VII SA/Wa 1506/06

WyrokWSA w Warszawie2006-11-29

Skład orzekający: Tadeusz Nowak, Leszek Kamiński, Krystyna Tomaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy nadzoru budowlanego prawidłowo umorzyły postępowanie administracyjne dotyczące samowolnie wybudowanej stacji transformatorowej, czy też powinny zastosować przepisy prawa budowlanego obowiązujące w dacie budowy?
Ratio decidendi
Organy nadzoru budowlanego błędnie umorzyły postępowanie administracyjne dotyczące stacji transformatorowej wybudowanej w latach 1964-1965. Zgodnie z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r., do obiektów wybudowanych przed wejściem w życie tej ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem wszczęto postępowanie, stosuje się przepisy dotychczasowe, czyli Prawo budowlane z 1974 r. Organy powinny ocenić legalność budowy według przepisów z 1974 r., a następnie, jeśli było wymagane pozwolenie na budowę według Prawa budowlanego z 1961 r. i nie zostało ono uzyskane, ocenić samowolę budowlaną według przepisów z 1974 r. Umorzenie postępowania bez takiej analizy stanowi naruszenie przepisów KPA i Prawa budowlanego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie stacji transformatorowej wybudowanej w latach 1964-1965. Właścicielka nieruchomości zarzucała, że stacja stwarza zagrożenie i jest uciążliwa. Organy umorzyły postępowanie, uznając brak podstaw do nakazu rozbiórki i stosując przepisy Prawa budowlanego z 1994 r. Sąd uchylił decyzje, uznając, że należy zastosować przepisy dotychczasowe, czyli Prawo budowlane z 1974 r., a następnie ocenić legalność budowy według przepisów z 1961 r. i 1974 r.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak, , Sędzia WSA Leszek Kamiński, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), , Protokolant Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2006 r. sprawy ze skargi A i J Z na decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...)czerwca 2006 r. nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, VII S.A./Wa 1506/06 U Z A S A D N I E N I E (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją Nr (...) z dnia (...) czerwca 2006r utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Sokołowie (...) umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie stacji transformatorowej, wybudowanej na działce nr ew (...) w S P przy ul. (...). W uzasadnieniu podał, iż na wniosek właścicielki nieruchomości nr ew (...) H Z reprezentowanej przez rodziców Al i J Z zostało wszczęte postępowanie w sprawie stacji transformatorowej. W trakcie przeprowadzonych wizji w 2002r i 2003r ustalono, iż na działce nr ew (...) w odległości ok. 4,20 m od balkonu budynku mieszkalnego zlokalizowana jest stacja transformatorowa słupowa. Stacja ta, zdaniem właścicielki działki stwarza niebezpieczeństwo dla osób przebywających w jej pobliżu oraz dla budynku mieszkalnego jak również jest przyczyną uciążliwości w użytkowaniu nieruchomości między innymi zakłóca odbiór telewizji. W związku z powyższym, właścicielka działki domaga się jej usunięcia. W trakcie wizji przedstawiciel Zakładu Energetycznego przedłożył dokumenty dotyczące budowy przedmiotowej stacji transformatorowej tj: projekt budowlany, uzgodnienie z Rejonem Eksploatacji Dróg Publicznych w (...), zezwolenie Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w (...), protokoły odbioru technicznego obiektu. Stacja została wybudowana w latach 1964 – 1965 dlatego z uwagi na znaczny upływ czasu innych dokumentów inwestor nie posiadał. W związku ze zgłoszonymi zastrzeżeniami odnośnie zagrożenia bezpieczeństwa i zdrowia ludzi oraz uzasadnionymi wątpliwościami co do stanu technicznego stacji, organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia (...) stycznia 2003r nałożył na inwestora obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiedniej oceny technicznej stacji transformatorowej. Inwestor wykonał nałożony obowiązek, przedstawiając w dniu (...) maja 2003r ocenę techniczną sporządzoną przez dwóch rzeczoznawców, audytorów w zakresie instalacji elektrycznych. Z oceny wynikało, iż stacja transformatorowa jest w dobrym stanie technicznym, nie wymaga dodatkowych zabiegów konserwacyjnych oraz nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia osób przebywających w jej pobliżu, nie jest uciążliwa dla środowiska i nie zagraża bezpieczeństwu mienia. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S P w związku z treścią oceny technicznej, decyzją z dnia (...) lipca 2003r odmówił wydania nakazu rozbiórki, która to decyzja utrzymana została w mocy decyzją (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr (...) z dnia (...) listopada 2003r. Obie wyżej wymienione decyzje zostały uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia (...) marca 2005r, sygn.akt. VII S.A./Wa 113/04. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, wykonując wytyczne zawarte w uzasadnieniu wyroku sądowego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w (...) umorzył postępowanie administracyjne. (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał decyzję organu pierwszej instancji za prawidłową. Zdaniem organu odwoławczego, pomimo braku określenia w zezwoleniu na budowę numeru działki i błędnego określenia jej właściciela należy przyjąć, iż zezwolenie to dotyczy stacji transformatorowej usytuowanej na działce nr ew (...) której obecną właścicielką jest H Z. J W będący w okresie wydawania pozwolenia na budowę jedynie użytkownikiem działki został omyłkowo uznany za jej właściciela. O popełnieniu pomyłki przy określeniu właściciela działki świadczy złożone przez J W oświadczenie w którym wyjaśnia, iż właścicielkami działki przy ul. (...) obecnie należącej do H Z były jego matka i siostra, które innej działki przy tej ulicy nie posiadały jak również on sam nigdy żadnej działki przy ul. (...) nie posiadał, a działkę matki i siostry jedynie użytkował. Organ odwoławczy dokonał porównania szkicu sytuacyjnego zamieszczonego w projekcie stacji z mapą zasadniczą znajdującą się w archiwach Starostwa Powiatowego i z tego porównania wysnuł wniosek, iż zezwolenie Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w (...) z dnia (...) czerwca 1964r obejmowało budowę stacji transformatorowej znajdującej się na działce skarżącej. Zdaniem organu ze szkicu tego wynika, iż usytuowanie projektowanej stacji w stosunku do stałych punktów odniesienia naniesionych na szkicu nie różni się w sposób istotny od faktycznego usytuowania stacji w terenie. Organ odwoławczy zgodził się ze stanowiskiem organu pierwszej instancji, iż analiza danych zawartych w protokole odbioru technicznego z dnia (...) grudnia 1965r bezspornie dowodzi, że protokół ten dotyczy przedmiotowej stacji. W ocenie organu odwoławczego brak jest dowodów, które potwierdzałyby zarzut skarżącej jakoby przedmiotowa stacja transformatorowa wybudowana została w 1968r dlatego brak jest podstaw do kwestionowania legalności budowy. Odnosząc się do odległości i usytuowania stacji w stosunku do budynku mieszkalnego, organ odwoławczy powołał się na dodatkowe wyjaśnienie inż. J T zawarte w piśmie z dnia (...) października 2005r do przedstawionej uprzednio oceny technicznej. Organ odwoławczy zbadał również sprawę potencjalnego zagrożenia przedmiotowej stacji dla życia i zdrowia ludzi w świetle uregulowań zawartych w Rozporządzeniu Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnych z dnia 11 sierpnia 1998r ( Dz.U. 107/98, poz 676 ). Zdaniem organu, stacja transformatorowa nie jest uciążliwa dla środowiska i nie zagraża bezpieczeństwu mienia. Organ odwoławczy uznał, iż w rozpatrywanej sprawie występuje przesłanka bezprzedmiotowości z uwagi na brak podstaw do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. W ocenie organu odwoławczego " decyzja o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego może być wydana na podstawie art. 48 ust 1, art. 49 b ust 1, art. 50 a, art. 51 ust 1, art. 51 ust 3 pkt 2, art. 51 ust 5, art. 67 ust 1" ustawy z dnia 7 lipca 1994r – Prawo budowlane. W przedmiotowej sprawie zdaniem organu odwoławczego, " żadne z przypadków przedstawionych w tych przepisach nie zachodzi. Brak jest zatem podstaw do wydania decyzji o nakazie rozbiórki, zgodnej z żądaniem wnoszących sprawę". Organ odwoławczy stwierdził również, iż przytoczone przepisy nie mogą stanowić podstawy prawnej do wydania decyzji o odmowie wydania nakazu rozbiórki. Nadto, brak jest przesłanek do wydania decyzji nakazującej usunięcie nieprawidłowości na podstawie art. 66 ustawy z dnia 7 lipca 1994r- Prawo budowlane. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła H Z. Zsakarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art105 § 1 kpa z uwagi na brak podstaw do umorzenia postępowania oraz naruszenie art. 48 prawa budowlanego poprzez nie dostarczenie pozwolenia budowlanego i naruszenie art. 7 kpa, art. 77§ 1 kpa, art. 107 § 1 i 3 kpa w szczególności wytycznych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawartych w wyroku z dnia 18 marca 2005r, sygn.akt. VII S.A./Wa 113/04. W odpowiedzi na skargę, (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest uzasadniona Umorzenie postępowania powinno być traktowane jako środek ostateczny, mający zastosowanie tylko w tych sytuacjach, kiedy nie ma możliwości podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Otóż, taka sytuacja nie zaistniała w niniejszej sprawie. Postępowanie zostało bowiem wszczęte na żądanie osób mających przymiot strony w rozumieniu art. 28 kpa, które nie zrezygnowały z dochodzenia swoich praw, a ponadto, rozstrzygnięcie tej sprawy co do jej istoty przez wydanie decyzji administracyjnej miało oparcie w materialnych przepisach prawa administracyjnego i leżało we właściwości organu pierwszej instancji. Umarzając postępowanie organy błędnie przyjęły, iż w rozpoznawanej sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994r – Prawo budowlane( tekst jednolity Dz.U. z 2000r, Nr 106, poz 1126 ze zm ). Z ustaleń organu wynika, iż przedmiotowa stacja transformatorowa została wybudowana w latach 1964 – 1965 dlatego z uwagi na znaczny upływ czasu inwestor nie posiadał innych dokumentów poza projektem budowlanym, uzgodnieniem z Rejonem Eksploatacji Dróg Publicznych w (...), zezwoleniem Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Sokołowie Podlaskim i protokołami odbioru technicznego obiektu. Zgodnie z art. 103 ust 2 ustawy z 7 lipca 1994r- Prawo budowlane ( tekst jednolity Dz.U. z 2003r, nr 207, poz 2016 ze zm ), przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów budowlanych, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Przepisy dotychczasowe, o których mowa w art. 103 ust 2, to przepisy ustawy z dnia 24 października 1974r - Prawo budowlane ( Dz.U. Nr 38, poz 229 ze zm ). Wynika to z art. 107 ust 1, w którym stanowiąc o utracie mocy tej ustawy, uczyniono zastrzeżenie odnoszące się do art. 103 ust 2. Zaznaczyć przy tym należy, że ustawę z dnia 24 października 1974r -Prawo budowlane, stosuje się nawet wówczas, gdy obiekt budowlany został samowolnie pobudowany pod rządami przepisów obowiązujących przed dniem wejścia jej w życie czyli przed dniem (...) stycznia 1975r. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 lutego 2002r, sygn.akt. S.A./Bk 1487/01 niepublikowanym przyjął, że ustawę z dnia 24 października 1974r - Prawo budowlane należy stosować do samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego w 1941, czyli pod rządami rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia (...) lutego 1928r o prawie budowlanym i zabudowie osiedli ( Dz.U. z 1934r, nr 34, poz 216 ). Stosowanie przepisów dotychczasowych nie oznacza stosowania jedynie art. 37, art. 40 i art. 42 ustawy z dnia 24 października 1974r - Prawo budowlane, które regulują rozbiórkę obiektu budowlanego i postępowanie w razie, gdy tej rozbiórki wobec samowolnie postawionego obiektu budowlanego nie można zastosować. Organy mogą stosować także inne przepisy tej ustawy związane z tym zagadnieniem, w tym art. 39 ustawy zezwalający na odroczenie nakazu rozbiórki na oznaczony czas ( uchwała NSA z dnia 26 listopada 2001r, OPS 4/01, ONSA z 2002r, Nr 2, poz 58 ). Legalność budowy stacji transformatorowej wybudowanej w latach 1964 – 1965 należy oceniać według przepisów ustawy z dnia 24 października 1974r -Prawo budowlane. Natomiast zgodnie z art. 103 ust 3 obecnie obowiązującego prawa budowlanego, właściwość organów do załatwiania spraw o których mowa w art. 103 ust 1 określa się na podstawie przepisów ustawy. Organ powinien w pierwszej kolejności ustalić czy w świetle ustawy z dnia 31.01.1961r Prawo budowlane ( Dz.U. Nr 7, poz 46 ze zm ) obowiązującej w dacie wzniesienia stacji transformatorowej było wymagane pozwolenie na budowę. Jeżeli takie pozwolenie było wymagane, a obecny właściciel ( użytkownik ) stacji transformatorowej nie może się takim pozwoleniem wylegitymować to należałoby przyjąć, iż obiekt został zrealizowany w warunkach samowoli budowlanej. Do oceny takiej samowoli budowlanej mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 24 października 1974r - Prawo budowlane ( Dz.U. nr 38, poz 229 ze zm ). Stwierdzić należy, iż organ takiej oceny nie przeprowadził lecz z naruszeniem art. 105 § 1 kpa umorzył postępowanie w ramach nadzoru budowlanego. Brak wyjaśnienia sprawy w aspekcie wyżej wskazanym powoduje, iż zaskarżona decyzja została również wydana z naruszeniem art. 7, 77 i 107 § 3 kpa. Uzasadnia to uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji pierwszoinstancyjnej na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r- prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz 1270 ze zm ).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło