VII SA/Wa 1505/10
WyrokWSA w Warszawie2010-10-26
Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Bogusław Cieśla, Joanna Gierak – Podsiadły
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a. (uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji) w sytuacji, gdy organ I instancji odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania?Ratio decidendi
Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. tylko wtedy, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. W sytuacji, gdy braki w postępowaniu dowodowym mogą być usunięte przez organ II instancji w granicach art. 136 k.p.a., lub gdy organ I instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w sposób rażąco wadliwy, zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. jest nieuzasadnione. W niniejszej sprawie Wojewoda nie wykazał konieczności przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części, co uzasadniałoby uchylenie postanowienia Starosty i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.Stan faktyczny
S. i M. L. złożyli wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Starosty N. z 2007 r. zatwierdzającą projekt budowlany dla B. O., powołując się na nowe okoliczności dotyczące samowoli budowlanej. Starosta N. odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, uznając, że uchybienie terminu nastąpiło z winy wnioskodawców. Wojewoda uchylił postanowienie Starosty i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, stosując art. 138 § 2 k.p.a. B. O. zaskarżył postanowienie Wojewody, domagając się uchylenia postanowienia Starosty.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Wojewody i stwierdził, że nie podlega ono wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Joanna Gierak – Podsiadły (spr.), Protokolant st. ref. Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2010 r. sprawy ze skargi B. O. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Przedmiotem skargi wniesionej przez B. O. jest postanowienie Wojewody [...] z [...] czerwca 2010 r. nr [...] uchylające w całości -w oparciu o art. 138 § 2 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.)- postanowienie Starosty N. z [...] maja 2010 r. o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania i przekazujące sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, w następującym stanie faktycznym:
Decyzją z [...] czerwca 2005 r. nr [...] Starosta N. zatwierdził projekt budowlany i udzielił B. O. pozwolenia na budowę budynku gospodarczego i budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ew. [...] przy ul. W. w P., gm. P. Decyzją z [...] października 2007 r. nr [...] Starosta N. na podstawie art. 36a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), na wniosek inwestora – B. O. zmienił decyzję własną z [...] czerwca 2005 r. w ten sposób, że zatwierdził projekt budowlany zamienny pozostawiając pozostałe ustalenia decyzji zmienianej bez zmian.
Pismem z [...] marca 2010 r. S. i M. L. zwrócili się do Starosty N. o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej ww. decyzją tego organu z [...] października 2007 r., która to zmieniła pozwolenie na budowę wydane dla B. O. [...] czerwca 2005 r. W omawianym piśmie wnioskodawcy zawarli również wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie opisanego postępowania. W uzasadnieniu powołali się na ustalenia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N., który (jak wskazali) w dniu [...] września 2007 r. wszczął postępowanie w sprawie legalności budynku wybudowanego przez B. O. na działce nr ew. [...] w P. Organ ten w dniu [...] października 2007 r. przeprowadził oględziny na miejscu i ustalił, że budynek jest pobudowany w ostrej granicy z działką wnioskodawców nr ew. [...], a także, że inwestor dopuścił się szeregu odstępstw i samowoli budowlanych od zatwierdzonego projektu. Wnioskodawcy podnieśli, że okoliczności tych nie znał Starosta N. orzekając na podstawie art. 36a Prawa budowlanego w dniu [...] października 2007 r. O toczącym się postępowaniu przed organem nadzoru budowlanego, Starosta dowiedział się dopiero po wydaniu ww. decyzji. Tym samym, zdaniem S. i M. L., w sprawie zachodzi przesłanka z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie zainteresowani zaznaczyli, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez ich winy. Następnie, powołali się na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lipca 2009 r. oraz Wojewody [...] z [...] października 2009 r., które zapadły w postępowaniu nadzwyczajnym -w trybie stwierdzenia nieważności- dotyczącym kwestionowanej przez nich decyzji Starosty N. z [...] października 2007 r. nr [...]. W obu tych orzeczeniach wskazane organy sugerowały, zdaniem wnioskodawców, wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ww. orzeczeniem z [...] października 2007 r. Wnioskodawcy byli więc przekonani, że wznowienie postępowania nastąpi z inicjatywy organu, tj. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. (jako strony postępowania). I dalej, wnioskodawcy wyjaśnili, że w dniu [...] marca 2010 r. uzyskali telefonicznie ostateczną informację od pracownika organu nadzoru budowlanego, że wniosek o wznowienie przez ten organ nie został złożony. Stwierdzili przy tym, że skoro z decyzji Wojewody [...] z [...] października 2009 r. odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Starosty N. nr [...] dowiedzieli się, że decyzja ta nie została wyeliminowana z obrotu prawnego, to należy uznać, że wówczas też powstała okoliczność stanowiąca podstawę do wznowienia postępowania zakończonego tą decyzją. Jednak, jak zauważyli, miesięczny termin od dnia doręczenia tej decyzji minął z powodów już wskazanych, a przez nich niezawinionych (tj. związanych z działaniem organu nadzoru budowlanego).
