VII SA/Wa 1492/05

WyrokWSA w Warszawie2006-06-22

Skład orzekający: Wojciech Mazur, Bożena Walentynowicz, Tadeusz Nowak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracyjny prawidłowo wznowił postępowanie administracyjne, nie badając uprzednio, czy wniosek o wznowienie został złożony w ustawowym terminie?
Ratio decidendi
Organ administracyjny, rozpatrując wniosek o wznowienie postępowania, ma obowiązek z urzędu zbadać, czy został zachowany jednomiesięczny termin do jego złożenia. Wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia mimo uchybienia terminu stanowi rażące naruszenie prawa. W przypadku stwierdzenia uchybienia terminu, organ powinien wydać decyzję o odmowie wznowienia postępowania.
Stan faktyczny
Spółka z o.o. wystąpiła z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Wojewoda wznowił postępowanie i odmówił uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę, uznając, że nie zachodzą przesłanki do wznowienia, w tym zarzut wyłączenia Wójta Gminy. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję Wojewody w mocy. Stowarzyszenie wniosło skargę do WSA, zarzucając m.in. naruszenie przepisów o wyłączeniu organu. WSA uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organy nie zbadały prawidłowo terminu złożenia wniosku o wznowienie postępowania.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego kwotę 300 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Mazur, , Sędzia NSA Bożena Walentynowicz, Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Protokolant Aleksandra Młyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi [...]Stowarzyszenia [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2005 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji dotyczącej pozwolenia na budowę w postępowaniu wznowieniowym I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego [...] Stowarzyszenia [...] kwotę 300 zł (trzysta złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Spółka z o. o. "[...]" wystąpiła z wnioskiem o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Wójta Gminy [...] z dnia [...].08.200r. Nr [...] o pozwoleniu na budowę Z. położonego w [...] na nieruchomościach nr [...] obręb [...]. Wojewoda [...] uznając , że nie zachodzą przesłanki z art. 148 i art. 149 § 3 Kpa, postanowieniem z dnia [...].03.2005r. [...] wznowił postępowanie w przedmiotowej sprawie i decyzją z dnia [...] kwietnia 2005r, odmówił uchylenia decyzji Wójta Gminy [...] o pozwoleniu na budowę Z. [...] na nieruchomości [...] obręb [...] z dnia [...].08.2000r Nr [...] w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Wojewody [...] z dnia [...].10.2000r. Nr [...] utrzymującej w mocy w/wym. decyzję Wójta Gminy [...]. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda wskazał, że spółka "[...]" była stroną w postępowaniach administracyjnych dotyczących kolejnych etapów przedmiotowej inwestycji i nie była pozbawiona czynnego udziału w sprawie na każdym etapie postępowania administracyjnego o czym świadczą wystąpienia składane do Naczelnego Sadu Administracyjnego - Oddziału Zamiejscowego w Gdańsku dot. przedmiotowej sprawy przez strony postępowania administracyjnego: II SA/Gd 3052/2000; II SA/ Gd 2896/2001; II SA/Gd 2927/2000; IISA/Gd 3074/201; II SA/Gd 2780/200; II SA/Gd 2924/2001. W żadnej z w/wym spraw Sąd Administracyjny badając w zakresie swych kompetencji określonych ustawą z dnia 11.05.1995r. o Naczelnym Sadzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 z późniejszymi zmianami) zgodność z prawem wydanych decyzji administracyjnych na podstawie całokształtu materiału dowodowego, nie dopatrzył się naruszenia prawa mogącego skutkować uchyleniem bądź stwierdzeniem nieważności decyzji wydanych przez organy architektoniczno - budowlane I i II instancji. Zdaniem Wojewody, podnoszony przez wnioskodawcę zarzut naruszenia w toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego dyspozycji art. 24 Kpa dotyczącego wyłączenia pracownika organu administracji publicznej tj. Wójta Gminy [...] od udziału postępowania w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę Z. położonego [...] na nieruchomości [...] obręb [...] jest bezpodstawny z uwagi na fakt, iż to Gmina [...], a nie Wójt Gminy posiada udziały w w/wym. inwestycji. Zgodnie z materiałem dowodowym zawartym w aktach sprawy administracyjnej Gmina [...] od [...] lipca 2000r. posiada udziały w wysokości 17,34% w spółce Z. Sp. z o.o w [...]. W ocenie Wojewody przepisy kompetencyjne są jednoznaczne, ponieważ konieczność wyłączenia wójta działającego w sprawie jako organ administracji publicznej ogranicza się do dyspozycji art. 25 Kpa. W ocenie Wojewody [...] taka sytuacja nie zachodzi w rozpatrywanej sprawie, gdyż nie dotyczy interesów majątkowych Wójta Gminy [...]. Zdaniem Wojewody zasadne jest wyłączenie organu w sytuacji gdy sprawa dotyczy interesów majątkowych własnych osoby sprawujących urząd, bądź osób wymienionych w art. 24 § 1 pkt 1 i 2 Kpa. Stanowisko powyższe , zdaniem Wojewody, znajduje swe umocowanie również w uzasadnieniu Uchwały składu 7 sędziów NSA z 19.05.2003r. OPS 1/03 wskazującej, iż to przepisy prawa materialnego wyznaczają rolę organu samorządu terytorialnego do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej. Reguły kolizyjne nie mogą zmieniać ról, jakie przez przepisy prawa materialnego zostały wyznaczone poszczególnym podmiotom w procesie orzekania. Zgodnie z przepisami w/cyt. Ustawy Kodeksu postępowania administracyjnego, brak przesłanek wymienionych w art. 145 § 1 i art. 145a Kpa ocenionych merytorycznie w toku postępowania wznowionego, stanowi podstawę odmowy uchylenia decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...].08.200r. Nr [...] w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...].10.200r. Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy [...] o pozwoleniu na budowę Z. w [...], na nieruchomości [...] obręb [...]. Organ wskazał ponadto, że zgodnie z postanowieniami ustawy Prawo budowlane obowiązującymi w dacie wydania przedmiotowej decyzji Wójtowie Gmin byli organami I instancji architektoniczno - budowlanej, upoważnieni do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego ,po rozpatrzeniu odwołań: "[...]" Sp. z o.o. , "[...]" [...] Stowarzyszenia [...] oraz Mieszkańców i Właścicieli Nieruchomości położonych w miejscowości [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...].04.2005r., odmawiająca uchylenia decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...].08.2000r., udzielającej pozwolenia na budowę Z. w [...], na nieruchomości nr ewid. [...] obręb [...], w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Wojewody [...] z dnia [...].10.2000r. utrzymującą w mocy w/wym. decyzję Wójta Gminy [...]. W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w rozpatrywanej sprawie brak jest podstaw aby twierdzić, iż Wójt Gminy [...], który wydał sporne pozwolenie na budowę podlegał wyłączeniu bowiem kwestię wyłączenia organu reguluje art. 25 § 1, który przewiduje wyłączenie organu od załatwienia sprawy dotyczącej interesów majątkowych: jego kierownika lub osób pozostających z tym kierownikiem w stosunkach określonych w art. 24 § 1 pkt 2 i 3 kpa oraz osoby zajmującej stanowisko kierownicze w organie bezpośrednio wyższego stopnia lub osób pozostających z nim w stosunkach określonych w art. 24 § 1 pkt 2 i 3 kpa . W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w niniejsze sprawie nie zaistniała również wskazana przez wnioskodawcę przesłanka z art. 145 § 1 pkt 6 Kpa Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zauważył, iż Naczelny Sąd Administracyjny - Oddział Zamiejscowy w Gdańsku, badając zgodność z prawem wydanej w/w decyzji ostatecznej organu wojewódzkiego, nie dopatrzył się naruszenia prawa mogącego skutkować uchyleniem bądź stwierdzeniem nieważności decyzji wydanych przez organy architektoniczno-budowlane organu I-ej i II-ej instancji. Skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniosło [...] Stowarzyszenie [...] wnosząc o jej uchylenie. Skarżący wskazuje, że Wójt Gminy podlega wyłączeniu w tej sprawie zarówno na podstawie art. 25 kpa jak i 24 kpa. bowiem strona jest spółka Z. , której udziałowcem jest Gmina [...]. Wójt Gminy reprezentujący Gminę na zgromadzeniu wspólników Z. pozostaje ze stroną w takim stosunku, ze wynik sprawy może mieć wpływ na jego prawa i obowiązki. Tym samym , Zdaniem skarżącego Wójt winien zostać wyłączony na podstawie art, 24§1 pkt. 1 kpa. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie - aczkolwiek z innych przyczyn, aniżeli wskazanych we wniesionym środku zaskarżenia. Na wstępie podnieść należy, iż w przypadku wniesienia wniosku o wznowienie postępowania rzeczą organu administracyjnego jest przede wszystkim ustalenie, czy czy wnioskodawca posiadał przymiot strony postępowania, czy żądanie wznowienia postępowania oparte jest choćby na jednej z przesłanek, określonych w art. 145 § 1 pkt 1-7 kpa, a następnie czy żądanie to zostało złożone w terminie określonym w art.148 kpa. W przypadku pozytywnej odpowiedzi w każdej z tych kwestii - organ administracji jest obligowany do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania, w trybie art. 149 § 1 kpa. Z powyższego uregulowania wynika, iż strona ze skutkiem prawnym może złożyć podanie o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Strona musi więc udowodnić, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 2 wydanie, Warszawa 1998 r.). Organ administracyjny obowiązany jest z urzędu zbadać zachowanie tego terminu. Wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek pomimo uchybienia terminu stanowi rażące naruszenie prawa, godzi bowiem w zasadę ogólną trwałości decyzji administracyjnych (art. 16 § 1 kpa). Uchybienie terminu do wniesienia podania o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania jest podstawą do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 kpa). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż organ I i II instancji nie sprawdził czy skarżący spełnił trzeci wymóg określony w przepisie art.148 kpa tj czy żądanie to zostało złożone w terminie. Wprawdzie organ I instancji wskazał, że nie zachodzą przesłanki z art. 148 i art. 149 § 3 Kpa i postanowieniem z dnia [...].03.2005r. wznowił postępowanie w przedmiotowej sprawie, lecz nie wykazał by kwestia złożenia w terminie wniosku o wznowienie była przedmiotem sprawdzenia i analizy przez organ I instancji mimo, że w uzasadnieniu decyzji Wojewoda wskazał, że spółka [...]", która wystąpiła z wnioskiem o wznowienie postępowania była stroną w postępowaniach administracyjnych dotyczących kolejnych etapów przedmiotowej inwestycji i nie była pozbawiona czynnego udziału w sprawie na każdym etapie postępowania administracyjnego wskazując na wystąpienia spółki składane do Naczelnego Sadu Administracyjnego - Oddziału Zamiejscowego w Gdańsku dot. przedmiotowej sprawy przez strony postępowania administracyjnego: II SA/Gd 3052/2000; II SA/ Gd 2896/2001; II SA/Gd 2927/2000; IISA/Gd 3074/201; II SA/Gd 2780/200; II SA/Gd 2924/2001. Reasumując, w pierwszej fazie rozpatrywania podania o wznowienie postępowania organ administracji ma obowiązek zbadać czy dopuszczalne jest wznowienie postępowania z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych oraz czy zachowany został jednomiesięcznego terminu (art. 148 k.p.a.). Nie wolno mu natomiast oceniać, czy przyczyny wznowienia wskazane przez stronę faktycznie wystąpiły; tę kwestię organ administracji powinien rozważyć dopiero po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 k.p.a.). Odstąpienie od podjęcia jednej ze wskazanych wyżej czynności stanowiło naruszenie przepisów postępowania administracyjnego - art. 7 i 77 k.p.a., które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Mając na względzie powyższe Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 §1 pkt.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz.270) orzekł jak w sentencji wyroku. .

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło