VII SA/Wa 1501/16
WyrokWSA w Warszawie2017-05-30
Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Włodzimierz Kowalczyk, Joanna Gierak – Podsiadły
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może wydać pozwolenie na użytkowanie budynku gospodarczego wybudowanego samowolnie w 1976 roku, jeśli spełnia on wymogi techniczne i planistyczne obowiązujące w dacie wydawania pozwolenia, mimo zarzutów dotyczących naruszenia prawa własności sąsiada i nielegalnej instalacji gazowej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo wydały pozwolenie na użytkowanie budynku gospodarczego, który został wybudowany samowolnie w 1976 roku. Budynek ten nie naruszał obowiązujących przepisów planistycznych ani techniczno-budowlanych w dacie wydawania pozwolenia, a kwestie naruszenia prawa własności sąsiada należą do drogi cywilnej. Organy prawidłowo zastosowały przepisy Prawa budowlanego z 1974 r., które dopuszczały legalizację samowolnie wzniesionych obiektów, o ile nie zachodziły przesłanki do nakazania rozbiórki.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi H G-K na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego wybudowanego samowolnie w 1976 roku. Skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące naruszenia jej nieruchomości przez więźbę dachową, nielegalnej instalacji gazowej, wadliwego ustalenia stanu faktycznego oraz błędnego uzasadnienia decyzji. Organy administracji uznały, że budynek spełnia wymogi techniczne i planistyczne, a kwestie naruszenia prawa własności należą do drogi cywilnej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), , Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędzia WSA Joanna Gierak – Podsiadły, Protokolant ref. staż. Paulina Sierkin, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2017 r. sprawy ze skargi H G - K na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego oddala skargę
Sygnatura akt VIISA/Wa 1501/16
UZASADNIENIE
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] marca 2016 r., na podstawie art. 42 ust. 3 ustawy z dnia 24.10.1974r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późniejszymi zmianami), w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - "Prawo budowlane" (tekst jednolity: Dz. U. Nr 243 poz. 1623 z 2010 r. ze zm.) udzielił A N pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego zlokalizowanego na terenie działki nr ew. [...] obręb: [...], przy ul. [...] w [...].
W uzasadnieniu Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] podał, że w dniu [...].02.2012 r. na wniosek H G - K wszczął postępowanie administracyjne w sprawie legalności budynku gospodarczego na działce przy ul. [...] w [...].
W toku postępowania ustalono, że przedmiotowy budynek gospodarczy został wybudowany samowolnie w 1976 roku, co potwierdzało również pismo Urzędu Miejskiego z dnia [...].04.1997 r.
Biorąc pod uwagę, że samowolnej budowy budynku gospodarczego zlokalizowanego na terenie działki przy ul. [...] w [...] dopuszczono się pod rządami Prawa budowlanego z 1974 r., to zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane, "przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe".
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem nr [...] z dnia [...].10.2013r., nakazał A N przedłożenie dokumentów, których jednak inwestorka nie przedłożyła. Następnie decyzją nr [...] z dnia [...].10.2014r., na podstawie art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974r. - Prawo budowlane, nakazał A N rozbiórkę budynku gospodarczego przy ul. [...] w [...], wybudowanego w ramach samowoli budowlanej. Odwołanie od tej decyzji złożyła A N.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...].12.2014r. uchylił w całości zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające ją postanowienie z dnia [...].10.2013 i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego miał zbadać zgodność spornej inwestycji z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz to czy inwestycja nie powoduje niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia i niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia.
Gmina [...] pismem z [...].03.2015r. poinformowała organ, że zrealizowany na działce nr ew. [...] w obr. [...] przy ul. [...] budynek gospodarczy nie narusza ustaleń obowiązującego planu miejscowego zatwierdzonego Uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] grudnia 2003r., jak również, że budynek może być użytkowany zgodnie z przeznaczeniem.
W celu wyjaśnienia czy inwestycja nie powoduje niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia oraz niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia, organ powiatowy, postanowieniem z dnia [...].03.2015r. nałożył na A N obowiązek przedłożenia: inwentaryzacji budowlanej powykonawczej budynku gospodarczego wraz z oceną stanu technicznego oraz powykonawczą inwentaryzacją geodezyjną; aktualną opinię mistrza kominiarskiego w sprawie drożności przewodów kominowych i wentylacyjnych; protokołu badań i sprawdzeń instalacji elektrycznej wewnętrznej oraz oświadczenia osoby sprawdzającej tą instalację oraz protokołu z próby szczelności instalacji gazowej.
.A N w dniu [...].06.2015r. przedłożyła: inwentaryzację budowlaną powykonawczą budynku, gospodarczego wraz z oceną stanu technicznego oraz powykonawczą inwentaryzacją geodezyjną; opinię mistrza kominiarskiego; protokół badań i sprawdzeń instalacji elektrycznej wewnętrznej oraz oświadczenie osoby sprawdzającej tą instalację oraz protokół z przeprowadzonej próby szczelności instalacji gazowej.
Wobec faktu, iż przedłożona inwentaryzacja niedostatecznie wyjaśniła przedmiotową sprawę, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu [...].09.2015r., wezwał A N do uzupełnienia dokumentów.
A N w dniu [...].09.2015r. złożyła następujące dokumenty: zwymiarowany rzut parteru; rzut dachu z naniesionymi elementami więźby, przewodami kominowymi i wentylacjami oraz sposobem odwodnienia; przekroje przez kondygnację z zaznaczonymi wysokościami charakterystycznych punktów; rysunki architektoniczno - budowlane elewacji z naniesionymi wszystkimi elementami.
PINB w [...] wyznaczył oględziny budynku gospodarczego w celu sprawdzenia jego zdatności do użytkowania oraz sprawdzenia czy przedłożona dokumentacja jest zgodna z rzeczywistym stanem.
Podczas oględzin w dniu [...].10.2015r. stwierdzono, że budynek gospodarczy jest zgodny ż przedłożoną dokumentacją powykonawczą. Jego stan techniczny jest zadowalający i nadaje się do użytkowania zgodnie z przeznaczeniem.
Ponadto PINB uznał, iż w dokumentacji należy jeszcze sprecyzować wykładziny podłogowe w poszczególnych pomieszczeniach, detale obróbek blacharskich przy budynku skarżącej, nadto szczegóły połączenia obu budynków. W dniu [...].02.2016r. A N uzupełniła wymagane dokumenty.
Po przeanalizowaniu całego materiału dowodowego, organ I instancji stwierdził, iż budynek gospodarczy można zalegalizować, biorąc pod uwagę zapisy aktualnie obowiązującego planu miejscowego oraz przepisy techniczno - budowlane obowiązujące w dacie realizacji obiektu.
Budowa budynku miała miejsce pod rządami przepisów Zarządzenia Nr 130 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego.
Biorąc pod uwagę przepisy ww. Zarządzenia oraz art. 37 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., organ nadzoru stwierdził, że budynek gospodarczy w aspekcie ewentualnego niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia lub niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowanych dla otoczenia, jest zgodny z przepisami techniczno - budowlanymi.
Skarżąca H G - K, podnosiła kwestię naruszenia jej nieruchomości przez więźbą dachową legalizowanego budynku. W tym aspekcie organ wskazał, że wyrokiem zaocznym z dnia [...].10.1998r. w sprawie ochrony własności, H K - jako spadkobierca - zobowiązana była do rozbiórki kondygnacji swojego budynku postawionej na dachu budynku (będącego przedmiotem legalizacji) stanowiącego własność A N.
Sąd Rejonowy w [...] w uzasadnieniu tego wyroku, (prawomocnego od [...].11.1998 roku), stwierdził, iż parterowa część budynku H. K przylega bezpośrednio do budynku A. N, natomiast wyższa kondygnacja została wzniesiona w ten sposób, że jej ściana nośna oparta jest o dach budynku A N na głębokości 15-20 centymetrów.
Z powyższego wynikało, że to H. K postawiła część swojego budynku na dachu A. N, a nie odwrotnie i dlatego obróbki blacharskie wchodzą w budynek H. K.
W zakresie podnoszonej przez H G - K kwestii nielegalnej instalacji gazowej, PINB wskazał, iż legalność instalacji gazowej, zostanie rozstrzygnięta w odrębnym postępowaniu o znaku [...], w którym organ zawiadomieniem z dnia [...].05.2013 r. nr [...], wyznaczył nowy terminu załatwienia sprawy - do czasu ostatecznego zakończenia postępowania w sprawie niniejszej, albowiem kwestia bytu prawnego budynku gospodarczego miała kluczowe znaczenie.
Jednocześnie organu I instancji wskazał, że ewentualna legalizacja instalacji gazowej w budynku, wzniesionym w warunkach samowoli budowlanej jest niedopuszczalna. Pod rządami Zarządzenia Nr 130 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego, na mocy § 1 Rozporządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 11 czerwca 1966r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego, wymogowi wyposażenia w ogrzewanie podlegają tylko pomieszczenia przeznaczone na pobyt ludzi (§ 44 ust. 1). Pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi w rozumieniu Zarządzenia są: izby mieszkalne, pomieszczenia do pracy i wypoczynku oraz pomieszczenia służące celom zdrowotnym, socjalnym, kulturalnym, rozrywkowym, naukowym, wychowawczym, sportowym, komunikacyjnym i kultu religijnego.
PINB uznał za konieczne w pierwszej kolejności rozstrzygnąć w kwestii legalności budynku gospodarczego, a dopiero po jego zakończeniu rozstrzygnąć kwestię instalacji gazowej zainstalowanej w późniejszym okresie.
Zgodnie z art. 42 ust. 3 ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974r. podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest stwierdzenie zdatności do użytku, wobec pozytywnego ustalenia w tym zakresie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zobowiązany był wydać pozwolenie na użytkowanie budynku gospodarczego, przy ul. [...] w [...].
H G-K wniosła odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].03.2016 r., udzielającej pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego zlokalizowanego na terenie działki nr ew. [...] w obr. [...] przy ul. [...] w [...].
Decyzji zarzuciła:
1. naruszenie art. 7 i 77 Kpa poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego, brak ustalenia daty zakończenia budowy budynku, którego przebudowa i modernizacja trwała w latach 2000 - 2006, jako kontynuacja ciągu samowoli budowlanej
2.naruszenie art. 107 § 3 Kpa, poprzez wadliwe uzasadnienie decyzji, pominięcie zarzutów wniesionych pisemnie przez skarżącą, naruszenie art. 11 Kpa, a w konsekwencji również art. 8 Kpa.
3.nieuprawnione określenie rzeczywistego przeznaczenia budynku, wykorzystywanego przez ponad 35 lat jako usługowy,
4.naruszenie art. 7 K.p.a. przez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, budynek zewnętrzną ścianą nośną jest wzniesiony na gruncie skarżącej, przy braku własnej ławy fundamentowej, został zbudowany na podmurówce ogrodzenia sąsiadów, jak i okapem dachowym w ostrej granicy nad działką sąsiedniej nieruchomości.
5. brak rzetelnej kontroli dokumentacji ze stanem budynku. PINB "wykazał się dyletanctwem" stwierdzając, że nie da się sprawdzić czy budynek posiada własne ławy fundamentowe.
6. udzielenie pozwolenia na użytkowanie dla budynku posiadającego wylot spalin gazowych rurą PCV w miejscu instalacji kominowej wymaganej dla budynków zaopatrzonych w gazowe piece c.o. kondensacyjne z zamkniętą komorą spalania, które zgodnie z przepisami mogą być instalowane tylko w budynkach wolno stojących.
7. udzielenie pozwolenia na użytkowanie budynku z nielegalną instalacją gazową, co powoduje zagrożenie dla mienia i życia właścicieli budynku sąsiedniego posadowionego w ostrej granicy.
8. naruszenie przez inwestorkę terminu do wykonania obowiązku przedłożenia dokumentów budynku.
9. brak odniesienia i porównania przez PINB inwentaryzacji obu budynków, posadowionych w ostrej granicy.
10. przyzwolenie na dowolność terminów wykonania nałożonych obowiązków i tok postępowania administracyjnego,
11. przewlekłość postępowania, brak wiedzy fachowej PINB do jej rozpoznania.
12. brak rozpoznania żądań strony, w tym pism z materiałem zdjęciowym z [...].10.2015 r., [...].02.2016 r.
13. wykonanie inwentaryzacji przez technika D, bez uwzględnienia wzajemnego oddziaływania budynków posadowionych w ostrej granicy.
14. brak poinformowania o załączeniu dodatkowej inwentaryzacji z dnia [...].02.2016 r.
15. zafałszowanie przez PINB opisu zdjęć z tzw. skróceniem budynku inwestorki celem bezproblemowego zatwierdzenia inwentaryzacji.
16. niepełne, nieprawdziwe i nierzetelne uzasadnienie decyzji.
W uzasadnieniu odwołania podniesiono między innymi, że przedmiotowy budynek, powstał w warunkach samowoli budowlanej w 1976 r. Od początku jego przeznaczenie miał charakter usługowy. W budynku od daty jego powstania była prowadzona działalność gospodarcza: kawiarnia, sklep meblowy, klubik dla dzieci, siłownia, klub fitness. Proces ten trwa nieprzerwanie od 35 lat.
PINB uznał rok 1976 za datę zakończenia budowy. Ustalił jedynie datę wzniesienia budynku, zignorował natomiast, że inwestorka pozwoleniem z 2000 r. , które zostało następnie uchylone, wykonała prace modernizacyjne wymagające pozwolenia na budowę. Wymieniła okna, ociepliła budynek styropianem, doprowadziła miejskie media, wodę, kanalizację ściekową bez warunków technicznych, nielegalnie wykonała instalację gazową, rurą PCV wyprowadziła przez boczną ścianę budynku spaliny z pieca gazowego.
W roku 2014 inwestorka zdemontowała dotychczasowe poszycie dachu z azbesto-cementu, wykonała nową więźbę dachową, ingerując w konstrukcję dachową. Zatem kontynuowała ciąg samowoli budowlanej.
Organ zaakceptował dach "wcinający" się w budynek sąsiedni i obróbki dachowe zainstalowane w murze budynku sąsiada, wzdłuż jego całej długości, powodujące zaciekanie i zawilgocenie ścian.
Ustalenia PINB były wadliwe, a stan faktyczny wypełniał przesłankę zastosowania art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego z 1994 r.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2016r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2016r., poz. 23) oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2016r., poz. 290) po rozpatrzeniu odwołania H G - K od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...].03.2016r., udzielającej A N pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego zlokalizowanego na terenie działki o nr ew. [...] obręb: [...] przy ul. [...] w [...] - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że przedmiotowa sprawa dotycząca budynku gospodarczego zlokalizowanego na terenie działki o nr ew. [...] obręb: [...] przy ul. [...] w [...] była już rozpatrywana przez organ.
[...] WINB decyzją nr [...] z dnia [...].12.2014r., uchylił w całości decyzję PINB w [...] z dnia [...].10.2014r:, nakazującą A N obowiązek rozbiórki budynku gospodarczego, przy ul. [...] w [...] wybudowanego w ramach samowoli budowlanej oraz poprzedzające ją postanowienie z dnia [...].10.2013r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W toku ponownego rozpoznania sprawy PINB w [...] wystąpił w dniu [...].01.2015r. do Miasta [...] o udzielenie informacji czy sporna inwestycja A N jest zgodna z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta [...].
Następnie postanowieniem z dnia [...].03.2015r., nałożono na A N obowiązek przedłożenia na podstawie art. 56 Prawa budowlanego z 1974r. określonych dokumentów, w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem robót budowlanych, polegających na budowie przedmiotowego budynku, tj. inwentaryzacji budowlanej powykonawczej wraz z oceną stanu technicznego oraz powykonawczą inwentaryzacją geodezyjną, opinii mistrza kominiarskiego w sprawie drożności przewodów kominowych i wentylacyjnych, protokołu badań i sprawdzeń instalacji elektrycznej wewnętrznej oraz oświadczenia osoby sprawdzającej tą instalację, protokół z przeprowadzonej próby szczelności instalacji gazowej - jeśli budynek jest w nią wyposażony.
A N przedłożyła wymagane dokumenty. W dniu [...].09.2015r. organ powiatowy wezwał A N do uzupełnienia złożonych dokumentów, które inwestorka uzupełniła w dniu [...].09.2015r. Następnie organ przeprowadził w dniu [...].10.2015r. oględziny, które wykazały że budynek gospodarczy jest zgodny z przedłożoną dokumentacją powykonawczą, stan techniczny budynku jest zadowalający i nadaje się do użytkowania zgodnie z przeznaczeniem.
Wezwaniem z dnia [...].12.2015r. zwrócono się do A N o uzupełnienie inwentaryzacji poprzez sprecyzowanie i opisanie wykładzin podłogowych w poszczególnych pomieszczeniach budynku oraz o sprecyzowanie detali obróbek blacharskich przy budynku H G – K i szczegółów połączenia obu obiektów. A N uzupełniła w dniu [...].02.2016r. przedłożoną dokumentację.
[...] WINB odnosząc się do kwestii merytorycznych wyjaśnił, że z uwagi na fakt wybudowania obiektu przed dniem 1 stycznia 1995r., sprawę badano w zakresie przesłanek z art. 37 Prawa budowlanego z 1974r.
Zgodnie z art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974r.: " Obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część:
1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub
2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia."
Organ powiatowy prawidłowo zastosował się do wskazań zawartych w decyzji WINB z dnia [...].12.2014r.
Zdaniem WINB organ I instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające w stopniu pozwalającym na wykluczenie zastosowania przesłanek wynikających z art. 37 ustawy Prawo budowlane z dnia 24.10.1974r. jak i art. 40 wskazanej ustawy w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane.
Sporna inwestycja nie narusza ładu przestrzennego w zakresie przeznaczenia działki o nr ew. [...] obręb: [...] przy ul. [...] w [...]. Zgodnie z poglądem wyrażonym w orzecznictwie sądowo – administracyjnym przewidziana art. 37 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego z 1974r. zgodność z przepisami budowlanymi dotyczy okresu realizacji budowy, natomiast zgodność z przepisami o planowaniu przestrzennym dotyczy daty podejmowania zaskarżonej decyzji.
Ustalono (na podstawie pisma Wydziału Gospodarki Nieruchomościami i Planowania Przestrzennego Urzędu Miejskiego w [...] z dnia [...].02.2015r.), że zrealizowany budynek nie narusza ustaleń obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego Uchwałą Rady Miejskiej w nr [...] z dnia [...].12.2003r. oraz, że może być użytkowany zgodnie z przeznaczeniem.
Ponadto z przedłożonej przez A N dokumentacji w postaci: inwentaryzacji budowlanej powykonawczej wraz z oceną stanu technicznego oraz powykonawczej inwentaryzacji geodezyjnej, opinii mistrza kominiarskiego w sprawie drożności przewodów kominowych i wentylacyjnych, protokołu badań i sprawdzeń instalacji elektrycznej wewnętrznej oraz oświadczenia osoby sprawdzającej tą instalację, protokołu z przeprowadzonej próby szczelności instalacji gazowej, sporządzonej przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane jednoznacznie wynika, że przedmiotowy budynek jest w dobrym stanie technicznym oraz nadaje się do dalszej eksploatacji.
Powyższe dowody pozwalają na uznanie, że nie można mówić o zaistnieniu przesłanki, o której mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. oraz, że nie zostały spełnione przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy.
Organ I instancji zbadał sporną inwestycję pod kątem jej zgodności z przepisami techniczno - budowlanymi, obowiązującymi w dacie realizacji obiektu, tj. Zarządzeniem Nr 130 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29.06.1966r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego oraz Rozporządzeniem Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 11.06.1966r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego.
Dokonana analiza pozwoliła uznać, że budynek gospodarczy powyższych przepisów nie narusza.
W przypadku stwierdzenia przez organ braku podstaw do orzeczenia nakazu rozbiórki na podstawie art. 37 Prawa budowlanego z 1974r. oraz braku konieczności nałożenia obowiązków z art. 40 ww. ustawy, obowiązkiem organu jest zakończenie postępowania w sprawie samowoli budowlanej wydaniem decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, która jest formą legalizacji samowoli budowlanej.
Końcowym etapem legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego jest wydanie pozwolenia na użytkowanie na podstawie art. 42 ust. 3 ww. ustawy. Podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie jest stwierdzenie zdatności do użytkowania wykonanego obiektu.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, organ odwoławczy stwierdził, że są one bezzasadne, bowiem decyzja została podjęta na podstawie całokształtu materiału dowodowego oraz w oparciu o prawidłową interpretację przepisów prawa materialnego i procesowego.
H G-K wniosła skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...].04.2016 r.
Domagając się jej uchylenia oraz uchylenia decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2016 r.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
1. naruszenie art. 7 i 77 Kpa poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego, zastosowanie niewłaściwych przepisów prawa budowlanego nieustalenie daty zakończenia budowy budynku inwestorki,
2. naruszenie art. 107 § 3 Kpa w zw. z art. 140 Kpa poprzez sporządzenie nieprawidłowego uzasadnienia decyzji, pominięcie zarzutów wniesionych w pismach,
3. naruszenie art. 11 Kpa, art. 8 K.p.a., przez dopuszczenie do legalizacji i użytkowania budynku zbudowanego w części na gruncie sąsiada z wykorzystaniem podmurówki płotu sąsiada jako własnych ław fundamentowych, z więźbą dachową nad nieruchomością sąsiednią, nielegalną instalacją gazową,
4. błędne określenie rzeczywistego przeznaczenia budynku jako gospodarczego, wbrew faktycznemu wykorzystywaniu jako budynku usługowego,
5. naruszenie art. 7 Kpa poprzez zignorowanie, że budynek zewnętrzną ścianą nośną jest wzniesiony na gruncie sąsiada,
6. nieprzeprowadzenie rzetelnej kontroli przedłożonej inwentaryzacji,
7. udzielenie pozwolenia na użytkowanie budynku posiadającego wylot spalin gazowych rurą PCV w bocznej ścianie budynku, 1,5 m pod oknami pokoi skarżącej,
8. udzielenie pozwolenia na użytkowanie z zainstalowaną i użytkowaną nielegalną instalacją gazową,
9. naruszenie przez inwestorkę zawitego terminu przewidzianego do wykonania obowiązku przedłożenia dokumentów,
10. przyzwolenie na dowolność terminów wykonania nałożonych obowiązków i wpływania na tok postępowania administracyjnego.
11. rażącą opieszałość PINB przy ponownym rozpoznaniu sprawy, brak wiedzy fachowej organu,
12. brak rozpoznania żądań strony, pomimo pism zgłaszających nieprawidłowości inwentaryzacji, w tym pism z materiałem zdjęciowy,
13. wykonanie inwentaryzacji przez technika D, bez odniesienia do wzajemnego oddziaływania budynków posadowionych w ostrej granicy,
14. brak zawiadomienia o wpływie dodatkowej inwentaryzacji złożonej przez inwestorkę w dniu [...].02.2016 r.,
15. zafałszowanie opisu zdjęć poprzez tzw. skrócenie długości budynku inwestorki, celem zatwierdzenia inwentaryzacji.
16. nierzetelne uzasadnienie decyzji
W uzasadnieniu skargi skarżąca podnosiła, że Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie ustosunkował się do faktu, że budynek przez całe lata był modernizowany dla potrzeb usługowych, a nadto został przebudowany i zmodernizowany po 2000 r. na podstawie otrzymanego przez inwestorkę pozwolenia budowlanego na zmianę przeznaczenia budynku z gospodarczego na mieszkalny, które zostało prawomocnie uchylone. Jednak prace budowlane zostały przez inwestorkę wykonane.
Budynek inwestorki jest zbudowany z naruszeniem nieruchomości skarżącej gdyż więźba dachowa jest nadbudowana nad jej działką, co było przedmiotem sporu od 1992 r.
Inwestorka w 2000 roku, wykonała prace modernizacyjne wymagające pozwolenia na budowę. Wymieniła okna, ociepliła budynek styropianem, doprowadziła miejskie media, wodę, kanalizację ściekową bez warunków technicznych, nielegalnie wykonała instalację gazową, rurą PCV wyprowadziła przez boczną ścianę budynku spaliny z pieca gazowego. Budynek do chwili obecnej nie posiada komina spalin wymaganego przepisami. W roku 2011 zdemontowała dotychczasowe poszycie dachu z azbesto-cementu, wykonała nową więźbę dachową, ingerując w dotychczasową konstrukcję dachową, wzmocniła konstrukcję dachu dodatkową więźbą dachową przed położeniem pokrycia z blachy falistej. Kontynuowała ciąg samowoli budowlanej. Ustalenia organów były wadliwe, a stan faktyczny wypełniał przesłankę zastosowania art.48 ust. 1 Prawa budowlanego z 1994 r.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego powielił w swojej decyzji nieprawidłowości PINB, nie ustosunkowując się do zarzutów wniesionych w odwołaniu.
Budynek inwestorki powstał w 1976r. w ostrej granicy jako pierwszy, ściana nośna zbudowana była na granicy działek, zatem więźba dachowa powinna licować się z murem, a każdy występ poza obręb ściany jest naruszeniem posiadania cudzej nieruchomości.
Zbudowanie w 1992 r. budynku mieszkalnego skarżącej, (który posiada 3 pełne kondygnacje nadziemne w ostrej granicy), musiało skutkować tym, że wznosząc budynek ponad wysokość dachu budynku inwestorki, trzeba było wykonać ominięcie istniejącego występu dachowego by wznieść dalszą wyższą część ściany nośnej.
PINB ignorował terminy wynikające z wydawanych postanowień i wezwań, pozwalając inwestorce na złożenia dokumentacji z naruszeniem prawidłowego toku postępowania.
Organ uznał, że samo przedłożenie przez inwestorkę opinii w sprawie drożności przewodów kominowych i wentylacyjnych oraz szczelności przewodów gazowych jest wystarczające. Zignorował, że budynek inwestorki nie spełnia norm przewidzianych dla odprowadzania spalin z budynku. Fakt ten był już przedmiotem prawomocnych decyzji [...]WINB. PINB zadowolił się zaświadczeniem, że przewody w rurze PCV w ścianie budynku są drożne. Budynek inwestorki stwarza realne zagrożenie dla mienia i życia użytkowników innych budynków.
Organ nie rozstrzygnął sprzeczności co do połączenia obu budynków w ostrej granicy i różnic pomiędzy zatwierdzoną inwentaryzacją budynku skarżącej stojącego w ostrej granicy, wskazującej, że budynek inwestorki więźbą dachową jest wbudowany w jej nieruchomość wzdłuż całej jego długości. Fakt ten został wykazany w materiale fotograficznym.
Obu decyzjom zarzuciła brak pełnego merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, oceny zarzutów.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014r., poz. 1647 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.
Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy wad w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.)
Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ww. ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Rozpoznając sprawę w świetle tych kryteriów, skarga nie mogła być uwzględniona.
Na wstępie wskazać należy, że nie budzą zastrzeżeń ustalenia organów, że do wybudowania przedmiotowego budynku gospodarczego doszło przed wejściem w życie aktualnie obowiązującej ustawy - Prawo budowlane z 1994 r., tj. przed 1 stycznia 1995 r. Jest to istotne z uwagi na zamieszczony w Prawie budowlanym z 1994 r. przepis intertemporalny - art. 103 § 2 - zgodnie z którym art. 48 Prawa budowlanego z 1994 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne; do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe.
Przepis art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r., odnosi się do stanów zastanych w dniu wejścia w życie ustawy z 1994r., które wypełniły hipotezę art. 48 tej ustawy, tj. przede wszystkim do obiektów budowlanych wybudowanych przed tym dniem bez wymaganego pozwolenia na budowę.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie można mówić o ciągu samowoli budowlanych, gdyż budynek jako całość został wybudowany przed 1995r. i był przez wiele lat użytkowany. Wskazywanie na ewentualne roboty budowlane modernizacyjne, wykonywane po roku 2000, nawet potencjalnie nie mogły być uznane za ciąg samowoli budowlanej rozpoczętej w roku 1976.
Przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. nie przewidywały bezwzględnego stosowania przymusowej rozbiórki lecz pozwalały na legalizację samowolnie wzniesionych obiektów, o ile nie zachodziły przesłanki przewidziane w art. 37 ww. ustawy. Stosownie do treści powołanego przepisu obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część:
1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub
2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
Organy administracji orzekające w rozpatrywanej sprawie miały obowiązek rozważenia w pierwszej kolejności, czy nie zachodzą przesłanki do nakazania przymusowej rozbiórki obiektu budowlanego. Stosując się do dyspozycji wymienionego przepisu w rozpoznawanej sprawie wykazano, iż wybudowany w ramach samowoli budowlanej budynek gospodarczy nie narusza ustaleń obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonego Uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] grudnia 2003r., stwierdzono również, że budynek może być użytkowany zgodnie z przeznaczeniem.
Ponadto w celu wyjaśnienia czy inwestycja nie powoduje niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia oraz niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia, organ postanowieniem z dnia [...].03.2015r. nałożył na A N obowiązek przedłożenia: inwentaryzacji budowlanej powykonawczej budynku gospodarczego wraz z oceną stanu technicznego oraz powykonawczą inwentaryzacją geodezyjną; aktualną opinię mistrza kominiarskiego w sprawie drożności przewodów kominowych i wentylacyjnych; protokołu badań i sprawdzeń instalacji elektrycznej wewnętrznej oraz oświadczenia osoby sprawdzającej tą instalację oraz protokołu z próby szczelności instalacji gazowej.
A N przedłożyła: inwentaryzację budowlaną powykonawczą budynku, gospodarczego wraz z oceną stanu technicznego oraz powykonawczą inwentaryzacją geodezyjną; opinię mistrza kominiarskiego; protokół badań i sprawdzeń instalacji elektrycznej wewnętrznej oraz oświadczenie osoby sprawdzającej tą instalację oraz protokół z przeprowadzonej próby szczelności instalacji gazowej.
Wobec faktu, iż przedłożona inwentaryzacja niedostatecznie wyjaśniła przedmiotową sprawę PINB wezwał A N do uzupełnienia inwentaryzacji budowlanej powykonawczej budynku gospodarczego.
A N złożyła następujące dokumenty: zwymiarowany rzut parteru; rzut dachu z naniesionymi elementami więźby, przewodami kominowymi i wentylacjami oraz sposobem odwodnienia; przekroje przez kondygnację z zaznaczonymi wysokościami charakterystycznych punktów; rysunki architektoniczno - budowlane elewacji z naniesionymi wszystkimi elementami.
PINB w [...] dokonał w dniu [...].10.2015r. oględzin budynku gospodarczego w celu sprawdzenia jego zdatności do użytkowania oraz sprawdzenia czy przedłożona dokumentacja jest zgodna z rzeczywistym stanem.
W ich toku stwierdzono, że budynek gospodarczy jest zgodny ż przedłożoną dokumentacją powykonawczą, stan techniczny budynku jest zadowalający i nadaje się do użytkowania zgodnie z przeznaczeniem.
Ponadto PINB stwierdził, iż w dokumentacji należy jeszcze sprecyzować wykładziny podłogowe w poszczególnych pomieszczeniach, detale obróbek blacharskich przy budynku skarżącej, nadto szczegóły połączenia obu budynków. Inwestorka uzupełniła wymagane dokumenty.
Po przeanalizowaniu całego materiału dowodowego, organ I instancji słusznie stwierdził, iż wybudowany w latach 1976 budynek gospodarczy można zalegalizować.
Skarżąca H G - K, podnosiła kwestię naruszenia jej nieruchomości przez więźbą dachową legalizowanego budynku. W tym aspekcie organ zasadnie wskazał, że jest to sprawa cywilna która była między innymi rozstrzygnięta wyrokiem zaocznym Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...].10.1998r. w sprawie ochrony własności.
H K - jako spadkobierca - zobowiązana była wówczas do rozbiórki kondygnacji swojego budynku postawionej na dachu budynku (będącego przedmiotem legalizacji) stanowiącego własność A N.
Sąd Rejonowy w [...] w uzasadnieniu wyroku, stwierdził, iż parterowa część budynku H. K przylega bezpośrednio do budynku A. N, natomiast wyższa kondygnacja została wzniesiona w ten sposób, że jej ściana nośna oparta jest o dach budynku A N na głębokości 15-20 centymetrów.
Przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. nie obligowały organów nadzoru budowlanego prowadzących postępowanie na podstawie art. 37, art. 40 oraz art. 42 tej ustawy do badania, czy inwestor posiadał w dacie budowy lub w dacie prowadzenia postępowania tytuł prawny do nieruchomości, na której wzniesiono obiekt budowlany bez wymaganego pozwolenia na budowę (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 marca 2017, sygn. akt. II OSK 1753/15).
W obecnie obowiązującym art. 48 i art. 49b Prawa budowlanego ustawodawca wyraźnie wskazał, że organ prowadzący postępowanie legalizacyjne ma prawo żądać od inwestora przedłożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i od tego uzależniać swoje rozstrzygnięcie. Nie ma jednak podobnych postanowień w prawie budowlanym z 1974 r. i nie można stosować obecnie obowiązujących przepisów przez analogię.
W zakresie podnoszonej przez H G - K kwestii nielegalnej instalacji gazowej, PINB dysponował opinią mistrza kominiarskiego w sprawie drożności przewodów kominowych i wentylacyjnych, protokołem z przeprowadzonej próby szczelności instalacji gazowej, sporządzonej przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia.
Jednocześnie organ wskazał, iż legalność instalacji gazowej, zostanie rozstrzygnięta w odrębnym postępowaniu o znaku [...], w którym organ z dnia [...].05.2013 r. nr [...] wyznaczył nowy terminu załatwienia sprawy do dnia ostatecznego zakończenia postępowania administracyjnego sprawy niniejszej, albowiem kwestia bytu prawnego budynku gospodarczego miała kluczowe znaczenie.
Zatem PINB w pierwszej kolejności rozstrzygał kwestię legalności budynku gospodarczego jako całości, a jak wynika z uzasadnienia dopiero po jego zakończeniu, rozstrzygnie kwestię instalacji gazowej, zwłaszcza że wykonana została w okresie późniejszym niż budynek legalizowany (o przeznaczeniu gospodarczym), oraz że objęta jest już odrębnym postępowaniem.
Formą legalizacji w sytuacji, gdy obiekt spełnia wszystkie wymogi prawa budowlanego jest pozwolenie na jego użytkowanie, które jest jednocześnie stwierdzeniem zdatności obiektu do użytkowania wykonanego obiektu.
Zgodnie z art. 42 ust. 3 ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974r. podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest stwierdzenie zdatności do użytku, wobec pozytywnego ustalenia w tym zakresie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego był zobowiązany wydać pozwolenie na użytkowanie budynku gospodarczego, przy ul. [...] w [...].
W ocenie Sądu, nie można zarzucić organom naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, wskazanych w skardze, które mogłoby uzasadniać odmienne rozstrzygnięcie sprawy. Dokonano prawidłowej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, zgodnie z obowiązującymi przepisami kodeksu postępowania administracyjnego.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2016r., poz. 718), skargę jako nieuzasadnioną oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło