VII SA/Wa 1496/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), , Sędzia WSA Leszek Kamiński, Sędzia WSA Małgorzata Miron, Protokolant ref. staż. Iwona Choińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2012 r. ze skargi G.P. i W.P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania I. skargę oddala; II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata K.D. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 307,50 (trzysta siedem złotych i pięćdziesiąt grodzy), w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 250 (dwieście pięćdziesiąt) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 57,50 (pięćdziesiąt siedem złotych pięćdziesiąt groszy). [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] Nr [...] działając na podstawie art. 149 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zw. dalej kpa, po rozpatrzeniu wniosku G. i W.P. o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją własną nr [...] z dnia [...] utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nr [...] z dnia [...] nakazującą rozbiórkę rozbudowy (nadbudowy) budynku gospodarczego zrealizowanego na działce nr ew. [...] w [...] będącej własnością W. P., zrealizowanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę - odmówił wznowienia postępowania. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ wskazał, że G. i W. P. wnioskujący o wznowienie postępowania w przedmiotowej sprawie nie podali w swoim wniosku dokładnego terminu, w jakim dowiedzieli się o przyczynie, będącej podstawą wznowienia. Organ zaznaczył, iż odpowiedź udzielona przez wnioskodawców na wezwanie organu o sprecyzowanie wniosku nie czyni zadość żądaniom organu zawartym w piśmie z dnia 29 grudnia 2010 r. Organ podkreślił, iż G. i W. P. w swoim piśmie z dnia 21 stycznia 2011 r. opisują sytuację, w której dowiedzieli się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania nie podając jednak wprost dokładnej daty. Dodał, iż wnioskujący zostali pouczeni, iż nieuzupełnienie wniosku o powyższe dane będzie skutkować rozpatrzeniem go w oparciu o posiadany materiał dowodowy. Organ wyjaśnił, że nieokreślenie terminu w jakim strony powzięły informację o przyczynie, będącej podstawą do wznowienia postępowania stanowi przeszkodę uniemożliwiającą formalne wznowienie postępowania i rozpatrzenie wniosku pod względem merytorycznym. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] znak : [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy powyższą decyzję. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ wskazał, że skarżący G. i W.P. pismem z dnia [...] wnieśli do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] o podjęcie procedur administracyjnych zmierzających do wznowienia postępowania, skutkujących wycofaniem z obiegu prawnego decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] Nr [...] i utrzymującej ją w mocy decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...], w myśl art. 145 § 1 pkt 1, 2 i 5 Kpa. Jako podstawę wznowienia postępowania skarżący podali fakt, że przed Sądem Rejonowym w [...] w [...] Wydziale Karnym (pod sygn. akt [...]), toczyły się postępowania karne w stosunku do B.C. byłego Inspektora PINB w [...] i H. P. byłego Dyrektora Wydziału Budownictwa i Architektury, wniesione z urzędu aktem oskarżenia przez Prokuraturę Okręgową w [...]. Wobec braku konkretnego określenia kiedy wnioskujący dowiedzieli się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania [...] WINB pismem z dnia [...] wezwał G. i W. P. do uzupełnienia wniosku, poprzez podanie daty, pouczając, że nie uzupełnienie wniosku w terminie 7 dni, spowoduje rozpatrzenie go w oparciu o posiadany materiał dowodowy. Organ zaznaczył, iż odpowiadając na ww. wezwanie organu wojewódzkiego, G. i W. P. w piśmie z dnia 21 stycznia 2011 r. i z dnia 24 stycznia 2011 r., nie wyjaśnili, w sposób jednoznaczny daty, w której dowiedzieli się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. W pismach tych skarżący podali, że "ponieważ ponad wszelką wątpliwość czas od uzyskania informacji (a wraz z nią kserokopii odpowiedzi do Sądu Rejonowego w [...][...] Wydział Karny) do zredagowania przedmiotowego wniosku, można liczyć w godzinach, więc na pewno nie przekroczył liczby 30 dni". Z tego względu, iż w rozpatrywanym przypadku, mimo wezwania przez organ wojewódzki, wnioskodawcy nie wskazali w sposób jednoznaczny i nie udowodnili daty powzięcia przez nich informacji o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, organ uznał, iż uzasadniona i zgodna z prawem jest odmowa wznowienia postępowania. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli G. i W. P. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżonej decyzji zarzucili : - nieważność postępowania poprzez pozbawienie możności obrony praw w myśl art. 10 kpa od samego początku procedowanej sprawy, a nie tylko w zakresie ostatniej inkryminowanej decyzji, z uwagi na nienależyte rozpoznanie wszystkich odwołań skarżącego i z uwagi na nierzetelne prowadzenie sprawy. - rozmyślne pomijanie i uchylania się od analizy przedkładanych argumentów od samego początku procesowanej sprawy, w sposób tendencyjny, bagatelizując ich wartość dowodową i uznając je wbrew prawdzie materialnej, jako bez znaczenia dla sprawy. - nie rozpoznanie wniosku co do istoty sprawy od samego początku procedowania sprawy. W związku z powyższym skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] i utrzymanej nią w mocy decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] z dnia [...] w całości, na podstawie art. 7, 10, 77 § 1 kpa, 107 § 3 kpa oraz art. 11 i art. 105 kpa w związku z art.145 §1 pkt 1 i 2 kpa i art. 156 § 1 pkt 2 i 6 kpa, po uprzednim rozpatrzeniu procedowanych na chwilę obecną wniosków strony skarżącej wniesionych na podstawie art.145 §1 pkt 1 i 2 kpa i art.156 § 1 pkt 2 i 6 kpa. Jednocześnie w skardze ( s. 6) wskazano, iż upływ terminu o którym mowa w art. 148 kpa rozpoczął swój bieg od daty kiedy otrzymał notatkę urzędową Prokuratora Prokuratury Rejonowej w [...] (załącznik do skargi) tj od dnia 14 marca 2011r. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje : Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny, sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Wbrew żądaniom skargi, Sąd Administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Rzeczą tutejszego Sądu, było zatem dokonanie oceny zaskarżonej decyzji z punktu widzenia zgodności z przepisami prawa materialnego i postępowania administracyjnego, oraz trafności ich wykładni. Na wstępie należy wskazać, że każda decyzja ostateczna, zgodnie z zasadą ogólną trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych (art. 16 § 1 k.p.a.), podlega szczególnej ochronie w celu zapewnienia stabilności stosunków prawnych, co w konsekwencji stanowi ochronę praw nabytych adresatów tej decyzji. Z tego też względu wzruszenie decyzji ostatecznej może mieć miejsce jedynie w przypadkach ściśle określonych w przepisach prawnych - bez możliwości korzystania z wykładni rozszerzającej przy interpretacji tych przepisów. Złożenie wniosku o wznowienie postępowania w sprawie obliguje organ do zbadania, czy łącznie zachodzą formalne przesłanki do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 k.p.a.) tj. ustalenia, czy: 1. decyzja, której dotyczy wniosek o wznowienie postępowania, jest ostateczna, 2. wniosek o wznowienie postępowania pochodzi od strony, 3. podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminów określonych w art. 148 § 1 i 2 k.p.a., 4. żądanie wznowienia postępowania oparte jest na powołaniu wyliczonych w art. 145 § 1 k.p.a. przyczyn wznowienia. Wystąpienie łącznie wszystkich wymienionych przesłanek uprawnia organ do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 k.p.a.), natomiast ich brak obliguje organ do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.). Czynności podjęte przez organ z urzędu przed wydaniem takiego postanowienia nie są czynnościami procesowymi, lecz mają charakter wewnętrzny vide wyrok NSA z dnia 5 października 2007 r., I OSK 1390/06, ONSA WSA 2008, nr 6, poz. 91; OSP 2009, z. 11, poz. 118, w którym sąd stwierdził, że: "Czynności proceduralne organu po otrzymaniu podania o wznowienie postępowania administracyjnego nie są podejmowane w ramach postępowania w sprawie wznowienia postępowania aż do wydania postanowienia o wszczęciu postępowania wznowieniowego (art. 149 § 1 k.p.a.). W tej fazie organ może się wypowiadać jedynie co do zarzutów, a nie ich podstaw - wyrok NSA z dnia 14 czerwca 1999 r., IV SA 2397/98, LEX nr 47857: Przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji bada wyłącznie, czy wniosek o wznowienie postępowania oparty jest o ustawowe przesłanki wznowienia, enumeratywnie wymienione w art. 145 § 1 k.p.a. oraz czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 k.p.a. Tylko w przypadku ujawnienia, iż podanie o wznowienie nie wskazuje przesłanek przewidzianych w art. 145 § 1 k.p.a. bądź nie zachowany został termin do jego złożenia przewidziany w art. 148 k.p.a. - organ administracji może na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. wydać decyzję odmawiającą wznowienia postępowania. W pozostałych przypadkach organ administracji ma obowiązek wydać postanowienie o wznowieniu postępowania i przeprowadzić postępowanie zgodnie z zasadami określonymi w art. 150 i 151 k.p.a. Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, iż tylko gdy w świetle twierdzeń wynikających już z samego wniosku o wznowienie wynika, że brak jest ustawowych podstaw do wznowienia, wniosek składa podmiot niebędący stroną albo termin do jego złożenia nie został zachowany, organ wydaje decyzję o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.). Decyzję o odmowie wznowienia postępowania wydaje się między innymi wtedy, gdy we wstępnej fazie postępowania wznowieniowego nie można jednoznacznie stwierdzić, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony z zachowaniem ustawowego terminu. W tej sytuacji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie mogąc zweryfikować czy wniosek o wznowienie postępowania został wniesiony z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 k.p.a. musiał odmówić wznowienia na podstawie art. 149 § 3 kpa. Zasadą jest , że strona wnosi podanie w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia, zaś zachowanie terminu musi być przez stronę udowodnione. Nie wystarczy tutaj uprawdopodobnienie (por. E. Iserzon, J. Starościak, Komentarz, 1964, s. 200; podobnie wyrok NSA z dnia 16 października 1998 r., III SA 2802/97, LEX nr 34954: "Strona ze skutkiem prawnym może złożyć podanie o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Zachowanie powyższego terminu musi być udowodnione przez stronę, zaś organ administracji swobodnie ocenia dowody w tej mierze"; oraz wyrok NSA z dnia 19 maja 2000 r., I SA/Wr 1038/97, LEX nr 43046: "Strona ze skutkiem prawnym może złożyć podanie o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Strona musi więc udowodnić, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia". Należy więc podkreślić, iż to strona występująca z wnioskiem o wznowienie postępowania powinna zadbać o dowody potwierdzające datę dowiedzenia się o istnieniu przesłanki do wznowienia. Nie ulega wątpliwości, iż w sprawie niniejszej skarżący nie podjęli trudu wskazania organowi daty powzięcia wiadomości stanowiących w ich przekonaniu podstawę do wznowienia postępowania. Jako podstawę wznowienia wskazano we wniosku z dnia 9 grudnia 2010r. art. 145 § 1 pkt 1, 2 i 5 kpa wiążąc je z wyrokiem skazującym Sądu Rejonowego w [...] sygn. akt [...] z dnia [...]. W tej sytuacji uzasadnionym było wezwanie przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego pismem z dnia 29 grudnia 2010r. skarżących do wyjaśnienia precyzyjnej daty w której dowiedzieli się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia. Jednak w piśmie skarżących z dnia 24 stycznia 2011r. kwestia ta nie została wyjaśniona, zaś użyte przez skarżących sformułowanie, iż " ponad wszelką wątpliwość czas od uzyskania informacji ...do zredagowania przedmiotowego wniosku, można liczyć w godzinach, więc na pewno nie przekroczył liczby 30 dni", nie dowodzi zachowania przez skarżących terminu o którym mowa w art. 148 kpa. Zwłaszcza, że jak wynika z motywów skargi, skarżący termin powzięcia informacji stanowiących podstawę wznowienia odmiennie interpretowali w przywołanym piśmie z dnia 24 stycznia 2011r zaś całkowicie odmiennie określają ją w skardze wskazując jako datę powzięcia informacji o przyczynach wznowienia postępowania dzień 14 marca 2011r. Przy czym należy wskazać, iż data ta następuję ponad trzy miesiące po złożeniu w dniu 9 grudnia 2010r. wniosku o wznowienie postępowania. Okoliczność ta dodatkowo przemawia więc za prawidłowością podjętej przez organy decyzji. Odnosząc się zaś do zarzutów skargi dotyczących wadliwie prowadzonych postępowań (od samego początku sprawy),wadliwej oceny materiału dowodowego, czy tez pozbawienia skarżących możności obrony swoich praw, to należy wskazać, iż trafiają one w próżnie, bowiem na tym etapie postępowania kwestie merytoryczne nie były przedmiotem oceny organów a ich decyzje poddane kontroli Sądu mają charakter wyłącznie procesowy. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) skargę jako bezzasadną należało oddalić. Rozstrzygnięcie o kosztach znajduje swoje oparcie w art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr, 153 poz. 1270 ze zm.) w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) .