VII SA/Wa 1496/11
PostanowienieWSA w Warszawie2012-05-24
Skład orzekający: Referendarz sądowy Justyna Wtulich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawcy spełniają przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych) w postępowaniu przed sądem administracyjnym?Ratio decidendi
Wnioskodawcy wykazali, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ich sytuacja materialna, uwzględniająca dochody, wydatki oraz posiadane zasoby, uzasadnia przyznanie im prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Wnioskodawcy złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiającą wznowienia postępowania. Wnioskodawcy przedstawili swoją sytuację materialną, wskazując na niskie dochody, posiadanie domu w budowie, mieszkania lokatorskiego oraz starego samochodu. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, przedstawili dodatkowe wyjaśnienia dotyczące utraty pracy przez wnioskodawczynię, oczekiwania na rozstrzygnięcie sądu pracy, sytuacji zdrowotnej wnioskodawcy oraz kontynuacji nauki przez syna.Rozstrzygnięcie
Przyznano G. P. i W. P. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G.P. i W. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi G. P. i W. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak : [...] w przedmiocie : odmowy wznowienia postępowania postanawia : przyznać G. P. i W. P. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
W dniu 27 kwietnia 2012 r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął uzupełniony przez wnioskodawców formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wnieśli o zwolnienie od kosztów sądowych.
Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawcami pozostaje syn. Trzyosobowa rodzina utrzymuje się obecnie z wynagrodzenia, jakie otrzymuje wnioskodawczyni z tytułu umowy o pracę w wysokości 1.655,34 złotych netto miesięcznie oraz stypendium socjalnego jakie otrzymuje syn wnioskodawców w wysokości 700,00 złotych, co łącznie daje dochód w wysokości 2.355,34 złotych netto miesięcznie. Wnioskodawca oświadczył, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, na potwierdzenie czego dołączył zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy w P. z dnia [...]. Z nadesłanego zaświadczenia wynika, że wnioskodawca od dnia [...] do dnia [...] otrzymał zasiłek w kwocie 5.132,80 złotych, a w grudniu 2011 r. w kwocie 399,25 złotych. Wnioskodawcy dołączyli także zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy w P. z którego wynika, że w okresie od 1 stycznia 2012 r. do 31 stycznia 2012 r. wnioskodawcy nie została wypłacona żadna kwota z tytułu zasiłku oraz zaświadczenie z Uczelni syna potwierdzające, że jest studentem Politechniki W., a planowany termin ukończenia studiów upływa z dniem 20 lutego 2012 r.
W uzasadnieniu wniosku wnioskodawcy wskazali, że ich sytuacja materialna nie zmieniła się w stosunku do tej jaką mieli dotychczas i podawali w innych nadsyłanych do Sądu formularzach do innych spraw.
Wnioskodawcy oświadczyli, że posiadają dom mieszkalny będący w budowie znajdujący się na działce o powierzchni 1.801 m ², przy którym prace zostały przerwane ze względu na brak środków finansowych oraz mieszkanie lokatorskie o powierzchni 51,3 m ². Wskazali, że innych nieruchomości, zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych nie posiadają. Dodali, że posiadają 33 letni samochód dostawczy Mercedes D – 207, który pozostał im po wyrejestrowaniu działalności gospodarczej prowadzonej przez wnioskodawcę.
Zarządzeniem z dnia 7 maja 2012 r. wezwano wnioskodawców, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270)zwanej dalej p.p.s.a. do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie, czy wnioskodawca w chwili obecnej podejmuje jakiekolwiek próby znalezienia pracy, jeśli tak, należało wskazać ile prób podjął i z jakim skutkiem oraz czy podejmuje prace dodatkowe, dorywcze, sezonowe, z tytułu umów zlecenia czy o dzieło, jeśli tak należało wskazać jakiego rodzaju prace podejmuje oraz jaki uzyskuje z nich dochód. Wezwano wnioskodawców do podania, jakie obecnie ponoszą miesięczne koszty stałe związane z utrzymaniem mieszkania o powierzchni 51,3 m ² należało je wyszczególnić oraz podać ich wysokość (np. z tytułu opłat za czynsz, energię elektryczną, gaz, wodę, telefon, itp.)oraz jaką kwotę miesięcznie przeznaczają na bieżące potrzeby życia codziennego, tj. na zakup artykułów żywnościowych, chemicznych, odzieży, itp. Zwrócono się do wnioskodawców z zapytaniem czy uzyskują pomoc ze strony rodziny, znajomych lub innych osób, bądź organizacji społecznych lub państwowych, jeśli tak, należało podać od kogo, w jakiej wysokości lub formie. Zapytano wnioskodawców, czy syn ukończył już studia, gdyż z nadesłanego zaświadczenia z uczelni wynikało, że planowany termin ukończenia studiów upływał z dniem 20 lutego 2012 r., a zatem zapytano, czy syn pracuje już zarobkowo, a jeśli tak, należało podać wysokość uzyskiwanych przez niego dochodów, czy też nadal studiuje i otrzymuje stypendium socjalne.
Ponadto, wezwano wnioskodawców do nadesłania kserokopii wyciągów z posiadanych kont bankowych z ostatniego miesiąca.
W dniu 22 maja 2012 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęły żądane wyjaśnienia i dokumenty.
Z nadesłanych dodatkowych wyjaśnień wynika, że wnioskodawczyni została zwolniona z pracy i oczekuje na rozstrzygnięcie przez Sąd Pracy jej pozwu o przywrócenie do pracy. Wskazali, iż w chwili obecnej jest zatrudniona w dotychczasowym zakładzie pracy na innym stanowisku i uzyskuje dochód w wysokości 1.655,34 złotych miesięcznie, na potwierdzenie czego dołączyli stosowne zaświadczenie. Wnioskodawca oświadczył, iż był właścicielem mechanicznego zakładu rzemieślniczego i w chwili obecnej oczekuje na rozstrzygnięcie sądu administracyjnego stwierdzające, że wydana decyzja nakazująca rozbiórkę jego budynku warsztatowego została wydana z naruszeniem prawa oraz wyeliminowanie jej z obrotu prawnego, co umożliwiłoby mu wznowienie działalności gospodarczej. Wnioskodawcy oświadczyli, iż na chwilę obecną żyją skromnie jednak nie są przymuszeni ekonomicznie do desperackich prób poszukiwania pracy za wszelką cenę. Dodali, iż mają nadzieję, że wnioskodawczyni w najbliższym czasie powróci do pracy na pełnych prawach i zostanie zrehabilitowana za okres przebywania bez pracy. Oświadczyli, iż wnioskodawca ze względu na podeszły wiek i zły stan zdrowia, jak i nikłe możliwości znalezienia zatrudnienia, nie odnotował żadnych skutecznych prób znalezienia pracy. Podali, że ponoszą miesięczne koszty stałe z tytułu czynszu za mieszkanie w wysokości 538,00 złotych, opłat za energię elektryczną w wysokości 150,00 – 170,00 złotych za dwumiesięczny okres rozliczeniowy, za zakup butli z gazem w kwocie 52,00 złotych, który wystarcza na 3 do 4 tygodni, opłat za telefon i internet w wysokości około 115,00 złotych oraz na zakup lekarstw dla wnioskodawcy w wysokości około 200,00 złotych miesięcznie. Dodali, iż podatek gruntowy od posiadanej działki opłacają w wysokości 200,00 złotych za kwartał oraz podatek od nieruchomości w wysokości 20,00 złotych. Podali, iż sumaryczna opłata za posiadany ponad 30 – letni samochód dostawczy marki Mercedes 207-D wynosi 700,00 złotych w skali roku. Wnioskodawcy wskazali, że oprócz zaciągniętej pożyczki w Zakładowym Funduszu Świadczeń Socjalnych przez wnioskodawczynię żadnych innych zaciągniętych kredytów nie posiadają. Zaznaczyli, że żyją oszczędnie zaopatrując się w produkty w sieciowych sklepach, często korzystając z promocji i zniżek. Podali, że odzież kupują w sklepach z tanią odzieżą starając się tym samym maksymalnie zminimalizować wydatki i dostosować je do posiadanych aktualnie środków, by nie popaść w spiralę zadłużenia. Oświadczyli, że jedyną pomocą jaką obecnie otrzymują jest dodatek mieszkaniowy. Wyjaśnili, iż syn zgodnie z planem ukończył studia o profilu inżynierskim składając pracę dyplomową. Obecnie kontynuuje naukę jako studentem VI semestru magisterskich studiów dziennych stacjonarnych Politechniki W. Podali, iż syn otrzymuje pomoc od Uczelni w postaci przyznanego stypendium socjalnego w wysokości 700,00 złotych miesięcznie tj. dopłata do akademika i wyżywienia, co pozwala mu na samodzielne utrzymywanie się. Oświadczyli, iż syn w roku akademickim nie podejmuje żadnej pracy, bowiem rozciągnięty na cały dzień program nauczania nie pozwala mu na to. Dodali, iż w okresie letniej przerwy między semestralnej syn podjął pracę zarobkową zatrudniając się w firmie geodezyjnej i pracując na umowę zlecenie. Podali, że umowa o dzieło którą zawarł syn określała stawkę 10,00 złotych brutto za efektywną godzinę pracy.
Wnioskodawcy nadesłali kserokopię wyciągów z posiadanych przez wnioskodawcę kont bankowych z których wynika, że na jego kontach są niewielkie środki finansowe (2,97 złotych, 6,41 złotych, 4,97 złotych). Z analizy wyciągów wynika także, że wnioskodawca posiada lokatę terminową w wysokości 472,09 złotych. Z nadesłanej kopii wyciągu bankowego wnioskodawczyni wynika, że średnia wartość operacji na jej rachunku wyniosła 1.711,92 złotych, a saldo końcowe na dzień 27 kwietnia 2012 r. wynosiło 1.004,67 złotych.
Do nadesłanych dodatkowych wyjaśnień wnioskodawcy dołączyli także zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy z P. potwierdzające, iż wnioskodawca jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, zaświadczenie z zakładu pracy wnioskodawczyni potwierdzające wysokość uzyskiwanych przez nią zarobków, zaświadczenie z Uczelni potwierdzające, że syn wnioskodawców jest nadal studentem Politechniki W., fakturę za energię elektryczną za miesiąc kwiecień 2012 r. na kwotę w wysokości 173,55 złotych, fakturę za telefon plus internet na kwotę w wysokości 115,87 złotych, oraz wyciągi z banków z posiadanych przez wnioskodawców rachunków bankowych.
W niniejszej sprawie zważono, co następuje :
Przepisy ustawy p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.
Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W niniejszej sprawie wnioskodawcy wykazali, że znajdują się w sytuacji materialnej uprawniającej ich do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Biorąc pod uwagę dane przedstawione w formularzu oraz dodatkowe informacje i dokumenty nadesłane do sprawy przy piśmie z dnia 15 maja 2012 r. uznano, że wnioskodawcy wykazali, iż nie są w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie.
Stwierdzono, że poniesienie przez wnioskodawców kosztów, które na obecnym etapie postępowania wynoszą 100,00 złotych tytułem opłaty kancelaryjnej od wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku oraz 100,00 złotych tytułem wpisu od wniesionej skargi kasacyjnej, jak również ewentualnych innych, jak np. wpis od zażalenia, spowodowałoby uszczerbek w ich środkach utrzymania koniecznego oraz syna. Z tego względu, przychylono się do wniosku i przyznano wnioskodawcom prawo pomocy poprzez zwolnienie z kosztów sądowych.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło