VII SA/Wa 1506/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Jolanta Augustyniak-Pęczkowska na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 grudnia 2017r. po rozpoznaniu sprzeciwu Z. R. od postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia [...] września 2017r.odmawiającego Z. R. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi Z. R. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2017r., znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: zmienić postanowienie starszego referendarza sądowego [...] września 2017r. i przyznać Z. R. prawo pomocy poprzez: 1. zwolnienie z wpisu sądowego od skargi w wysokości 200,00 złotych, w pozostałym zakresie odmówić zwolnienia od kosztów sądowych, 2. umorzyć postępowania w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek Z. R. o przyznanie prawa pomocy w którym wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Z treści formularza wniosku PPF wynika, że wnioskodawczyni utrzymuje się z dochodu z tytułu emerytury i wynajmu w łącznej wysokości 1 726,27 zł. Posiadany majątek obejmuje dwa domy o pow. 87 m² i 45 m², szopę drewniana i wiatę. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawczyni podniosła, że jest osobą schorowaną, przeszła operacje serca i jest pod stała opieką kardiologa. Ma chore narządy wewnętrzne i jest w trakcie badań szpitalnych, ma problemy płucne oraz skierowanie na wykup aparatu do oddychania, dodała, że posiada zaświadczenie lekarskie na chwilowy zanik pamięci pod wpływem zdenerwowania. Wskazała następujące zobowiązania i stałe wydatki: prąd 120 zł, węgiel 280 zł, drewno 90 zł, pożyczki 342 zł, tv i internet 60 zł, telefon 30 zł, PZU 70 zł, śmieci i woda 60 zł, podatek gruntowy 65 zł, podatek (urząd skarbowy) 17 zł, bilet miesięczny 38 zł, leki 200-300 zł. W związku z niewystarczającymi danymi do rozpoznania złożonego wniosku pismem z dnia [...] sierpnia 2017r. w wykonaniu zarządzenia z dnia [...] lipca 2017r. wezwano wnioskodawczynię do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: - udokumentowanie wysokości otrzymywanej emerytury (np. poprzez nadesłanie kopii ostatniego przekazu), - udokumentowanie złego stanu zdrowia (np. nadesłania zaświadczenia o stanie zdrowia, kopii ostatniego wypisu ze szpitala itp.), - wskazanie czy wnioskodawczyni prowadzi z innymi osobami wspólne gospodarstwo domowe (mąż, dzieci, wnuki, dalsza rodzina), jeżeli tak należało wskazać dochody tych osób, - wskazanie czy wnioskodawczyni posiada pojazdy mechaniczne, jeżeli tak, to należało wskazać ich markę i rocznik, - nadesłanie kopii dokumentów PIT wnioskodawczyni i wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, które się rozliczały z urzędem skarbowym, z rozliczeniem podatku za rok 2016, - wskazanie czy wnioskodawczyni otrzymuje pomoc od rodziny, ew. osób trzecich, jeżeli tak należało wskazać na czym ona polega, - wskazanie czy wnioskodawczyni otrzymuje świadczenia z pomocy społecznej, jeśli tak, należało nadesłać kserokopie ostatnich decyzji przyznających pomoc, - nadesłanie kopii wyciągu bankowego z wszystkich kont bankowych posiadanych przez wnioskodawczynię i wszystkie osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym za trzy ostatnie miesiące. Na wykonanie ww. zarządzenia zakreślono termin 7 dni pod rygorem rozpatrzenia wniosku tylko w oparciu o zgromadzone materiały. Wnioskodawczyni przy piśmie z dnia [...] sierpnia 2017r., które do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęło w dniu [...] sierpnia 2017r. nadesłała dodatkową dokumentację medyczną, kopię decyzji o waloryzacji emerytury. Postanowieniem z dnia [...] września 2017r. starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił Z. R. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Referendarz sądowy uznał, że wnioskodawczyni nie wykazała aby jej sytuacja materialna była tak trudna by kwalifikowała się do przyznania prawa pomocy. Podkreślił, że złożony wniosek nie wyjaśnia wszystkich wątpliwości i nie przedstawia pełnych danych materialnych wnioskodawczyni. Wskazał, że skarżąca w odpowiedzi na wezwanie z dnia [...] sierpnia 2017r. nadesłała pismo, które tylko częściowo wykonywało ww. wezwanie. Wnioskodawczyni nie nadesłała dokumentów źródłowych w postaci kopii dokumentów PIT oraz wyciągów ze stanu konta. Ponadto nie ustosunkowała się do kwestii czy prowadzi z innymi osobami wspólnie gospodarstwo domowe (mąż, dzieci, wnuki, dalsza rodzina), czy posiada pojazdy mechaniczne, czy otrzymuje pomoc od rodziny, ew. osób trzecich, czy otrzymuje świadczenia z pomocy społecznej. Analizując wniosek wnioskodawczyni referendarz uznał, że nie można zaliczyć jej do osób ubogich, posiada dwa mieszkania w których jedno jest najprawdopodobniej wynajmowane. Uzyskuje stały dochód miesięczny z tytułu emerytury, który jest podwyższony o kwotę wynajmu. Wnioskodawczyni wniosła sprzeciw od ww. postanowienia referendarza sądowego zwracając się o przyznanie prawa pomocy wyłącznie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżąca nie zgadza się z uzasadnieniem odmowy wyrażonym postanowieniu referendarza sądowego z dnia [...] września 2017r. Wnioskodawczyni wskazała, że