VII SA/Wa 1495/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński (spr.), , Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Asesor WSA Bogusław Cieśla, Protokolant Ewa Pecelt, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lipca 2005 r. sprawy ze skargi H. i A. G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2004 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala. Decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r. Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2002 r. nr [...] w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dla [...] SA na budowę trzech hal hurtowo detalicznych z przyłączami drogami i parkingami. Odmowę stwierdzenia nieważności decyzji Wojewoda uzasadnił tym, iż zarzuty raszącego naruszenia prawa przez decyzję zgłoszone przez 0wnioskodawców H. i A. G. nie znalazły potwierdzenia w wynikach przeprowadzonego postępowania. Od decyzji tej odwołali się wnioskodawcy zarzucając naruszenie art. 7, 77,107 i 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przez wadliwą ocenę stanu faktycznego sprawy, niedostrzeżenie niezgodności pozwolenia budowlanego z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu i planem zagospodarowania przestrzennego, niezbadanie nieprawidłowości w zakresie odprowadzania wód opadowych oraz niespełnienie wymagań wynikających z ochrony środowiska. Decyzją [...] z dnia [...] sierpnia 2004 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił powyższą decyzję w całości i umorzył postępowanie przed organem I instancji. Organ II instancji uznał, że wnioskodawcy nie posiadają przymiotu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy [...] nr [...] w rozumieniu art. 28 k.p.a. Organ przytoczył również treść art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego w brzmieniu po nowelizacji z 2003 r. wskazując, iż dla ustalenia przymiotu strony niezbędne jest wskazanie przez właścicieli działek sąsiednich przepisu wprowadzającego ograniczenia w zagospodarowaniu terenu sąsiedniego z uwagi na oddziaływanie obiektu przedmiotowej inwestycji. Następnie organ II instancji poddał obszernej analizie zarzuty skarżących oceniając je pod kątem możliwego wpływu inwestycji na interesy prawne wnioskodawców w świetle przepisów prawa budowlanego i w konkluzji doszedł do wniosku, że wnioskodawcy nie posiadają przymiotu strony. Nie mogli więc skutecznie złożyć wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji. Z tego powodu uchylono decyzję merytorycznie rozstrzygającą wniosek i umorzono postępowanie, które zdaniem organu II instancji nie powinno toczyć się w ogóle. H. i A. G. złożyli skargę na tę decyzję zarzucając naruszenie prawa polegające na przyjęciu, jako podstawy oceny interesu prawnego skarżących, art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego w brzmieniu po nowelizacji z 2003 r. zamiast art. 28 k.p.a. w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 6 i ust. 2 pkt 1-4 Prawa budowlanego, gdyż ten przepis określał pozycję skarżących w postępowaniu. Inwestycja zaś po wybudowaniu generuje duży ruch samochodowy i pieszy, duże zanieczyszczenie środowiska i hałas. Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i podkreślił, iż skarżący nie wskazali przepisu prawa materialnego z którego wynikałby ich interes prawny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Skargę należało oddalić, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że Sąd, rozpoznając skargę, ocenia czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Przyznać należy jednak rację zarzutom skargi skierowanym przeciwko możliwości zastosowania do oceny interesu prawnego skarżących przepisów art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego w brzmieniu po nowelizacji z 2003 r. Organ nadzoru dokonując oceny legitymacji procesowej wnioskodawcy o stwierdzenie nieważności pozwolenia budowlanego stosuje obowiązujące w dacie rozpoznawania sprawy przepisy proceduralne, natomiast ustalenie legitymacji materialnoprawnej może nastąpić jedynie na podstawie przepisów obowiązujących w dacie wydania decyzji objętej wnioskiem o stwierdzenie nieważności. Niewątpliwie zatem organ II instancji wadliwie przywołał wymienione przepisy, gdyż nie obowiązywały one w dacie wydania decyzji będącej przedmiotem postępowania nadzorczego. Uchybienie to nie może jednak jako "inne naruszenie przepisów postępowania" w rozumieniu art. 145 § 1 ust. 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.) doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji, skoro znaczenie mają tylko takie uchybienia, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchybienia tego nie sposób zaś zaliczyć do istotnie wpływającego na wynik sprawy, gdyż przeprowadzona przez organ II instancji analiza przymiotu strony skarżących jest trafna, a dyspozycja art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego stanowi w istocie potwierdzenie dotychczasowej linii orzeczniczej sądów administracyjnych, stosowanej od dawna na określenie interesu pranego uczestników procesów inwestycyjnych.. Legitymacja proceduralna obejmuje prawo do złożenia wniosku i przeprowadzenia postępowania, a także prawo do kontroli sądowej wydanej decyzji, natomiast wykazanie legitymacji materialnej wymaga od uprawnionego proceduralnie podmiotu wskazania takiego uprawnienia określonego przez przepis prawa, z którego skorzystanie nie byłoby możliwe, gdyby inwestycja została zaakceptowana w takich warunkach jak została zaprojektowana. Ponieważ na gruncie prawa budowlanego granice uprawnień uczestników procesu inwestycyjnego zawsze określały bezwzględnie obowiązujące przepisy zawarte w ustawie i przepisach wykonawczych, dla uzyskania statusu strony nie wystarczało powołanie się na uciążliwości inwestycji ujęte w art. 5 Prawa budowlanego, lecz należało wskazać naruszenie konkretnego przepisu w zakresie naruszenia norm dotyczących odległości, czy naruszenia norm ochronnych ujętych w przepisach odrębnych.. O ile zatem organ bez podstawy przywołał przepisy dotyczące nowego pojęcia prawnego tj. obszaru oddziaływania obiektu, to samą analizę okoliczności decydujących o wykazaniu interesu prawnego skarżących przeprowadził prawidłowo. Kwestia interesu prawnego skarżących pojawiała się we wcześniejszych stadiach sprawy, i początkowo organ I instancji prawidłowo odmówił wznowienia postępowania w oparciu o art. 157 § 3 k.p.a. Skoro jednak po uchyleniu tej decyzji przez organ II instancji przeprowadzono już postępowanie nieważnościowe na wniosek skarżących, pomimo tego, iż z zaleceń decyzji uchylającej wynikał jedynie nakaz zweryfikowania okoliczności faktycznych i dokonania oceny legitymacji materialnej wnioskodawców, nie było już możliwości wydania decyzji o odmowie wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności, prawidłowo organ umorzył całe postępowanie wszczęte na wniosek nie legitymowanej strony. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.