VII SA/Wa 1504/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Sędzia WSA Jarosław Stopczyński, Protokolant Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi A.H. i A.H. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2009 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. skargę oddala; II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata J.C.: tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 305 (trzysta pięć) złotych, w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 250 (dwieście pięćdziesiąt) złotych, tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę 55 (pięćdziesiąt pięć) złotych. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2009r. znak [...] na podstawie art. 157 § 3 oraz art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu wniosku A. i A. H. z dnia 17 listopada 2008r. o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] maja 2001 r. zezwalającej R. i J. J. na użytkowanie budynku mieszkalno-usługowego w części mieszkalnej, wybudowanego na działce nr [...] w S. przy ul. [...] -odmówił stwierdzenia nieważności tej decyzji. We wniosku o stwierdzenie nieważności A. i A. H. właściciele sąsiedniej działki nr ew. [...] podnosili, że kwestionowany budynek został posadowiony w bliższej odległości od granicy z ich nieruchomością, niż wymagają to przepisy Prawa budowlanego. W uzasadnieniu decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności organ wojewódzki uznał, iż brak jest przesłanek wynikających z art. 156 § 1 kpa, aby uznać, iż decyzja Starosty [...] z dnia [...] maja 2001 r. wydana została z rażącym naruszeniem prawa. Wskazał również, że kwestionowana decyzja wydana została w oparciu o prawidłową podstawę prawną, to jest art. 55 ust. 1 pkt 1 , art. 55 ust. 1 pkt 2 , art. 59 Prawa budowlanego. W odwołaniu od powyższej decyzji A. i A. H. wskazali, iż decyzja Starosty [...] wydana została z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ budynek inwestorów usytuowany został w mniejszej odległości od granicy ich działki, niż przewidują przepisy Prawa budowlanego i obowiązującego ówcześnie rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Podnieśli, że decyzja o pozwoleniu na użytkowanie budynku została wydana z rażącym naruszeniem § 12 ust. 4 pkt 1 i 2 w/w rozporządzenia z dnia 14 grudnia 1994r. Nadto, że naruszenie tego przepisu powoduje poważne konsekwencje, a zachowanie odległości 3 lub 4 metrów ścian projektowanego budynku od granic sąsiednich działek jest niezbędne dla bezpieczeństwa mieszkańców i ochrony przed zagrożeniem w przypadku pożaru. Po rozpoznaniu odwołania Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2009r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że decyzja Starosty [...] nie jest obarczona żadną z wad, o których mowa w art. 156 § 1 kpa, obligującą organ wojewódzki do stwierdzenia nieważności decyzji. Z oświadczenia kierownika budowy złożonego w toku postępowania przed Starostą w [...] wynikało, że budynek został wybudowany zgodnie z obowiązującymi warunkami technicznymi. W dniu 10 kwietnia 2001 r. pracownicy organu przeprowadzili oględziny przedmiotowego budynku i stwierdzili, że inwestor dokonał drobnych odstępstw od projektu budowlanego. Zmiany przedstawił w inwentaryzacji budowlanej, sporządzonej przez kierownika budowy. Organ stwierdził wówczas, że w części mieszkalnej budynek nadaje się do użytkowania a w pozostałej części jest w trakcie realizacji. W odniesieniu do zarzutu skarżących dotyczącego odległości budynku od granic sąsiednich działek, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że pozostaje on bez wpływu na rozpatrywaną sprawę, gdyż w dacie wydania decyzji Starosty [...] z dnia [...] maja 2001 r., udzielającej pozwolenia na użytkowanie, była w obrocie prawnym decyzja Starosty [...] z dnia [...] września 1999r., zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca R. i J. J. pozwolenia na budowę. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. i A. H. wnieśli o uchylenie decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2009r. oraz uchylenie decyzji udzielającej pozwolenia na użytkowanie. W uzasadnieniu skarżący podtrzymali zarzuty zawarte w uzasadnieniu odwołania od decyzji organu I instancji. Wskazali, iż decyzje w przedmiotowej sprawie wydane zostały z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ budynek został usytuowany w mniejszej odległości od granicy działki niż przewidywało to Prawo budowlane, obowiązujące w czasie wydania decyzji. W momencie wydawania pozwolenia na użytkowanie wiadome było, że budynek nie spełnia wymogów Prawa budowlanego. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie została uwzględniona. Na wstępie należy zauważyć, że tryb stwierdzenia nieważności decyzji jest nadzwyczajnym trybem postępowania, którego przesłanki zastosowania zostały enumeratywnie wymienione w art. 156 § 1 Kpa. Tryb ten jest wyjątkiem od wyrażonej w art. 16 kpa zasady ogólnej trwałości decyzji administracyjnej, a organ administracji publicznej orzekający w tym nadzwyczajnym trybie posiada jedynie uprawnienia kasacyjne, tzn. rozstrzyga tylko i wyłącznie w kwestii istnienia bądź nieistnienia - w dacie wydania kontrolowanej decyzji - przesłanek z art. 156 § 1 kpa, nie rozstrzyga zaś o istocie sprawy będącej przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie zwykłym. Jedną z przesłanek zastosowania tego trybu jest stwierdzenie rażącego naruszenia prawa przy wydawaniu decyzji (art. 156 § 1 pkt 2 kpa), które określa się jako oczywiste i bezsporne naruszenie przepisu prawa, a przy tym takie, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej, również w zakresie skutków społeczno-gospodarczych jakie dana decyzja administracyjna wywołuje. Należy podkreślić, iż jedynie oczywistość naruszenia prawa, mogłaby skutkować zastosowaniem normy art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Zarzut taki nie znajduje potwierdzenia w aktach postępowania administracyjnego w odniesieniu do decyzji Starosty [...] z dnia [...] maja 2001 r. zezwalającej R. i J. J. na częściowe użytkowanie budynku mieszkalno-usługowego wybudowanego na działce nr [...] w S. przy ul. [...]. Brak jest zatem podstaw do przyjęcia, iż kontrolowana w trybie nadzoru decyzja rażąco narusza prawo. Skarżący w żaden sposób nie skonkretyzowali zarzutów niezachowania odległości kwestionowanego budynku w stosunku do granicy ich działki, nie podnosili również zarzutów skierowanych bezpośrednio do kwestionowanej decyzji Starosty w [...] z dnia [...] maja 2001 r. Jednocześnie z akt sprawy wynikało, że kwestię niezachowania odległości od granicy skarżący podnosili już wiele lat wcześniej, domagając się uchylenia pozwolenia na budowę oraz kwestionując przebieg granicy. Te zarzuty pozostawały jednak bez wpływu na ocenę sprawy w trybie stwierdzenia nieważności, gdyż w toku postępowania o pozwolenie na użytkowanie organ ustalił nieistotne odstępstwa inwestora od tego pozwolenia. Przy tym jak wynikało, ze zgromadzonego materiału dowodowego, w tym protokołu oględzin z dnia 10 kwietnia 2001 r. oraz opisu technicznego zawartego w dokumentacji powykonawczej sporządzonej w styczniu 2001 r. odstępstwa te nie polegały na odmiennym usytuowania budynku, niźli określało pozwolenie na budowę ( projekt zagospodarowania działki). W tej sytuacji kwestionowanie decyzji Starosty [...] z dnia [...] maja 2001 r. zezwalającej R. i J. J. na częściowe użytkowanie budynku mieszkalno-usługowego wybudowanego w oparciu o decyzję Starosty [...] z dnia [...] września 1999r., zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku - nie mogło odnieść zamierzonego skutku. Jednocześnie nie uszło uwadze Sądu, że w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego ośrodek zamiejscowy w Katowicach z dnia 8 listopada 2001 r. sygn. 11 SA/Ka 2273/99 zakwestionowano prawidłowość udzielonego inwertorom pozwolenia na budowę, między innymi ze względu na odległości projektowanej zabudowy w stosunku do działek sąsiednich odległości. Ta okoliczność ma jednak bezpośredni wpływ na ocenę decyzji o pozwoleniu na budowę, a nie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Niewątpliwe jest bowiem, że w dacie udzielenie pozwolenia na użytkowanie decyzja o pozwoleniu na budowę była ostateczna i wywierała wszelkie skutki prawne z tego faktu wynikające. Skoro inwestor posadowił obiekt w stosunku do granic działek sąsiednich, tak jak przewidywała to decyzja o pozwoleniu na budowę, to nie można postawić decyzji o pozwoleniu na użytkowanie zarzutu rażącego naruszenia prawa, gdyż warunkiem jej wydania była właśnie zgodność realizacji obiektu z pozwoleniem na budowę. Z tych względów, zarzuty skargi nie odniosły zamierzonego skutku i należało orzec jak w sentencji w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).