przy piśmie z dnia [...] sierpnia 2017r. jak i przy piśmie z dnia [...] sierpnia 2017r. przesłała zaświadczenia lekarskie i szpitalne dotyczące jej stanu zdrowia. Podała, że dane dotyczące stanu majątkowe wskazała w formularzu PPF. Ponadto skarżąca wyjaśniła, że gospodarstwo domowe prowadzi samodzielnie. Oświadczyła, że nie posiada samochodu. Rozliczenia z urzędem skarbowym dokonuje z jej imieniu ZUS. Podkreśliła, że jeden z domów jest drewnianym pochodzącym z lat 60-tych informacja w PPF, który uległ zniszczeniu przez lokatorów. Wnioskodawczyni do sprzeciwu załączyła roczne obliczenie podatku przez organ rentowy - PIT 40 A. Przesłała również ksero fotografii przedstawiające zniszczenia w budynku dokonane przez lokatorów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Stosownie do art. 260 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017r. poz. 1369 ), dalej powoływanej jako p.p.s.a, rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach takich wniesienie sprzeciwu wstrzymuje wykonalność zarządzenia lub postanowienia, a Wojewódzki Sąd Administracyjny orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Stosownie do art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Z kolei jak stanowi 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1); w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Zgodnie zaś z art. 249a p.p.s.a., jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Wobec wskazania przez wnioskodawczynię w sprzeciwie, iż wnosi w nim wyłącznie o zwolnienie od kosztów sądowych rozpoznawanie wniosku zawartego w formularzu PPF o ustanowienie adwokata stało się więc zbędne i postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu, stosownie do treści art. 249a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Mając na uwadze powyższe, Sąd rozpoznał wniosek Z. R. w zakresie wskazanym sprzeciwie, a więc wyłącznie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z nadesłanych danych w formularzu oraz pism wyjaśniających z dnia wynika, że wnioskodawczyni utrzymuje się z dochodu z tytułu emerytury i wynajmu w łącznej wysokości 1 726,27 zł. Posiada majątek w postaci dwóch domów o pow. 87 m² i 45 m², szopę drewniana i wiatę. Jest osobą schorowaną, na potwierdzenie powyższego nadesłała zaświadczenia lekarskie i szpitalne. Do ponoszonych miesięcznie wydatków zaliczyła: prąd 120 zł, węgiel 280 zł, drewno 90 zł, pożyczki 342 zł, tv i internet 60 zł, telefon 30 zł, PZU 70 zł, śmieci i woda 60 zł, podatek gruntowy 65 zł, podatek (urząd skarbowy) 17 zł, bilet miesięczny 38 zł, leki 200-300 złotych. W sprzeciwie wnioskodawczyni odniosła się do zarzutów referendarza, udzieliła dodatkowych informacji. Podała, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Nie posiada samochodu, a rozliczenia z urzędem skarbowym dokonuje z jej imieniu ZUS, nadesłała roczne obliczenie podatku przez organ rentowy - PIT 40 A. Ponadto zaznaczyła, że jeden z domów jakie posiada jest drewnianym pochodzącym z lat 60-tych i zniszczonym przez lokatorów. Biorąc pod uwagę powyższe uznano, iż uzasadnione jest częściowe przychylenie się do wniosku i zwolnienie wnioskodawczyni z wpisu sądowego od skargi w wysokości 200,00 (dwieście) złotych, który jest obecnie jedynym kosztem jaki wnioskodawczyni jest zobowiązany ponieść. Stwierdzono, że uzyskiwane dochody przy uwzględnieniu koniecznych wydatków ponoszonych przez wnioskodawczynię nie pozwalają na poniesienie pełnych kosztów sądowych bez uszczerbku w koniecznym jej utrzymaniu. Uznano, że konieczność uiszczenia wszystkich opłat w pełnej wysokości byłaby obciążeniem, które powodowałoby faktyczne zamknięcie drogi sądowej. Prawo do Sądu zostanie jednak zachowane, a prawa strony zostaną nie naruszone w sytuacji częściowego uwzględnienia wniosku wnioskodawczyni w niniejszej sprawie. Jednocześnie stwierdzono, że brak jest podstaw do przyjęcia, iż wnioskodawczyni nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych samodzielnie. Należy podkreślić, że wnioskodawczyni uzyskuje stały miesięczny dochód z tytułu emerytury w wysokości 1543 plus dochody z tytuły wynajmu w wysokości 183 złotych. Świadczy to o tym, że nie pozostaje w szczególnie trudnej sytuacji materialnej, która uzasadniałaby całkowite zwolnienie od kosztów sądowych. Dochód miesięczny uzyskiwany przez wnioskodawczynię w wysokości 1543 złotych miesięcznie stanowi stałe i regularne źródło dochodu. Sytuacja taka pozwala na sukcesywne czynienie oszczędności na pokrycie choćby części kosztów związanych z zainicjowanym postępowaniem sądowym. Zaznaczyć należy, że pozostałe koszty sądowe będą zależne od przebiegu sprawy jednak nie będą wyższe niż kwota wpisu. Podkreślenia wymaga również to, że jeżeli koszty te pojawią się, będą rozłożone w czasie, stąd wnioskodawczyni ma możliwość odpowiednio wcześnie się do nich przygotować. Z powyższych względów uznano, że ewentualne pozostałe koszty sądowe jeśli się w sprawie pojawią będzie w stanie ponieść samodzielnie i nie spowoduje do utraty jej płynności finansowej. Wobec powyższego na podstawie art. 246 § 1 pkt 2, art. 249a i art. 260 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.