VII SA/Wa 1497/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.), Sędzia WSA Daria Gawlak - Nowakowska, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak, Protokolant Ref. staż Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w ramach nadzoru budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w [...] kwotę 760 (siedemset sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Sygnatura akt VII SA/Wa 1497/10 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] czerwca 2010r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego - po rozpatrzeniu odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] [...] w W. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla W. z dnia [...] marca 2010r., umarzającą postępowanie administracyjne w ramach nadzoru budowlanego w sprawie samowolnie wykonanych robót budowlanych w lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] [...] w W. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał na następujące ustalenia faktyczne i prawne: Na skutek pisemnych informacji E. S. oraz Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul.. [...] [...] w W. zostało wszczęte postępowanie administracyjne z zakresu nadzoru budowlanego w sprawie robót budowlanych wykonanych w lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym usytuowanym na nieruchomości przy ul. [...] [...] w W. W toku czynności wyjaśniających ustalono, że inwestorzy — E. S. oraz P. M. — w obrębie w/w lokalu wykonali roboty budowlane polegające m.in. na zabudowie loggii i wymianie okien. Mając na uwadze, że roboty te wykonano bez uzyskania zgody właściwego organu administracji architektoniczno — budowlanej, a ich wykonanie budziło uzasadnione wątpliwości w zakresie zgodności z przepisami szczególnymi, powiatowy organ nadzoru budowlanego podjął czynności naprawcze mające na celu zalegalizowanie wykonanych prac. r. organ pierwszej instancji zobowiązał inwestorów do przedłożenia oceny technicznej w zakresie zgodności wykonanych prac z obowiązującymi przepisami i normami, z uwzględnieniem ich wpływu na konstrukcję przedmiotowego budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Mając na uwadze dokonane w toku czynności kontrolnych ustalenia, jak też działając w oparciu o treść dostarczonej przez zobowiązanych dokumentacji, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla W. decyzją z dnia [...] marca 2010 r. umorzył postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie, wskazując na jego bezprzedmiotowość z uwagi na brak podstaw do nakładania na inwestorów jakichkolwiek obowiązków w trybie nadzoru budowlanego ze względu na prawidłowość wykonanych prac i ich zgodność z obowiązującymi normami oraz przepisami techniczno — budowlanymi. Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia złożyła Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. [...] [...] w W. Rozpoznając ponownie sprawę na skutek złożonego odwołania j.w. organ odwoławczy wskazał, że decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa, zaś argumenty podniesione w odwołaniu nie mają wpływu na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia. Niniejsza sprawa dotyczy robót budowlanych wykonanych w lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym na terenie nieruchomości przy ul. [...] [...] w W. Stosownie do brzmienia art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Wyjątki od tej zasady przewidziane są w art. 29 i art. 30 w/w ustawy. Z uwagi, iż zakres wskazanych w tych przepisach wyłączeń nie obejmuje prac polegających na zabudowie loggii, organ przyjął, że przed przystąpieniem do wykonania przedmiotowych prac inwestor winien uzyskać ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę. Z uwagi na to, iż inwestor nie dopełnił w/w obowiązku, należało podjąć czynności mających na celu doprowadzenie wykonanych prac do stanu zgodnego z prawem, z tym że prawidłowo organ I instancji uznał, że czynności naprawcze prowadzone winny być z zastosowaniem trybu art. 50-51 Prawa budowlanego, które swą dyspozycją obejmują m.in. roboty budowlane wykonywane bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Z załączonej do akt sprawy "Oceny technicznej dotyczącej prawidłowości wykonanych robót budowlanych w lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] [...] w W.", sporządzonej przez inż. T. D. wynika, że inwestor przedmiotową zabudowę, jak też wymianę okien wykonał zgodnie ze sztuką budowlaną; ponadto wskazano, że w swoich działaniach nie naruszył elementów konstrukcyjnych budynku, a brak rys oraz spękań świadczy o prawidłowym działaniu konstrukcji. Powołując się na orzecznictwo sądowo administracyjne organ wskazał, że postępowanie może być bezprzedmiotowe z przyczyn prawnych — gdy okaże się, że nie ma normy prawnej udzielającej organowi administracji publicznej kompetencji do wydania decyzji administracyjnej lub z przyczyn faktycznych — gdy okaże się, że nie ma okoliczności faktycznych uzasadniających według hipotezy normy prawnej kompetencję organu administracji publicznej do wydania decyzji administracyjnej. Z uwagi na to, że w rozpatrywanym przypadku w odniesieniu do robót budowlanych wykonanych w lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym przy ul. [...] [...] w W. nie stwierdzono nieprawidłowości sankcjonowanych przepisami Prawa budowlanego, które obligowałyby organ pierwszej instancji do podjęcia dalszych czynności z zakresu nadzoru budowlanego w trybie art. 51 w/w ustawy, organ odwoławczy uznał, że organ powiatowy prawidłowo umorzył postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie. Odnosząc się do zarzutów podnoszonych w odwołaniu organ odwoławczy wskazał, że brak jest podstaw do kwestionowania treści przedłożonej przez inwestora dokumentacji technicznej sporządzonej przez osobę o odpowiednim przygotowaniu zawodowym i posiadającej stosowne uprawnienia budowlane. Jeżeli strona postępowania nie zgadza się ze stwierdzeniami zawartymi z załączonej do akt dokumentacji, winna zwrócić się do właściwego organu samorządu zawodowego o przeprowadzenie odpowiedniego postępowania dyscyplinarnego, lub też zlecić opracowanie dokumentacji, która podważyłaby stwierdzenia zawarte w przedłożonej w toku postępowania ekspertyzy technicznej. W niniejszym przypadku powyższe nie miało miejsca, a po przeanalizowaniu załączonej do akt sprawy oceny technicznej organ odwoławczy nie znalazł podstaw do uznania, iż twierdzenia w niej zawarte są fałszywe i nie odpowiadają stanowi faktycznemu. Ponadto mając na uwadze argumentację skarżących co do kwestii zawilgocenia ścian przedmiotowego lokalu nr [...], w ocenie organu drugiej instancji ewentualne nieprawidłowości w tym zakresie nie są skutkiem wykonanych prac, w tym "zainstalowaniem kabiny prysznicowej o dużej wydajności wilgoci", a spowodowane mogą być niewłaściwym stanem przewodów wentylacyjnych obsługujących lokal nr [...] (z akt sprawy organu pierwszej instancji wynika, że kwestie stanu przewodów kominowych wentylacji grawitacyjnej były już przedmiotem analizy organu powiatowego w ramach odrębnego postępowania z zakresu nadzoru budowlanego dotyczącego stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] [...] w W., zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] stycznia 2010r.). Organ podkreślił również, że poza zakresem niniejszego postępowania pozostaje kwestia wpływu wykonanych prac na wygląd elewacji i zmianę układu architektonicznego przedmiotowego budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Nieprawidłowości i kwestie sporne w tym zakresie regulowane są przepisami prawa cywilnego, nie zaś administracyjnego, w związku z powyższym jako takie podlegają jurysdykcji sądów powszechnych. W takim przypadku poszkodowani mogą dochodzić swoich praw nie przed organami nadzoru budowlanego, tylko przed sądem powszechnym. Wspólnota Mieszkaniowa [...] [...] w W. złożyła skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2010r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: - art. 80 kpa poprzez wyciąganie wniosków z oceny technicznej sporządzonej na zlecenie inwestora P. M. w zakresie prawidłowości robót budowlanych w lokalu nr [...] w świetle przepisów techniczno - budowlanych z uwzględnieniem kwestii dotyczących konstrukcji budynku niemających związku ze sprawą zarówno przez PINB jak i [...]WINB. Uzasadnienie decyzji organu odwoławczego w ogóle nie odnosi się do kwestii zagrzybienia ścian, nieuprawnionego i niebezpiecznego powiększenia mieszkania o logie zabudowy logii poprzez wstawienie okna opartego o balustradek oraz wpływu robót na estetykę budynku a nadto poprzez błędne uznanie okoliczności faktycznych za udowodnione przez [...]WINB, że zawilgocenie ścian może być spowodowane niewłaściwym stanem przewodów wentylacyjnych obsługujących lokal nr [...] nie przedstawiając dostatecznych dowodów na potwierdzenie w/w faktów co w konsekwencji spowodowało bezzasadne odrzucenie argumentacji strony skarżącej, która twierdzi, że zagrzybienie powstało przede wszystkim w wyniku zabudowy logii; - art. 7 i 77§1 kpa poprzez niezebranie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego w szczególności poprzez nieuwzględnienie faktu naruszenia ładu architektoniczno - budowlanego budynku, który nie jest zgodny z układem pozostałej części elewacji, co jest niezgodne z prawem i negatywnie wpływa na stan techniczny nieruchomości przez nierozpatrzenie w całości materiału dowodnego w szczególności nie odniesienie się do zdjęć przedstawionych przez skarżącą potwierdzających fakt zagrzybienia ścian w pomieszczeniu, które zbudowano po[rzez nierozpoznanie w całości materiału dowodnego, który wskazywał na nielegalne zamontowanie na barierce loggii okna, co zagraża wypadnięciem nie tylko osób znajdujących się w tym pomieszczeniu, ale stwarza zagrożenie dla osób przechodzących pod budynkiem; - art. 66 ust. 1 i 4 Prawa budowlanego poprzez niestwierdzenia przez PINB i [...]WINB naruszenia układu architektoniczno - budowlanego, który jest niezgodny z pozostałym układem elewacji co powoduje nie tylko naruszenie przepisów prawa budowlanego ale tez oszpecenie otoczenia w związku z zabudowa loggii, mimo że strona skarżąca wyraźnie wykazała negatywny wpływ wykonanych prac na układ architektoniczny budynku. - art. 51 Prawa budowlanego poprzez niestwierdzenia przez [...]WINB nieprawidłowości w zakresie przeprowadzonych robót i w związku z tym zaniechanie podjęcia dalszych czynności z zakresu nadzoru budowlanego w trybie art. 51 Prawa budowlanego Mimo istnienia przesłanek skłaniających do podjęcia dalszych czynności rzez [...]WINB. W konkluzji skarżąca Wspólnota wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania na jej rzecz. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest zasadna i prowadzi do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia aczkolwiek nie wszystkie podniesione w niej zarzuty są słuszne, I tak badając legalność zaskarżonego aktu to jest jego zgodności tak z przepisami prawa materialnego jak i procesowego Sąd uznał, ze zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a to art. 7, 77§1, 80 i 107§3 kpa, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 kpa nakłada na organy administracji publicznej obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Dodatkowo art. 77 kpa wskazuje, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Kontrolowaną w niniejszej sprawie decyzją organ administracji umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie prowadzonych robót budowlanych wskazując, iż wykonane prace przy budowie loggii zostały wprawdzie wykonane z naruszeniem przepisów prawa budowlanego (bez wymaganego pozwolenia na budowę) jednakże wobec wykonania ich zgodnie ze sztuka budowlaną brak jest podstaw do nakładania na inwestora obowiązku wykonania czynności w celu doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. W ocenie Sądu w/w stanowisko organu jest co najmniej przedwczesne. I tak podkreślić należy, że ani z uzasadnienia zaskarżonej decyzji ani - tym więcej - z akt postępowania administracyjnego nie wynika jakich- szczegółowo robót dotyczyło postępowanie prowadzone w ramach nadzoru budowlanego, które następnie zostało umorzone przez organy. I tak należy zauważyć, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte dnia [...] stycznia 2010 "w sprawie wykonanych robót budowlanych w lokalu nr [...] budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] [...] w W." Dalej dnia [...].01.2010r. organ nadzoru budowlanego stopnia powiatowego nałożył na inwestora "obowiązek przedstawienia oceny technicznej dotyczącej prawidłowości wykonanych robót budowlanych (...) polegających m.in. na zabudowie loggii, wymianie okien (...). Przedstawiona ocena techniczna odnosi się jedynie do tych właśnie robót budowlanych to jest zabudowy loggii oraz wymiany okna. Z literalnego brzmienia postanowienia z dnia [...].01.2010r. jednoznacznie wynika, że oprócz zabudowy loggii i wymiany okna w lokalu wykonano również inne roboty budowlane. Obowiązkiem organu, który w początkowej fazie w sposób tak ogólny określił zakres prowadzonego postępowania było skonkretyzowanie przedmiotu sprawy poprzez określenie w sposób niebudądzy wątpliwości jakie roboty zostały wykonane, oraz które z nich wykonano z naruszeniem przepisów prawa budowlanego (bez wcześniejszego uzyskania pozwolenia na budowę lub dokonania zgłoszenia). W niniejszej sprawie organ na żadnym etapie postępowania nie określił powyższego natomiast umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w zakresie wykonanych robót budowlanych a zatem wszystkich robót w lokalu. Dodatkowo uzasadnienie zaskarżonej decyzji odnosi się nie tylko do zakresu robót wymienionych w ocenie technicznej i postanowieniu z dnia [...].01.2010r. ale i kwestii zawilgocenia pomieszczenia. Nie ulega przy tym żadnej wątpliwości, że co do tej ostatniej kwestii organ nie przeprowadził żadnego postępowania wyjaśniającego a w uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał jedynie, że nieprawidłowości w tym zakresie spowodowane mogą być (podkreślenie Sądu) niewłaściwym stanem przewodów wentylacyjnych. O ile z akt postępowania wynika, że toczyło się równolegle z niniejsza sprawą również postępowanie, co do stanu technicznego budynku przy ul. [...] [...] o tyle w żadnym razie nieusprawiedliwione i nie poparte żadnym materiałem dowodowym jest stanowisko organu, co do tego, że to zły stan wentylacji grawitacyjnej a nie wykonane roboty maja wpływ na zawilgocenie lokalu. Po pierwsze organ nie wykazał takiego związku przyczynowego w tym zakresie po drugie zaś w protokole z dnia [...].03.2009r. nie wskazuje się na nieprawidłowości w zakresie wentylacji w przedmiotowym lokalu. Trafny jest zatem zarzut naruszenia przez organ art. 7, 77§1 80 a w konsekwencji art. 107§3 kpa poprzez nienależyte wyjaśnienie przyczyny zawilgocenia ścian w lokalu nr [...] oraz odrzucenie zarzutów Wspólnoty, że zagrzybienie to pozostaje w związku z zabudową loggii. Z tych względów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jako wydana z naruszeniem w/w przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy należało wyeliminować z obrotu prawnego. Rozpoznając ponownie odwołanie organ odwoławczy zobowiązany będzie do wyjaśnienia jakie roboty budowlane zostały przeprowadzone w lokalu nr [...], co do których organy nadzoru budowlanego posiadają kompetencje do kontroli prawidłowości ich wykonania. Wyjaśni przy tym organ ponad wszelka wątpliwość, jaka jest przyczyna zawilgocenia lokalu a ustalenia te pozwolą na wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia w tym zakresie. Natomiast Sąd nie podzielił zarzutów skargi co do wadliwej oceny przez organ prawidłowości wykonanych robót polegających na zabudowie logii i wymianie okna. W tym zakresie organ prawidłowo ocenił ocenę techniczna sporządzona przez rzeczoznawcę T. D. Sporządzający opinię posiada wymagane uprawnienia budowlane a zatem brak było podstaw do kwestionowania sporządzonej oceny technicznej. Godzi się przy tym zauważyć, że odwołująca się Wspólnota na żadnym etapie postępowania nie przedstawiła żadnego kontrdowodu, który stanowiłby zaprzeczenie dla twierdzeń organu co do tego, że roboty budowane objęte oceną techniczną zostały wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną. Tym samym twierdzenia Wspólnoty w tym zakresie należało uznać za gołosłowne. Nie znajduje oparcia w przepisach prawa również zarzut naruszenia art. 66 ust. 1 i 4 Prawa budowlanego. Przepis art. 66 omaw. prawa został przez ustawodawcę umieszczony w rozdziale 6 Prawa budowlanego "Utrzymanie obiektów budowlanych". Rozdział ten określa zasady prawidłowego użytkowania obiektu tj. utrzymywania w należytym stanie technicznym. Pojecie "oszpecenie otoczenia" zawarte w art.. 66 ust. 1 pkt. 4 nie może być zatem interpretowane w oderwaniu od stanu technicznego budynku. W okolicznościach niniejszej sprawy brak jest podstaw do przyjęcia, że stan techniczny lokalu (wykonanych robót budowlanych) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia. Jak zostało wyżej wskazane Wspólnota nie przedstawiła także żadnego dowodu na poparcie zarzutu, że obiekt budowlany w wyniku wykonanych robót zagraża życiu lub zdrowiu ludzi oraz bezpieczeństwu mienia w rozumieniu pkt. 1 omaw. przepisu. Sama zmiana wyglądu elewacji nie stanowi sama przez się "oszpecenia", o którym mowa wyżej. Mając powyższe okoliczności na uwadze - na podstawie art. 145 §1 pkt. 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 173, poz. 1270 ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach zostało oparte o treść art. 200 i 205 tej stawy.