenia zawodowego. Z akt sprawy wynika, iż pismem z dnia (...) sierpnia 2005 r. Okręgowa Rada Lekarska (...) Izby Lekarskiej zwróciła się do D C z prośbą o informację na temat odbytego szkolenia zawodowego. W piśmie tym również nie wskazano ani, zakresu ani formy i treści szkolenia zawodowego jakie winien był odbyć ten lekarz. Wskazano natomiast, że w razie nie odbycia przeszkolenia zawodowego przez D C, Okręgowa Rada Lekarska może podjąć uchwałę o powołaniu komisji do oceny przygotowania zawodowego lekarza. Z akt sprawy wynika również, że w odpowiedzi na w/w pismo D C przedłożył Okręgowej Radzie Lekarskiej (...) Izby Lekarskiej zaświadczenie datowane na dzień (...) września 2005 r. o odbytym szkoleniu w zakresie stomatologii zachowawczej, chirurgii stomatologicznej i protetyki stomatologicznej w okresie od (...) sierpnia 2005 r. do (...) sierpnia 2005 r. Mając powyższe na względzie za bezpodstawne należy więc uznać stwierdzenia organów obu instancji zawarte w uzasadnieniach rozstrzygnięć kontrolowanych przez Sąd, że lekarz dentysta D C "nie dostarczył w wyznaczonym terminie potwierdzenia odbycia przeszkolenia". Za bezpodstawne należy także uznać działanie Okręgowej Rady Lekarskiej (...) Izby Lekarskiej, która "W związku z tym, iż lek. dent. D C nie dostarczył w wyznaczonym terminie potwierdzenia odbycia przeszkolenia", podjęła kolejną uchwałę z dnia (...) września 2005 r. nr (...) w sprawie powołania komisji do oceny przygotowania zawodowego w/w lekarza dentysty. Zdaniem Sądu w przedstawionej sytuacji organ samorządu zawodowego winien przyjąć - jak trafnie sugeruje skarżący - że sugestia Komisji powołanej w celu oceny zdolności do wykonywania zawodu lekarza, co do potrzeby odbycia przeszkolenia, choć bez wyraźnego zobowiązania, została przez lekarza dentystę wypełniona. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala jednoznacznie stwierdzić, iż w niniejszej sprawie istniało uzasadnione podejrzenie niedostatecznego przygotowania zawodowego lekarza dentysty D C oraz że istniały podstawy do skierowania tego lekarza na przeszkolenie w trybie art. 11 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty. Stwierdzić trzeba, iż w aktach sprawy brak jest jakichkolwiek dowodów wskazujących na niedostateczne przygotowanie zawodowe lekarza dentysty D C lub chociaż uzasadniających podejrzenie niedostatecznego przygotowania zawodowego. Z akt sprawy nie wynika, aby kiedykolwiek i w jakiejkolwiek formie skarżący był poddawany sprawdzianowi z posiadanej przez siebie wiedzy teoretycznej lub praktycznej. Z akt sprawy nie wynika też, aby składano skargi, wnoszono zastrzeżenia, co do umiejętności, wiedzy i sposobu wykonywania zawodu przez D C. Wręcz przeciwnie w zgromadzonym materiale dowodowym znajdują się dokumenty, które wskazują na to, iż lekarz ten posiadał bardzo dobre przygotowanie zawodowe (np. pismo Komisji Kształcenia WIL oraz Komisji Stomatologicznej WIL z dnia (...) kwietnia 2006 r., w którym stwierdzono, że skarżący był nauczycielem akademickim, a jego umiejętności nie budziły nigdy żadnych zastrzeżeń). Zdaniem Sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie dawał podstaw do wydania przez Komisję negatywnej oceny przygotowania zawodowego skarżącego, a jak wynika z uzasadnienia organu II instancji ocena ta miała decydujący wpływ na podjęcie uchwały o skierowaniu lekarza dentysty D C na uzupełniające szkolenie zawodowe. "Bezpośredni kontakt" członków Komisji Orzekającej z zainteresowanym lekarzem, którzy posiadają doświadczenie zawodowe i praktykę nie był w ocenie Sądu wystarczający by ocenić celowość skierowania lekarza na uzupełniające szkolenie zawodowe. Na marginesie dodać należy, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodziła także konieczność odbycia przeszkolenia zawodowego ze względu na przerwę w wykonywaniu zawodu (art. 10 ust. 3 w/w ustawy), z akt sprawy wynika bowiem, że przerwa w wykonywaniu praktyki była krótsza niż pięć lat. Z akt przedmiotowej sprawy wynika bezspornie, że skarżący ma chorobę alkoholową. Okoliczność ta nie uzasadnia jednak podejrzenia niedostatecznego przygotowania zawodowego lekarza dentysty. Nie przesadzając rozstrzygnięcia organów rozpatrujących ponownie przedmiotową sprawę, stwierdzić trzeba, iż okoliczność ta mogłaby stanowić co najwyżej podstawę do wszczęcia postępowania określonego w art. 12 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty i ewentualnie orzeczenia o niezdolności lekarza do wykonywania zawodu lub ograniczenia w wykonywaniu ściśle określonych czynności medycznych ze względu na stan zdrowia uniemożliwiający wykonywanie zawodu lekarza oraz ewentualnie orzeczenia o zawieszeniu prawa wykonywania zawodu lekarza na czas trwania niezdolności. Zgodzić trzeba się z twierdzeniem skargi, iż Komisja powołana do oceny przygotowania zawodowego, ani też Okręgowa Rada Lekarska, a także Naczelna Rada Lekarska nie stwierdziły żadnych okoliczności uzasadniających niedostateczną ocenę przygotowania zawodowego skarżącego i posługiwały się jedynie ogólnikowymi stwierdzeniami "długotrwałego braku kontaktu z zawodem oraz negatywnym wpływem na funkcje poznawcze długotrwałego nadużywania alkoholu", które to stwierdzenia są dodatkowo sprzeczne ze znajdującymi się w aktach sprawy ocenami dokonanymi przez specjalistów neurologa i psychologa. Wskazać należy, iż w postępowaniu dotyczącym zdolności do wykonywania zawodu skarżący złożył do akt zaświadczenie lekarskie z dnia (...) marca 2005 r., z którego wynika, że "uchwytnych objawów polineuropatii poalkoholowej nie stwierdza się". W aktach sprawy znajdują się także wyniki badań psychologicznych z dnia (...) marca 2005 r., z których wynika m.in. "(...) zaburzeń myślenia i spostrzegania nie ujawnia (...), (...) sprawność funkcji poznawczych na dobrym, przeciętnym poziomie (...), (....) pamięć długotrwała sprawna (...), (...) konfiguracja profilu uzyskanych wyników nie daje dostatecznych podstaw do wnioskowania o wtórnym obniżeniu sprawności funkcji poznawczych wskutek zmian w obrębie ośrodkowego układu nerwowego (...)". Zauważyć trzeba, iż organy samorządu zawodowego mówiąc w uzasadnieniach swych rozstrzygnięć o "negatywnym wpływie na funkcje poznawcze długotrwałego nadużywania alkoholu" nie odniosły się w ogóle do powołanych opinii lekarskich, ani też nie przedstawiły dowodów przeciwnych, co stanowi naruszenie art. 107 § 3 kpa oraz art. 7, art. 77 i 80 kpa. Zdaniem Sądu, działania organów samorządu zawodowego orzekających w przedmiotowej sprawie cechuje brak logiki i konsekwencji. Z jednej strony organy te bez dostatecznego wyjaśnienia sprawy orzekają uchwałą z dnia (...) kwietnia 2006 r. i utrzymującą ją w mocy uchwałą z dnia (...) czerwca 2006 r. o konieczności skierowania lekarza dentysty D C na uzupełniające szkolenie zawodowe, a z drugiej zaś strony przywracają tego lekarza do wykonywania zawodu i wydają zezwolenie na otwarcie i wykonywanie indywidualnej praktyki lekarskiej (Uchwała Okręgowej Rady Lekarskiej w (...) z dnia (...) marca 2006 r. Nr (...)), co także stanowi naruszenie art. 11 ustawy z dnia (...) grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty. Ujawnione naruszenie w/w przepisów prawa tj. art. 7, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 kpa oraz art. 11 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty powoduje uchylenie zaskarżonej uchwały organu II instancji oraz uchwały organu I instancji z mocy art. 145 § 1 ust. 1 pkt a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.). Na mocy art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w pkt 2-gim wyroku. O kosztach sądowych orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.).