Postanowieniem z [...] maja 2010 r. nr [...] Starosta N. na podstawie art. 58 i art. 59 k.p.a., i po rozpatrzeniu wniosku S. i M. L. w sprawie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, odmówił przywrócenia uchybionego terminu. W uzasadnieniu wskazał, że rozpatrywany wniosek nie wypełnia postanowień art. 58 k.p.a., albowiem nie można stwierdzić, że uchybienie terminu do złożenia wniosku na podstawie art. 147 k.p.a. nastąpiło bez winy wnioskodawców. Nie można bowiem uznać argumentacji S. i M. L., że oczekiwanie na reakcję jednej strony postępowania (tutaj PINB), było sytuacją "uniemożliwiającą złożenie odwołania w ustawowym terminie".
W zażaleniu na to postanowienie z [...] maja 2010 r., S. i M. L. wnieśli o jego uchylenie i przywrócenie terminu do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania. Zarzucili niewłaściwą interpretację i błędne zastosowanie art. 58 k.p.a. przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy. W uzasadnieniu zażalenia podali, iż decyzje wydane w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności kwestionowanego przez nich orzeczenia, zapadły bez jakiegokolwiek ich udziału, tj. bez ich działania i inicjatywy oraz, że decyzje te otrzymali jedynie do wiadomości. W postępowaniu tym tak naprawdę nie brali więc udziału i nie wiedzieli, że przysługuje im uprawnienie do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w tej sprawie.
W dniu [...] czerwca 2010 r. do akt administracyjnych wpłynęło stanowisko inwestora – B. O. W złożonym piśmie wniósł on o utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia o odmowie przywrócenia uchybionego terminu. Opisując przebieg sprawy wskazał m.in., iż odstąpił od budowy domu jednorodzinnego i to spowodowało potrzebę uzyskania projektu budowlanego zamiennego, i wystąpienie do właściwego organu o decyzję zatwierdzającą taki projekt. Wskazał też, że organ nadzoru budowlanego wprawdzie prowadził postępowanie dotyczącego jego inwestycji i wydał postanowienie w dniu [...] marca 2008 r. o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych, jednakże postanowienie to utraciło swoją ważność. W ciągu dwóch miesięcy od dnia wydania ww. postanowienia, organ nadzoru budowlanego nie wydał bowiem żadnej decyzji w oparciu o art. 50a pkt 2 albo art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego. Wskazując na brak podstaw do przywrócenia terminu w niniejszej sprawie B. O. podniósł, iż o postępowaniu prowadzonym przez organy nadzoru budowlanego i jego wynikach S. L. wiedział od początku. Wyjaśnił, iż to z inicjatywy S. L. postępowanie przez organ nadzoru budowlanego było prowadzone oraz, że S. L. uczestniczył w oględzinach przeprowadzonych przez ten organ w dniu [...] października 2007 r. Zatem, o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia wnioskujący o wznowienie dowiedział się w tym czasie, tj. w październiku 2007 r. I dalej, B. O. stwierdził, iż oczywistym jest, że nie można mówić o braku winy w uchybieniu terminu o dwa i pół roku. Powołując się na orzecznictwo wskazał m.in. na to, że nieznajomość prawa nie może być uznana za okoliczność usprawiedliwiającą uchybienie terminu.
Postanowieniem z [...] czerwca 2010 r. Wojewoda [...] na podstawie art. 138 § 2 w zw. z art. 144 k.p.a. uchylił zaskarżone postanowienie z [...] maja 2010 r. o odmowie przywrócenia uchybionego terminu i przekazał sprawę Staroście N. do ponownego rozpatrzenia uznając, iż rozstrzygnięcie sprawy wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części. W uzasadnieniu wskazał, że w sprawie Starosta N. orzekając o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania nie ustalił, czy skarżący dochował terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, czy też nie. Organ I instancji nie ustalił również, czy zainteresowani posiadają argumenty, uzasadniające brak swojej winy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie Wojewody [...], skarżący – B. O. wniósł o jego uchylenie zaznaczając jednocześnie, że postanowienie Starosty N. z [...] maja 2010 r. jest prawidłowe. W uzasadnieniu skargi skarżący podtrzymał swoje stanowisko przedstawione na etapie postępowania zażaleniowego. Podniósł w szczególności, iż w sprawie brak jest podstaw do przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie. Wskazał także, że stanowisko Wojewody [...] jest błędne i w sposób nieuzasadniony prowadzi do przedłużenia postępowania. Podał w tym zakresie, że Starosta miał wszelkie dane, m.in. zawarte we wniosku Państwa L., aby właściwie ocenić sprawę i wydać merytoryczne postanowienie. Wojewoda nie miał zatem podstaw do uchylenia prawidłowego postanowienia Starosty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu było postanowienie Wojewody [...] wydane w oparciu o art. 138 § 2 k.p.a. Tym samym, ocenie Sądu w niniejszej sprawie podlegała w szczególności prawidłowość zastosowania wskazanego przepisu art. 138.
Zgodnie z tym unormowaniem organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W przeciwieństwie do art. 138 § 1 k.p.a., który nie określa przesłanek wydania przewidzianych w tym przepisie decyzji, art. 138 § 2 k.p.a. upoważnia organ odwoławczy do wydania decyzji kasacyjnej tylko wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Zagadnienie dopuszczalności podjęcia przez organ odwoławczy tego typu decyzji kasacyjnej winno być zatem rozważane na płaszczyźnie postępowania wyjaśniającego (dowodowego), przeprowadzonego przez organ pierwszej instancji, co z kolei wymaga odniesienia się do wyznaczonego przepisami kodeksu zakresu postępowania dowodowego przed organem drugiej instancji. Przyjęcie, że granice postępowania wyjaśniającego przed organem odwoławczym są określone przepisem art. 136 k.p.a. prowadzi do wniosku, że braki w postępowaniu dowodowym przeprowadzonym przez organ I instancji w sprawie rozstrzygniętej zaskarżoną odwołaniem decyzją tego organu mogą być albo usunięte i uzupełnione przez organ II instancji w granicach określonych w art. 136 k.p.a., albo przez organ I instancji po uchyleniu decyzji tego organu i przekazaniu mu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ odwoławczy. W konsekwencji należy przyjąć, że organ odwoławczy może powołać się na przepis art. 138 § 2 zd. 1 k.p.a. tylko wówczas, gdy wykaże, że przeprowadzenie przezeń dodatkowego postępowania wyjaśniającego w granicach wyznaczonych przez art. 136 k.p.a. nie jest wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy. W sytuacji bowiem, gdy przeprowadzenie przez organ odwoławczy postępowania wyjaśniającego przewidzianego w art. 136 umożliwiłoby temu organowi prawidłowe załatwienie sprawy, podjęcie przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej z tym uzasadnieniem, że rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania w całości lub w znacznej części, jest równoznaczne z naruszeniem obu tych przepisów.
Konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości ma miejsce w szczególności wówczas, gdy organ pierwszej instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego albo, gdy organ ten przy rozpatrywaniu sprawy naruszył przepisy postępowania w takim stopniu, które czynią sprawę niewyjaśnioną w całości, co z kolei nie zezwala organowi drugiej instancji na zastosowanie art. 136 (umożliwiającego jedynie uzupełnienie postępowania dowodowego). Użyte w przepisie art. 138 § 2 sformułowanie "w znacznej części" oznacza zaś, że organ pierwszej instancji nie przeprowadził przeważającej, większej, pokaźnej części postępowania wyjaśniającego lub taka część postępowania została przeprowadzona z rażącym naruszeniem przepisów proceduralnych. Należy przyjąć, iż tego typu nieprawidłowości w działaniu organu I instancji nie mogą być sanowane w postępowaniu odwoławczym, bowiem naruszałoby to zasadę dwuinstancyjności postępowania, której istota polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu sprawy.
Reasumując, decyzja kasacyjna powodująca przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji nie może być podjęta w sytuacjach innych niż te, które zostały określone w art. 138 § 2. Żadne inne wady postępowania ani wady decyzji podjętej w I instancji, nie dają organowi odwoławczemu podstaw do wydania decyzji kasacyjnej tego typu. Ten rodzaj decyzji jest dopuszczalny wyjątkowo, bowiem stanowi wyłom od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy, nie jest więc dopuszczalna wykładnia rozszerzająca ww. przepisu. W niniejszej sprawie przepis ten został zastosowany w postępowaniu zażaleniowym. Dlatego też trzeba zaznaczyć, iż na mocy art. 144 k.p.a., przepisy dotyczące odwołań, w tym art. 138, mają odpowiednie zastosowanie do zażaleń. Wszelkie powyżej poczynione uwagi na tle tego przepisu, znajdują zatem odpowiednie zastosowanie także w postępowaniu zażaleniowym.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdza, iż zaskarżone postanowienie, zawierające rozstrzygnięcie kasacyjne, zostało wydane z naruszeniem art. 138 § 2 w związku z art. 144 k.p.a., w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.
Przypomnieć w tym miejscu trzeba, iż orzekając w dniu [...] czerwca 2010 r., po rozpatrzeniu zażalenia S. i M. L., Wojewoda [...] uchylił postanowienie Starosty N. z [...] maja 2010 r. o odmowie przywrócenia terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu orzeczenia Wojewoda [...] wskazał na treść art. 148 § 1 k.p.a. oraz na art. 58 § 1 i 2 k.p.a. wymieniając przy tym jakie okoliczności muszą zaistnieć, aby możliwe było przywrócenie uchybionego terminu. Wskazał m.in. na to, iż wniosek o przywrócenie terminu musi być złożony w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. W konsekwencji stwierdził, iż orzekając w I instancji Starosta nie ustalił, czy w sprawie dochowano 7 - dniowego terminu do wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie, a nadto nie ustalił, czy zainteresowani posiadają argumenty uzasadniające brak ich winy. Tym też Wojewoda [...] uzasadnił wydane rozstrzygnięcie kasacyjne.
W ocenie Sądu, powyższe powody -przywołane przez Wojewodę [...] w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia- nie uzasadniają w okolicznościach sprawy wydania rozstrzygnięcia na podstawie art. 138 § 2. Poczynienie ustaleń w zakresie wskazanym przez Wojewodę nie wymaga bowiem przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części i skierowania sprawy z tej przyczyny ponownie do organu I instancji. Jednocześnie trzeba zaznaczyć, iż Wojewoda innych przyczyn, które uzasadniałyby wydanie w sprawie rozstrzygnięcia kasacyjnego nie przedstawił. Nie wskazał, czy ma i z jakiego powodu wątpliwości dotyczące stanu faktycznego sprawy oraz w jakim zakresie i jakimi dowodami winny być one usunięte. Nie pokusił się nawet o pełne przedstawienie stanu sprawy, w tym w szczególności (z uwagi na przedmiot tej sprawy) treści pisma Państwa L. zawierającego wniosek o wznowienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia. Nie przeanalizował okoliczności z tego pisma wynikających i nie wyjaśnił, dlaczego uznał, iż organ I instancji orzekając w sprawie dopuścił się takich wadliwości procesowych, które uzasadniały uchylenie postanowienia tego organu i zwrot sprawy do etapu pierwszej instancji.
We wniosku o wznowienie postępowania, zawierającym również wniosek o przywrócenie terminu do jego złożenia, wnioskodawcy wskazali wszelkie dane potrzebne do merytorycznego rozpatrzenia ich żądań, w tym w pierwszej kolejności - żądania dotyczącego przywrócenia uchybionego terminu. Wskazali na okoliczności mające uprawdopodabniać, że uchybienie terminu nastąpiło bez ich winy. Wskazali także kiedy -w ich ocenie- dowiedzieli się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia i od kiedy należy liczyć termin miesięczny, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a., a także kiedy ustała przyczyna uchybienia terminu. Podali, że o okoliczności wypełniającej przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. (bo na tym przepisie oparli swój wniosek), dowiedzieli się z decyzji wydanych w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji z [...] października 2007 r., a dokładnie z decyzji Wojewody [...] nr [...] z [...] października 2009 r., i od daty doręczenia tej decyzji biegł w sprawie termin miesięczny do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania. Podali również, że przyczyna uchybienia terminu (którą to wcześniej określili i sprecyzowali w omawianym piśmie), ustała [...] marca 2010 r., kiedy to uzyskali telefonicznie informację od pracownika organu nadzoru budowlanego, że organ ten z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie nie wystąpi.
Do organu należała ocena tych okoliczności w kontekście art. 58 k.p.a. Jeżeli postanowienie Starosty N. z [...] maja 2010 r. nie odnosiło się do wszystkich aspektów sprawy przywrócenia terminu, w tym do zachowania 7 - dniowego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, to nic nie stało na przeszkodzie, aby w postępowaniu zażaleniowym te wadliwości w działaniu organu I instancji usunąć wydając rozstrzygnięcie merytoryczne, tj. w oparciu o art. 138 § 1 k.p.a. Organ odwoławczy uprawniony jest bowiem do korygowania wad prawnych orzeczeń organu I instancji, tak polegających na niewłaściwie zastosowanym przepisie prawa, jak i na niewłaściwej ocenie okoliczności faktycznych. W ramach swoich kompetencji może też -zgadzając się z rozstrzygnięciem organu I instancji- zmienić lub uzupełnić argumentację przedstawioną w uzasadnieniu wydanego w I instancji orzeczenia tak, aby odpowiadało wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. W tym miejscu warto zwrócić uwagę na wyrok z 22 września 1981 (sygn. akt II SA 400/81, ONSA 1981, Nr 2, poz. 88), w którym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że jeżeli organ administracji państwowej działający w trybie odwoławczym kwestionuje rozstrzygnięcie organu I instancji, przy czym nie ma wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy i nie stwierdził potrzeby przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia materiału dowodowego w myśl art. 136 k.p.a., ma obowiązek zastosować w swej decyzji instytucję reformacji i orzec co do istoty sprawy (art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.) zamiast uchylać decyzję organu I instancji i przekazywać mu sprawę do ponownego rozpatrzenia, przesądzając przy tym o treści przyszłego rozstrzygnięcia.
Konkludując, chociaż Sąd dostrzega, iż postanowienie Starosty N. z [...] maja 2010 r. zawiera zbyt krótkie i zwięzłe uzasadnienie, z którego nie wynika w jaki sposób organ ten ustalił, iż wnioskodawcy dochowali 7 - dniowego terminu do złożenia wniosku na podstawie art. 58 k.p.a. (a Starosta musiał to ustalić, skoro przystąpił do oceny okoliczności mających uprawdopodabniać brak winy w uchybieniu terminu), to jednak stwierdza, że nie uzasadniało to zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. Ocena sprawy w tym zakresie nie wiąże się bowiem z koniecznością przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części (a tylko wówczas wydanie orzeczenia kasacyjnego byłoby możliwe, tj. zgodne z prawem). Na taką konieczność nie wskazał także sam organ, a akta administracyjne zawierają dane potrzebne do analizy sprawy w tym zakresie.
Akta sprawy zawierają także argumenty zainteresowanych mające uzasadniać przywrócenie na ich wniosek uchybionego terminu. Zostały one przedstawione w treści wniosku o wznowienie i przywrócenie uchybionego terminu (pismo z [...] marca 2010 r.), a także wskazane w zażaleniu. Tym samym za całkowicie niezrozumiałe należ uznać stwierdzenie Wojewody [...] (zawarte w zaskarżonym orzeczeniu), iż organ I instancji nie ustalił, czy zainteresowani posiadają argumenty uzasadniające brak ich winy. Organ I instancji te argumenty w uzasadnieniu swojego postanowienia przedstawił i się do nich odniósł, poddając je swojej ocenie (której organ odwoławczy mógł w swoim postępowaniu nie podzielić). Zatem, również ta uwaga organu II instancji nie może czynić zasadnym zastosowania w sprawie art. 138 § 2 k.p.a.
W konsekwencji, Sąd uznał, iż zaskarżone postanowienie wydane zostało z istotnym naruszeniem wskazanego przepisu art. 138, albowiem brak w sprawie okoliczności które uzasadniłaby wydanie w II instancji orzeczenia kasacyjnego celem uzupełnienia materiału dowodowego przez organ I instancji, tj. przeprowadzenia ponownie postępowania wyjaśniającego przez ten organ w co najmniej znacznej części. Wojewoda zupełnie nie wykazał, aby taka sytuacja w sprawie miała miejsce. Tym samym Sąd podzielił te argumenty skargi, które wskazują na błędne działanie Wojewody prowadzące do nieuzasadnionego przedłużania postępowania administracyjnego. Sąd zgodził się też ze skarżącym, iż wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie złożony przez Państwa L. zawiera wszelkie dane, aby dokonać właściwej jego oceny.
Orzekając ponownie Wojewoda [...] winien wydać merytoryczne rozstrzygnięcie, tj. orzec co do istoty.
W uzasadnieniu swojego orzeczenia, po dokonaniu pełnej oceny sprawy, winien zaś -mając na względzie art. 107 § 3 w związku z art. 126 k.p.a.- w sposób wyraźny określić, kiedy Państwo L. dowiedzieli się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia, a zatem od kiedy należy liczyć termin z art. 148 § 1 k.p.a., jakie okoliczności stanowiły o uchybieniu terminu miesięcznego na wystąpienie z wnioskiem o wznowienie i kiedy okoliczności te ustały oraz, czy termin 7 - dniowy przewidziany w art. 58 § 2 k.p.a. został przez zainteresowanych zachowany. W końcu, Wojewoda winien rozważyć, czy wnioskodawcy uprawdopodobnili w sprawie, że uchybienie terminu nastąpiło bez ich winy.
Z tych też powodów, nie przesądzając końcowego wyniku postępowania prowadzonego w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło