VII SA/Wa 150/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jarecka (spr.), , Sędzia WSA Paweł Groński, Sędzia WSA Renata Nawrot, Protokolant ref. staż. Piotr Czyżewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia listopada 2012 r. znak [...] w przedmiocie wezwania do wydania lokali postanawia: odmówić dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania Przedsiębiorstwa Państwowego "[...]" Przedmiotem skargi [...] Sp. z o.o. w [...] w niniejszej sprawie objęte jest postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] listopada 2012 r. znak [...] wydane w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym w przedmiocie wezwania do wydania lokali. W dniu [...] czerwca 2013 r. Przedsiębiorstwo Państwowe "[...]" złożyło w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym (dalej: WSA) w Warszawie wniosek o doręczenie odpisu skargi, doręczenie zawiadomienia o terminie rozprawy oraz umożliwienie inwestorowi zapoznania się z aktami niniejszej sprawy wskazując, że jako inwestorowi przysługuje mu z mocy prawa, tj. na podstawie art. 33 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) uprawnienie do udziału w tym postępowaniu, jako uczestnikowi postępowania sądowoadministracyjnego. Do pisma tego inwestor dołączył pismo Ministra Transportu z dnia [...] listopada 2012 r., którym organ informuje Przedsiębiorstwo Państwowe "[...]", że z powodu omyłki nie zostało ono uwzględnione w rozdzielniku do zaskarżonego postanowienia, i jednocześnie doręczył poświadczoną kopię zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu wniosku inwestor wskazał, że był stroną postępowania prowadzonego przez Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, zaś w rozdzielniku zaskarżonego postanowienia, jako inwestor, został pominięty omyłkowo. Podczas rozprawy w dniu [...] czerwca 2013 r. pełnomocnik skarżącej wniósł o niedopuszczenie do udziału w postępowaniu Przedsiębiorstwa Państwowego "[...]", albowiem w postępowaniu egzekucyjnym nie posiada ono interesu prawnego. Pełnomocnik organu wskazała, że w jej ocenie Przedsiębiorstwo powinno zostać dopuszczone do udziału w tym postępowaniu, ponieważ jest właścicielem nieruchomości, na której znajdują się lokale. Pełnomocnik Przedsiębiorstwa Państwowego "[...]" w pierwszej kolejności oświadczył, że w jego ocenie jest stroną postępowania w oparciu o art. 33 § 1 p.p.s.a. bowiem Przedsiębiorstwa brało udział w postępowaniu administracyjnym, alternatywnie, gdyby Sąd nie podzielił tego stanowiska, pełnomocnik Przedsiębiorstwa złożył formalny wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a. wskazując, że swój interes prawny wywodzi z art. 26 specustawy lotniskowej oraz z faktu, że w postępowaniu egzekucyjnym egzekwowany jest obowiązek wydania lokali na rzecz Przedsiębiorstwa Państwowego "[...]", które jest właścicielem nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 32 p.p.s.a., w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. W oparciu o art. 33 § 1 p.p.s.a. osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. Stosownie zaś do § 2 art. 33 p.p.s.a. udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4 p.p.s.a., w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. W postępowaniu przed sądem administracyjnym oprócz skarżącego i organu, mogą więc brać udział również uczestnicy na prawach strony, oraz pozostali uczestnicy o których mowa w art. 33 § 2 p.p.s.a. Uczestnicy na prawach strony - którzy brali udział w postępowaniu administracyjnym wskazani w art. 33 § 1 p.p.s.a., są dopuszczeni do postępowania sądowoadministracyjnego z mocy prawa z chwilą jego wszczęcia. Natomiast pozostali uczestnicy, którzy nie brali udziału w postępowaniu administracyjnym, a wynik postępowania sądowoadministracyjnego dotyczy ich interesu prawnego, mogą zgłosić udział w tym postępowaniu i wnioskować o dopuszczenie ich do tego postępowania w charakterze uczestnika. Zgodnie z art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej jako k.p.a.), stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Pojęcie "interes prawny", użyte w przepisie art. 28 k.p.a., oznacza interes oparty na prawie lub chroniony przez prawo. O tym, czy wnioskodawca ubiegający się o udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym ma interes prawny w danej sprawie, decyduje norma prawa materialnego, na której oparto zaskarżony akt administracyjny, a nie interes faktyczny. Istoty interesu prawnego należy upatrywać w jego związku z konkretną normą prawa materialnego. Z kolei, stosownie do art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.: dalej u.p.e.a.), ustawa określa sposób postępowania wierzycieli w przypadkach uchylania się zobowiązanych od wykonania ciążących na nich obowiązków. Przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie jest wykonanie obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym - polegającego na wydaniu przez [...] Sp. z o.o. lokali / pomieszczeń położonych w budynku Terminala 1 Portu Lotniczego [...] w [...] przy ul. [...] na działce ew. nr [...] z obrębu [...]/, oznaczonych jako: lokal użytkowy o numerze technicznym [...] o powierzchni 121,50m2 (tzw. sklep z akcesoriami) oraz lokal użytkowy o numerze technicznym [...] o powierzchni 120,60m2 (tzw. sklep lotniskowy) - Przedsiębiorstwu Państwowemu "[...]" w celu rozbudowy i przebudowy lotniska użytku publicznego - Portu Lotniczego [...] w [...] - budynku Terminal 1. W niniejszej sprawie faktem bezspornym jest, że w następstwie wykonalności decyzji Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r. uzupełnionej postanowieniem z dnia [...] lipca 2012 r. zezwalającej Przedsiębiorstwu Państwowemu "[...]" na realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego na części działki Nr [...] położonej w obrębie [...] w [...] – [...] Sp. z o.o. została wezwana upomnieniem z dnia [...] lipca 2012 r. do dobrowolnego wykonania obowiązku, tj. wydania lokali, pod rygorem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Ponieważ obowiązek nie został wykonany, Wojewoda [...] z urzędu wszczął postępowanie egzekucyjne. W postępowaniu egzekucyjnym zmierzającym do wyegzekwowania należności niepieniężnych - to zobowiązany (tu: [...] Sp. z o.o.) jest podmiotem na którego nałożony zostaje prawny i faktyczny obowiązek określonego zachowania się - w niniejszej sprawie polegającego na obowiązku wydania lokali. W tym miejscu wskazać należy, że zarówno w rozdzielniku do postanowienia organu I instancji, tj. postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. znak [...], jak i w rozdzielniku zaskarżonego postanowienia z dnia [...] listopada 2012 r. organy nie uwzględniły Przedsiębiorstwa Państwowego "[...]" jako uczestnika postępowania w sprawie, nie doręczając "[...]" zaskarżonych rozstrzygnięć. Dopiero organ II instancji - Minister Transportu, w odpowiedzi na pismo inwestora - przy piśmie z dnia [...] listopada 2013 r. doręczył zaskarżone postanowienie inwestorowi. Przedsiębiorstwo Państwowe "[...]" swojego interesu prawnego do występowania w niniejszej sprawie upatruje w art. 33 § 1 i 2 p.p.s.a. oraz art. 26 "specustawy lotniskowej" a zatem ustawy z dnia 12 lutego 2009 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie lotnisk użytku publicznego (Dz.U. z 2009 r. Nr 42., poz. 340 ze zm.). Zgodnie z art. 26 ust. 1 specustawy lotniskowej: właściwy wojewoda nadaje decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego rygor natychmiastowej wykonalności na wniosek zakładającego lotnisko, zarządzającego lotniskiem lub Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej, uzasadniony interesem społecznym lub gospodarczym. 2. Decyzja, o której mowa w ust. 1: 1) uprawnia do rozpoczęcia robót budowlanych w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane; 2) zobowiązuje do niezwłocznego wydania nieruchomości, opróżnienia lokali i innych pomieszczeń w terminie nie dłuższym niż 4 miesiące od dnia, w którym decyzja ta stała się ostateczna; 3) uprawnia do faktycznego objęcia nieruchomości w posiadanie. 3. W przypadku, gdy decyzja, o której mowa w ust. 1, dotyczy nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym, właściwy wojewoda albo właściwy organ zarządzający jednostki samorządu terytorialnego - w przypadku, gdy zakładającym lotnisko albo zarządzającym lotniskiem jest organ tej jednostki samorządu terytorialnego albo jej samorządowa jednostka organizacyjna jest obowiązany, w terminie faktycznego objęcia nieruchomości w posiadanie, do wskazania lokalu zamiennego. 4. W przypadku, gdy faktyczne objęcie nieruchomości w posiadanie następuje po upływie terminu, o którym mowa w ust. 2 pkt 2, podmiot, o którym mowa w ust. 3, nie ma obowiązku wskazania lokalu zamiennego. 5. Osoba, której wskazano lokal zamienny, jest obowiązana do opróżnienia lokalu, o którym mowa w ust. 2 pkt 2, najpóźniej w dniu upływu terminu, o którym mowa w tym przepisie. W ocenie Sądu żadna z wyżej opisanych w art. 26 specustawy norm prawnych nie stwarza dla Przedsiębiorstwa Państwowego [...] bezpośrednio określonych praw i obowiązków uzasadniających dopuszczenie ww. do postępowania egzekucyjnego w sprawie wydania lokali. Biorąc pod uwagę przede wszystkim przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji należy mieć na względzie, że ustawodawca nie bez przyczyny ograniczył krąg stron postępowania do organu i zobowiązanego, celem jak najszybszego przeprowadzenia egzekucji i uzyskania jej pozytywnego efektu, co leży w interesie wszystkich zainteresowanych, również nie będących podmiotami tego procesu. Ustawa w art. 1 u.p.e.a. przewiduje zakres postępowania wierzycieli w przypadkach uchylania się zobowiązanych od wykonania ciążących na nich obowiązków, przy czym w postępowaniu egzekucyjnym, zgodnie z art. 1a pkt 13 tej ustawy wierzycielem jest podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym. W spawie takim podmiotem jest Wojewoda [...]. Wrócić jeszcze raz należy do zapisu zawartego w art. 33 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie nie w pełni podziela jednak pogląd, zgodnie z którym każdy komu organ doręczy zaskarżone orzeczenie ma przymiot strony w sądowym postępowaniu, w którym dane orzeczenie objęte jest skargą. W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu doręczenie Przedsiębiorstwu Państwowemu "[...]" zaskarżonego do Sądu orzeczenia nastąpiło niezgodnie z egzekucyjną procedurą administracyjną. W niniejszej sprawie organ doręczył zaskarżone postanowienie Przedsiębiorstwu Państwowemu "[...]" - w związku z czym Przedsiębiorstwo uznało, że w świetle art. 33 § 1 p.p.s.a. ma przymiot strony w niniejszym postępowaniu. Przepisy procedury administracyjnej egzekucji należności niepieniężnych, w tym np. art. 32 oraz będący podstawą zaskarżonego postanowienia art. 143 u.p.e.a. mówią jednak jedynie o organie i zobowiązanym, zaś Przedsiębiorstwo Państwowe "[...]" nie jest ani jednym ani drugim. Dlatego Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie uznał, że błędnie i niezgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ doręczył zaskarżone orzeczenie Przedsiębiorstwu Państwowemu "[...]". Zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 czerwca 2001 r., sygn. akt IV SAB 129/00, LEX nr 54189 - stronami w postępowaniu egzekucyjnym są wierzyciel i zobowiązany, na którym ciąży wykonanie rozstrzygnięcia zawartego w decyzji stanowiącej tytuł wykonawczy. Brak jest natomiast podstaw do udziału w tym postępowaniu jako strony - osób zainteresowanych wykonaniem nałożonego na zobowiązanego obowiązku, w tym właścicieli nieruchomości której dotyczy obowiązek. Fakt posiadania prawa własności do nieruchomości przez Przedsiębiorstwo Państwowe "[...]" oraz decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji wraz z rygorem jej natychmiastowej wykonalności nie uzasadnia interesu prawnego Przedsiębiorstwa Państwowego "[...]" w tym akurat postępowaniu. Reasumując stwierdzić należy, że Przedsiębiorstwo Państwowe "[...]" nie może być dopuszczone do udziału w tej sprawie w charakterze uczestnika postępowania, albowiem nie ma interesu prawnego w wydaniu przez ten Sąd orzeczenia. W ocenie Sądu, Przedsiębiorstwo to także bezpodstawnie zostało uznane stroną postępowania administracyjnego w sprawie w postępowaniu przed organem II - ej instancji. Ma ono natomiast interes faktyczny, wynikający z posiadania prawa własności nieruchomości, do której przynależą lokale, których wydania obowiązek w trybie egzekucji dotyczy, co jednak nie uzasadnia dopuszczenia Przedsiębiorstwa do udziału w tej sprawie. Mając powyższe na uwadze, działając na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.