VII SA/Wa 1508/07

PostanowienieWSA w Warszawie2007-10-29

Skład orzekający: Katarzyna Pakuła-Getka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca wykazał, że jego sytuacja materialna uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych)?
Ratio decidendi
Wnioskodawca nie wykazał w sposób niebudzący wątpliwości, że jego sytuacja materialna uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Podane przez niego dochody i wydatki były niewiarygodne i zaniżone, co uniemożliwiło sądowi rzetelną ocenę jego możliwości płatniczych.
Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie robót budowlanych. Sąd wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku o szczegółowe dane dotyczące jego dochodów i wydatków. Wnioskodawca przedstawił informacje, które sąd uznał za niewystarczające i niewiarygodne do przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono A.K. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła- Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 października 2007r. po rozpoznaniu wniosku A. K. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi A.K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2007r nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie robót budowlanych postanawia: odmówić A.K. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. W dniu 14 września 2007r wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy A.K., w którym wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Pismem z dnia 25 września 2007r wezwano wnioskodawcę do nadesłania dodatkowych wyjaśnień dotyczących wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie; wysokości miesięcznych dochodów uzyskiwanych przez wnioskodawcę i jego małżonkę, wysokości stałych miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem domu oraz samochodu, wysokości zaciągniętego kredytu, podania wysokości miesięcznej raty spłaty kredytu oraz wskazanie jaka kwota pozostała do spłaty. Jednocześnie wezwano, również do nadesłania zaświadczenia z Urzędu Gminy o uzyskiwanych dochodach z posiadanej nieruchomości rolnej, wyciągów bądź wykazów z konta bankowego z trzech ostatnich miesięcy oraz zaświadczenia z Urzędu Skarbowego o dochodach uzyskiwanych z działalności gospodarczej z trzech ostatnich miesięcy. Wyjaśnienia oraz stosowne dokumenty zostały nadesłane przy piśmie z dnia 4 października 2007r, wpłynęły zaś do Sądu w dniu 8 października 2007r. W sprawie zważono, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi –Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594). Instytucja przyznania prawa pomocy ma zatem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do osób tych można zaliczyć osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Powołany wyżej przepis wskazuje, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskodawcy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Do Sądu zaś należy przy tym ocena, czy informacje podane przez skarżących we wniosku są wystarczające do rozstrzygnięcia tego wniosku i sąd może zażądać od strony przedstawienia dodatkowych danych obrazujących jej rzeczywistą sytuację materialną (art. 255 ww. ustawy). W niniejszej sprawie powzięto wątpliwości co do rzeczywistych dochodów skarżącego, dlatego też pismem z dnia 25 września 2007r. wezwano wnioskodawcę do udzielenia dodatkowych informacji dotyczących jego sytuacji finansowej oraz przedłożenia stosownych dokumentów, które zostały nadesłane przy piśmie z dnia 4 października 2007r. Mając na względzie dane przedstawione zarówno w formularzu oraz nadesłane przy piśmie wyjaśniającym z dnia 4 października 2007r. uznano, że wnioskodawca nie wykazał w sposób nie budzący wątpliwości, że kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskodawca w nadesłanym formularzu podał, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną. Skarżący oświadczył, że posiada dom mieszkalny o pow. 100m ² , nieruchomość rolną o pow. 1,38 ha, budynek restauracji, samochód [...] rok produkcji [...] Wnioskodawca wskazał, że utrzymuje się z dochodu w wysokości 2.500,00 złotych rocznie z tytułu prowadzonej działalności rolnej. Wnioskujący podał, że restauracja którą prowadzi wspólnie z żoną w roku 2005 i 2006r odnotowała stratę w działalności gospodarczej. W piśmie wyjaśniającym z dnia 4 października 2007r wnioskodawca podał, że koszty miesięcznego utrzymania siebie i małżonki wynoszą w skali miesiąca około 300,00 złotych. Skarżący wyjaśnił, że koszty utrzymania domu będącego jego własnością są niewielkie i wynoszą w skali miesiąca około 40,00 złotych ponieważ wspólnie z żoną zamieszkuje w pomieszczeniach socjalnych restauracji. Wnioskodawca wskazał również, że wysokość zaciągniętego kredytu na budowę i wyposażenie restauracji wynosiła 310.000,00 złotych, a comiesięczne raty kredytu wraz z odsetkami wynoszą 2.499,05 złotych. Skarżący poinformował, że do spłaty pozostało mu jeszcze 111.572,05 złotych wraz z zaległą ratą za miesiąc wrzesień 2007r w wysokości 2.500,04 złotych. Oceniając sytuacją finansową wnioskodawcy w świetle powyższych danych, uznano, że mało wiarygodnym jest, że utrzymuje się on wspólnie z małżonką wyłącznie z wykazanego dochodu uzyskiwanego z tytułu prowadzenia działalności rolnej w wysokości 2.500,00 złotych rocznie, ponosząc jednocześnie koszty codziennego utrzymania i spłacając kredyt w wysokości 2.499,05 złotych miesięcznie. Zaznaczyć należy, że wnioskodawca nie wskazał, jakie ponosi koszty związane z utrzymaniem samochodu, natomiast wskazana kwota utrzymania siebie i małżonki w wysokości 300,00 złotych miesięcznie wydaje się znacznie zaniżona. Wnioskodawca wskazał, że zamieszkuje w restauracji i korzysta z nośników energii i informacji ( gaz, internet, ogrzewanie, telefon) nie podał jednak konkretnej kwoty jaką, przeznacza na te opłaty. Podkreślić należy, iż wnioskodawca wspólnie z żoną prowadzą działalność gospodarczą, z której prowadzeniem wiąże się konieczność posiadania środków finansowych. Wnioskodawca nie wskazał, że posiada jakiekolwiek oszczędności bądź dysponuje określoną kwotą pieniężną. Powyższe informacje, zwłaszcza posiadany stan majątkowy, ponoszone koszty (spłata kredytu, prowadzenia działalności gospodarczej, stałych opłat, codziennego utrzymania) mogą zatem sugerować, iż skarżący posiada także inne dochody nie ujawnione w złożonym przez niego oświadczeniu. Mało przekonywujący jest bowiem fakt, iż wnioskodawca nie uzyskuje z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej żadnego dochodu. Zważyć należy, że Sąd nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzeń w sytuacji, gdy dokładne dane uniemożliwiają pełną ocenę stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawców. Jak już bowiem wskazano wyżej, sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. W świetle powyższych rozważań stwierdzono, że wnioskodawca nie wykazał w sposób rzetelny i nie budzący wątpliwości, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wobec powyższego na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. art. 258 § 2 pkt 7 ww. ustawy orzeczono, jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło