VII SA/Wa 1507/11

WyrokWSA w Warszawie2012-01-26

Skład orzekający: Ewa Machlejd, Izabela Ostrowska, Elżbieta Zielińska-Śpiewak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o umorzeniu postępowania administracyjnego z powodu bezprzedmiotowości jest prawidłowa, gdy strona żąda rozstrzygnięcia sprawy co do istoty?
Ratio decidendi
Decyzja o umorzeniu postępowania administracyjnego z powodu bezprzedmiotowości jest niezasadna, jeśli strona uprawniona żąda rozstrzygnięcia sprawy co do istoty. Bezprzedmiotowość postępowania zachodzi tylko wtedy, gdy brak jest materialnoprawnych podstaw do wydania decyzji, a w sytuacji gdy strona domaga się rozstrzygnięcia, organ powinien wydać decyzję merytoryczną.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie administracyjne dotyczące legalności budowy domku letniskowego na terenie pracowniczych ogrodów działkowych, uznając, że inwestycja znajduje się poza strefą kontrolną gazociągu wysokiego ciśnienia. Organ odwoławczy utrzymał tę decyzję. Skarżący O. S.A. zarzucił, że decyzje oparto na przepisach obowiązujących po dacie budowy gazociągu i domku, co było nieprawidłowe.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji; stwierdził, że decyzja o umorzeniu postępowania nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego na rzecz skarżącego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr.), Protokolant ref. staż. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2012r. sprawy ze skargi O. [...] S.A. w W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2011r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego O. [...] S.A. w W. kwotę 760 zł (siedemset sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...], na podstawie art. 104 i art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), po ponownym rozpatrzeniu sprawy wszczętej na wniosek P. [...] S.A. [...] Oddział [...], dotyczącej wybudowanych domków letniskowych na terenie pracowniczych ogrodów działkowych w P., Gm. Z. w strefie kontrolnej oraz bezpośrednio na gazociągu wysokiego ciśnienia relacji R., - umorzył postępowanie administracyjne w sprawie legalności i prawidłowości budowy domku letniskowego zlokalizowanego na działce nr ew. [...] na terenie pracowniczych ogrodów działkowych (na działce pracowniczej nr [...]) w P. W uzasadnieniu organ podał, że decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nakazującą A. i K. P. rozbiórkę domku letniskowego położonego na działce nr ew. [...] w P. i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Ponownie rozpatrując sprawę organ ustalił, że na terenie [...] Ogródków Działkowych w P., położone są domki letniskowe – altanki nie przystosowane do stałego zamieszkania, których część (oznaczone numerami [...]) zlokalizowana jest w pobliżu strefy kontrolnej lub bezpośrednio na gazociągu wysokiego ciśnienia 2xDN500 relacji [...]. Teren pracowniczych ogrodów działkowych jest własnością Skarbu Państwa, natomiast jego użytkownikiem wieczystym jest Polski Związek Działkowców. Altanki na wskazanych działkach powstały w latach 1986-1988 tj. pod rządami obowiązującego ówcześnie rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz. U. z 1975r. Nr 8, poz 48 ze zm.). § 44 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia określał, że budowa altanek nie przystosowanych do stałego zamieszkania na działkach w pracowniczych ogrodach działkowych nie wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Gazociąg relacji [...] zrealizowany został natomiast na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] marca 1985 r. Ustaliwszy powyższe organ nadzoru w oparciu o przepisy obowiązującego obecnie rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz. U. z 2001 r. Nr 97, poz. 1055) uznał, że szerokość strefy kontrolnej dla gazociągu wysokiego ciśnienia 2xDN500 relacji [...] wynosi 8 m (§ 9 ust. 6 pkt 1c rozporządzenia). W niniejszej sprawie odległość ta dla domku nr [...] położonego na działce nr ew. [...] na terenie pracowniczych ogrodów działkowych w P. wynosi 12,48 m od osi gazociągu co oznacza, że domek ten usytuowany jest poza strefą kontrolną przedmiotowego gazociągu i nie narusza przepisów techniczno-budowlanych. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2011 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania O. [...] S.A. Oddział w [...] od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], na postawie art. 138 § 1 pkt k.p.a. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Ponownie rozpoznając sprawę, organ odwoławczy nie znalazł podstaw do zmiany bądź uchylenia zaskarżonej decyzji. W ocenie organu odwoławczego realizacja "spornej inwestycji" poza strefą kontrolną gazociągu wysokiego ciśnienia relacji [...] przesądza o bezprzedmiotowości postępowania. Odnosząc się do zarzutu odwołania dotyczącego oparcia rozstrzygnięcia o aktualnie obowiązujące rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001 r., a nie przepisy obowiązujące w dacie budowy gazociągu, organ wyjaśnił, że brak jest podstaw aby do obiektów obecnie lokalizowanych w pobliżu sieci gazowych stosować normy odległościowe wynikające z już nieobowiązujących przepisów. Skargę na powyższą decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł O. [...] S.A. Oddział w [...]. Decyzji zarzucono podjęcie rozstrzygnięcia w oparciu o przepisy rozporządzenia określającego warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe, które nie obowiązywało w dacie budowy gazociągu oraz domku letniskowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoją argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu, aczkolwiek nie z powodu podniesionych w niej zarzutów. Na wstępie należy wyjaśnić, że postępowanie administracyjne wszczyna się z urzędu lub na żądanie strony, która w swym podaniu wskazuje zazwyczaj przedmiot i zakres postępowania administracyjnego. Decyzja organu, zgodnie z art. 104 k.p.a., rozstrzyga sprawę co do istoty w granicach żądania określonego przez stronę. W tych granicach należy także ocenić decyzję o umorzeniu postępowania odnosząc ją do ustalonego w sprawie przedmiotu i zakresu postępowania administracyjnego. Stosownie do dyspozycji art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Bezprzedmiotowość postępowania ma miejsce w sytuacji, gdy istnieją okoliczności, czyniące wydanie decyzji administracyjnej prawnie niemożliwym z uwagi na brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji publicznej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Postępowanie w takiej sprawie staje się bezprzedmiotowe, jeżeli zabraknie któregoś z elementów tego stosunku materialnoprawnego (B. Adamiak i J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 1996 r., s. 462). Sprawa administracyjna jest więc bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego. Wówczas – jak wskazywał wielokrotnie w swych orzeczeniach Naczelny Sąd Administracyjny – jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne pozytywne, czy negatywne staje się prawnie niedopuszczalne (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lutego 2006 r., sygn. akt I OSK 967/05, Lex nr 201507, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 stycznia 2006 r., sygn. akt I OSK 978/05, Lex 396771, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2005 r., sygn. akt II OSK 286/05, Lex nr 190997, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2005 r., sygn. akt II OSK 910/05, Lex nr 188797). W niniejszej sprawie nie można przyjąć, aby zostały spełnione przesłanki wskazane w art. 105 § 1 k.p.a. Należy podkreślić, że jeżeli podmiot uprawniony, mający przymiot strony, żąda rozstrzygnięcia sprawy nie można mówić o bezprzedmiotowości postępowania. Nie stanowi o bezprzedmiotowości postępowania ewentualna bezzasadność żądania strony, gdyż oznacza to konieczność załatwienia sprawy przez wydanie decyzji rozstrzygającej ją co do istoty. W uzasadnieniu wyroku z dnia 9 listopada 1995 r., sygn. akt III ARN 50/95, OSNAPiUS nr 11/1996 poz. 150 Sąd Najwyższy podkreślił, że ze względu na ustrojową zasadę prawa strony do merytorycznego rozpatrzenia jej żądania w postępowaniu administracyjnym i prawa do rozstrzygnięcia sprawy decyzją, art. 105 § 1 k.p.a. nie może być interpretowany rozszerzająco. Przepis ten ma bowiem zastosowanie tylko w tych sytuacjach, w których w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego brak jest sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania. W stanie faktycznym niniejszej sprawy błędne są nie tylko rozstrzygnięcia organów obu instancji, ale także uzasadnienia decyzji sporządzone z naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a. Mimo umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. organy administracji odniosły się do praw i obowiązków stron poddając je analizie i ocenie. W istocie więc uzasadnienia obu rozstrzygnięć są uzasadnieniami decyzji o charakterze merytorycznym, których jednakże de iure nie wydano. Zwraca przy tym uwagę ich lakoniczność zwłaszcza wobec zarzutów podnoszonych w toku całego postępowania przed organami. Już to uzasadnia konieczność uchylenia zarówno zaskarżonej decyzji, jak i decyzji organu I instancji. Rozpatrując sprawę ponownie organ administracji zobowiązany będzie wydać decyzję rozstrzygającą sprawę co do istoty. Wydanie takiej decyzji poprzedzone musi być jednak przeprowadzeniem postępowania odpowiadającego standardom określonym w art. 7 i 77 k.p.a. i ustosunkowaniem się do wszystkich podniesionych zarzutów. Zważywszy na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 oraz art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło