VII SA/Wa 1496/13
WyrokWSA w Warszawie2013-11-20
Skład orzekający: Małgorzata Miron, Bożena Więch - Baranowska, Elżbieta Zielińska - Śpiewak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na roboty budowlane, polegające na ociepleniu ściany zewnętrznej budynku, gdy inwestor kwestionował istnienie naruszeń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a organ nie odniósł się do jego argumentacji i nie sprecyzował sposobu usunięcia nieprawidłowości?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, odmawiając zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na roboty budowlane, musi prawidłowo zastosować art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego. W przypadku, gdy inwestor kwestionuje istnienie naruszeń i przedstawia argumentację na poparcie swoich racji, organ powinien ją dokładnie wyjaśnić, zanim wyda decyzję odmowną. Ponadto, postanowienie nakładające obowiązek usunięcia nieprawidłowości powinno być jednoznaczne i czytelne, a organ powinien odnieść się do twierdzeń inwestora i sprecyzować sposób doprowadzenia projektu do zgodności z planem.Stan faktyczny
Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości złożyła skargę na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta odmawiającą zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na ocieplenie ściany zewnętrznej budynku mieszkalnego. Organy uznały, że inwestycja narusza miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, który chroni budynek ze względu na walory kulturowe i nakazuje zachowanie oryginalnego wyglądu elewacji. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów Prawa budowlanego i ochrony zabytków, w tym brak uzgodnień z konserwatorem zabytków oraz niejasne wskazanie nieprawidłowości projektu.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono od Wojewody na rzecz Wspólnoty zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron, , Sędzia WSA Bożena Więch - Baranowska, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak (spr.), Protokolant specjalista Monika Pietruszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2013 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości ul. [...] w [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na roboty budowlane I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości ul. [...] w [...] kwotę 740 zł (siedemset czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2012 r. Prezydent Miasta [...] [...] na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r. Nr 24 poz. 1623 ze zm.) i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 92 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym ( Dz.U. z 2001 r. Nr 142 poz. 1592 ze zm.) w związku z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta [...] [...] (Dz. U. Nr 41 poz. 361 ze zm.) po rozpatrzeniu wniosku Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości ul. [...] odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na roboty budowlane polegające na ociepleniu ściany zewnętrznej- od strony podwórka, budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] na działkach nr ewidencyjny [...] i [...] obr. [...] w [...].
W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że budynek w którym planowano ocieplenie ściany zlokalizowany jest na obszarze objętym ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu [...] [...] oznaczonym na rysunku planu symbolem D2 MW/U.
Z ustaleń planu wynika, że budynek jest chroniony z uwagi na wybitne walory kulturowe. W związku z tym istnieje konieczność zachowania oryginalnego wyglądu elewacji. Ponadto budynek został ujęty w gminnej ewidencji zabytków pod nr [...] i nr [...] , zgodnie z zarządzeniem Prezydenta miasta [...][...] nr [...] r. z dnia [...] lipca 2012 r. w sprawie założenia ewidencji zabytków Miasta [...] [...].
W związku z tym postanowieniem z dnia [...] listopada 2012 r. wydanym na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy Prawo budowlane zobowiązano inwestora do usunięcia nieprawidłowości projektu budowlanego poprzez doprowadzenia go do zgodności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania rejonu [...] [...] oraz wykazania prawa do dysponowania działką nr [...] na cele budowlane, na której, zgodnie z projektem mają być realizowane roboty.
W wykonaniu postanowienia inwestor wyjaśnił, że budynek przy ul. [...] nie znajduje się w rejestrze zabytków nieruchomych województwa [...], a przedłożony projekt budowlany przewiduje realizację robót wyłącznie na działkach nr [...] i [...].
W związku z tymi ustaleniami organ uznał, iż projektowane roboty budowlane polegające na ociepleniu ściany budynku od strony podwórka są niezgodne z ustaleniami planu. W stosunku do budynku istnieje konieczność zachowania oryginalnego wyglądu elewacji oraz jak określił w uzasadnieniu "ustawy z dnia 18 marca 2010 r. o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. 2010.75.474)".
Decyzją z dnia [...] maja 2013 r., nr [...] Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości ul. [...] od decyzji Prezydenta [...] [...] z dnia [...] listopada 2012 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a.- utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy nie znalazł podstaw do zmiany bądź uchylenia zaskarżonej decyzji. Organ powtórzył, że budynek przy ul. [...] jest obiektem chronionym planem z uwagi na wybitne walory kulturowe. Dla takich obiektów plan w § 48 pkt 8,5 nakazuje "zachowanie oryginalnego wyglądu elewacji".
Ponieważ inwestor nie wykonał obowiązku doprowadzenia projektu budowlanego do stanu zgodności z planem zasadne było wydanie decyzji odnawiającej udzielenia pozwolenia na budowę.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Wojewody [...] wniosła Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości ul. [...]
Decyzji zarzucono:
1) naruszenie art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane oraz § 48 pkt 8.2. i 8.5. miejscowego planu zagospodarowania przestrzenne rejonu [...] [...] zatwierdzonego uchwałą rady m. [...] [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. Nr [...] w zw. z art. 39 ust. 3 i 4 ustawy Prawo budowlane poprzez uznanie, iż planowana inwestycja polegająca na ociepleniu ściany zewnętrznej od strony podwórka budynku mieszkalnego wielorodzinnego usytuowanego przy ul. [...] (dz. ew. [...], [...] z obrębu [...]) naruszy oryginalny wygląd elewacji ww. budynku, w szczególności poczynienie powyższych ustaleń pomimo braku uzgodnień z Konserwatorem Zabytków w tym zakresie,
2) naruszenie art. 35 ust. 3 ustawy Prawo budowlane poprzez nie wskazanie przez organ zarówno I jak i II instancji konkretnych nieprawidłowości projektu budowlanego w taki sposób aby nie było wątpliwości co do zakresu obowiązków, jakie zostały nałożone,
3) naruszenie art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 39 ust. 3 i 4 ustawy Prawo budowlane poprzez brak należytego wyjaśnienia wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności wpływu inwestycji na walory i oryginalny wygląd nieruchomości przy ul. [...]
4) naruszenie przepisów ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami w szczególności jej art. 4 poprzez nieprawidłowe zastosowanie, a w konsekwencji uznanie, iż planowana inwestycja jest zamierzeniem mogącym spowodować uszczerbek dla walorów nieruchomości położonej przy ul. [...] w [...],
5) naruszenie przepisów ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami z uwagi na brak uzgodnień ze [...] Konserwatorem Zabytków w zakresie planowanej inwestycji.
Podnosząc powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody [...] oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] listopada 2012 r., jako niezgodnych z prawem, oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] maja 2013 r., którą organ utrzymał w mocy decyzją Prezydenta [...] [...] z dnia [...] listopada 2013 r., odmawiającą zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wykonanie robót budowlanych polegających na ociepleniu ściany zewnętrznej – od strony podwórka- budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...].
Analiza prawidłowości kontrolowanego postępowania administracyjnego prowadzi do wniosku, że zawiera ono uchybienia procesowe, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) w razie stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w art. 35 ust. 1 ustawy, właściwy organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę.
W sprawie, w ocenie organu, miały miejsce naruszenia w zakresie dotyczącym braku zgodności zamierzenia budowlanego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego ( art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego), w związku z czym postanowieniem z dnia [...] listopada 2012 r., wezwano inwestora m.in. do doprowadzenia projektu budowlanego do zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego rejonu [...] [...], w którym nakazano zachowanie oryginalnego wyglądu elewacji obiektu chronionego prawem. W odpowiedzi na powyższe inwestor, pismem z dnia 19 listopada 2012 r. wyjaśnił, iż budynek przy ul. [...] nie znajduje się w rejestrze zabytków nieruchomych województwa [...].
Wskazać w związku z tym należy, że obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości może być realizowany przez inwestora w każdej formie, która powoduje eliminację naruszeń określonych w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, w tym także poprzez wskazanie organowi, że naruszenie tych wymogów nie występuje. Jeżeli inwestor, nie zgadzając się ze stanowiskiem organu, zawartym w postanowieniu wydanym na podstawie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego, na poparcie swoich racji prezentuje szczegółową argumentację, to organ powinien dokładnie wyjaśnić zgłoszone zarzuty zanim wyda decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę (por. wyrok WSA w Warszawie z 18 lutego 2004 r., IVSA 2770/02, Legalis).
Nie bez znaczenia jest także, że postanowienie, którym nakłada się na inwestora obowiązek usunięcia dostrzeżonych nieprawidłowości winno być jednoznaczne i czytelne, tak aby nie rodziło wątpliwości, co do przyczyn nałożenia obowiązku i sposobu jego wykonania.
W niniejszej sprawie organ administracyjny nie tylko nie odniósł się do twierdzenia inwestora zawartego w piśmie z dnia 19 listopada 2012 r., ale także nie sprecyzował sposobu doprowadzenia przedłożonego projektu budowlanego do zgodności z planem miejscowym. W aktach postępowania administracyjnego brak jest wypisu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [...] [...] wprowadzającego ochronę elewacji przedmiotowego budynku, a przedłożony w kserokopii fragment wydruku z bazy [...] Konserwatora Zabytków nie może stanowić żadnego dowodu w sprawie.
Zauważyć dodatkowo należy, iż z projektu budowlanego przedłożonego przez inwestora wynika, że część ścian zewnętrznych przedmiotowego budynku została już ocieplona, w tym elewacja frontowa (k.2 projektu), co uszło uwadze organu, a w ocenie Sądu ma niewątpliwie znaczenie przy analizie i ocenie zgodności projektu z ustaleniami planu.
Wskazując na powyższe przypomnieć należy, że art. 9 kpa nakłada na organy administracji publicznej obowiązek należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczącej w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym art. 9 Kpa, statuujący zasadę udzielania stronom informacji faktycznej i prawnej, nakłada na organ administracji państwowej obowiązek informowania strony, i to niezależnie od tego czy jest ona osobą fizyczną czy prawną, o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania.
Także z wyrażonej w art. 8 Kpa zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz przewidzianej w art. 11 Kpa zasady wyjaśniania przesłanek, którymi kierują się organy administracji publicznej przy załatwianiu sprawy wynika nakaz, takiego wezwania do uzupełnienie dokumentacji projektowej, by przyczyny wydania postanowienia były jasne, zaś sposób wykonania obowiązków nie budził wątpliwości i mógł nastąpić w adekwatnie wyznaczonym do ich rodzaju terminie. W orzecznictwie NSA podkreśla się także, że istotnym elementem postanowienia, wskazanego w art. 35 ust. 3 ustawy Prawo budowlane jest obowiązek uzasadnienia stwierdzonych naruszeń (por. wyrok NSA z dnia 12 grudnia 2006 r., II OSK 42/06, LEX nr 319173).
Decyzja odmawiająca zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę wydana na podstawie art. 35 ust. 3 Prawo budowlane może zapaść wyłącznie po stwierdzeniu braku wykonania, w zakreślonym terminie obowiązków wynikających z postanowienia.
W stanie faktycznym niniejszej sprawy brak było podstaw do wydania zaskarżonej decyzji z uwagi na wykazanie wyżej wady postępowania organu I i II instancji.
Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. C i art. 152 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 cyt. ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło